Huivererfgoed. Omdat dat kan op Halloween.

vrijdag 31 oktober 2014

Halloween. We gaan op zoek naar huivererfgoed in onze inventarissen. De combinatie van oorlog, passionele moord en schavot heeft het gehaald en bracht ons bij het graf van de betreurde Rachel Ryckewaert op de stedelijke begraafplaats in Veurne.

Moord

Een weetje dat kan tellen op een dag als Halloween: de laatste onthoofding in België vond plaats op 26 maart 1918.

De setting brengt ons in de juiste sfeer: Eerste Wereldoorlog, Veurne, een stadje in het laatste stuk van Vlaanderen dat niet bezet is. Emile Ferfaille, 26 jaar, is een West-Vlaamse beroepsvrijwilliger in het Belgische leger en wachtmeester-foerier bij het 2de Regiment Zware Artillerie. Hij houdt er twee liefjes op na. Eén van de twee meisjes is Rachel Ryckewaert, een meid op een boerderij in Veurne. Ze wordt zwanger en dringt op trouwen aan.

Tralies

Het rillen kan beginnen. Met een hamer slaat Emile het meisje dood. Dan wurgt hij haar met het touw waarmee hij doorgaans groenten op zijn fiets vastbindt. En hij begraaft haar lichaam onder een hoop groenteafval.

Stug ontkent Ferfaille alle feiten. Maar hij wordt ontmaskerd en gevangen genomen in Veurne. De betraliede keldervensters waardoor het laatste daglicht op hem scheen, getuigen van het duistere verleden van dit onopvallende gebouw op de Astridlaan.

In januari 1918 verschijnt Ferfaille voor de Krijgsraad van de 3de Legerafdeling en wordt hij veroordeeld voor moord. Zijn beroep en gratieverzoek worden verworpen.

Onthoofding

En hier gaat het griezelen verder. Alsof het vuurpeloton niet erg genoeg is, veroordeelt de Krijgsraad Ferfaille tot het schavot. Volgens artikel 8 Boek I Hoofdstuk II van het Wetboek van Strafrecht uit 1867, is de guillotine een optie. Maar wel een ongebruikelijke.

De beul van het Belgische leger had nog nooit een executie uitgevoerd. Een guillotine was er evenmin. Er was geen denken aan om het bezette gebied te doorkruisen om er één uit Brugge te halen. De Fransen werden dus verzocht hun beul en guillotine ter beschikking te stellen.

Op 26 maart 1918 vond de executie plaats. De laatste onthoofding in België was hiermee een feit. Op het moment van de terechtstelling lag Veurne zwaar onder vuur door Duitse artillerie. De Franse beul moest met gevaar voor eigen leven de executie uitvoeren.

Emile Ferfaille zou begraven zijn op het kerkhof van Adinkerke. Dat graf kennen wij niet.

Graf

Dat van Rachel Ryckewaert wel. Op het eenvoudige hardstenen graf op de stedelijke begraafplaats in Veurne zien we haar portret.

Wil je nog?

Wil je zelf op zoek naar huivererfgoed? In ons zoekformulier vind je alle typologieën die je nodig hebt. Begraafplaatsen, gevangenissen, schandpalen, noem maar op.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.