Relict van de maand oktober: de begraafplaats van Kerkhove

vrijdag 3 oktober 2014

Inventariseren is selecteren. Met objectiviteit en ervaring afwegen welke constructie we een erfgoedlabel geven.

Maar af en toe verliezen we ons hart. Omdat het zo mooi is. Of zo raar. Omdat het verhaal erachter ons treft. Of omdat het zo zwijgt. Omdat het zo goed gerestaureerd is. Of omdat het er niet meer is. Elke maand verklaart een collega de liefde aan zijn of haar favoriete relict.

In oktober stelt Pol ons de begraafplaats van Kerkhove in Avelgem voor.

Begraafplaats Kerkhove

In welk project vond je dit relict?

Kerkhoven zonder kerken vielen me voor het eerst op bij de inventarisatie van het bouwkundig erfgoed van het landelijk gebied in de fusiegemeente Diksmuide. Sindsdien ontdekte ik ook het unieke fenomeen van dorpsverplaatsingen in de frontzone na de Eerste Wereldoorlog.

Waarom is dit relict je favoriet?

De site Kerkhove intrigeert mij omdat het de enige getuige is van de vroegere dorpskern, die verder helemaal verdwenen is. Het is bijna een “omkering van erfgoed”. De parochiekerk vormde vroeger het centrum. Maar nu getuigt, behalve het ondergrondse archeologische verhaal, enkel nog het kerkhof van de verdwenen kerk. Ook de naam van de straat en het gehucht maken dit verhaal aanschouwelijk. Hier heet de straat waarin de begraafplaats ligt “Oude Plaats”. En in zijn naam “Kerkhove” is het gehucht volledig gereduceerd tot de enige overgebleven getuige van wat vroeger de dorpskern was.

Er zijn nog gelijkaardige gevallen, waar de begraafplaats het enige overblijfsel is van een dorpskern. Na de Eerste Wereldoorlog werden bijvoorbeeld de zwaar verwoeste dorpen Kaaskerke en Oostkerke (Diksmuide) op een nieuwe locatie heropgebouwd. De oude kerk- en dorpssites bleven er herkenbaar in het oude kerkhof waar ook verder begraven werd.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.