Van koning tot minister: de beschermingsbesluiten ondertekend

maandag 19 januari 2015

Op 2 januari 2013 begon een projectteam bij het agentschap Onroerend Erfgoed aan de samenstelling van een geactualiseerde beschermingsdatabank. Er wordt gestreefd naar een gestructureerde database met alle informatie over beschermingen, geïntegreerd in de inventarissen van onder meer bouwkundig en landschappelijk erfgoed. Het project zal afgewerkt zijn in 2016.

Tijdens het project ging een wereld aan beschermingsbesluiten voor ons open. Een leuk historisch aspect van de dossiers is de sequentie aan bevoegde personen, die door het zetten van hun handtekening de beslissing namen het goed te beschermen.

De eerste handtekening

Albert I Maurice Lippens Iets meer dan 81 jaar geleden, op 30 december 1933 zette toenmalig koning Albert I zijn naam onder het allereerste beschermingsbesluit volgens de kersverse wet "op het behoud der Monumenten en Landschappen". De handtekening van koning Albert I werd aangevuld met die van toenmalig minister van Openbaar Onderwijs Maurice August Lippens.

Opmerkelijk is de vriendelijke groet in de hoofding van het besluit: "Aan allen tegenwoordigen en toekomenden, Heil." Sympathiek was hij wel, die Albert. Jammer genoeg prijkt zijn naam op slechts drie beschermingsbesluiten, vermits de geliefde vorst op 17 februari 1934 stierf in Marche-les-Dames. Zijn oudste zoon Leopold nam het roer over.

De eerste beschermde monumenten

De pioniers in de wereld van de Vlaamse beschermde monumenten lagen verspreid in de provincie Limburg en behoorden tot het religieus erfgoed: de kerk van het begijnhof van Tongeren, de oude delen van de Sint-Lambertuskerk van Opglabbeek, de Sint-Quintinuskerk van Hasselt, de Sint-Laurentiuskerk van Bocholt, de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Sint-Truiden (zonder de toren), de kapel van Onze-Lieve-Vrouw Troosteres der Bedrukten van Opitter en tot slot de kerk van het begijnhof van Sint-Truiden. De onderdelen van de gebouwen die niet mee beschermd werden, zoals de toren van de Onze-Lieve-Vrouwkerk van Sint-Truiden en de 'niet-oude' gedeelten van de Sint-Lambertuskerk, werden op dat moment nog als te recent beschouwd en daarom niet mee opgenomen.

Wat volgde

Na dit eerste besluit zullen nog meer dan 5.000 andere volgen, samen goed voor zo'n 14.000 beschermingen. In eerste instantie zijn dit enkel monumenten en landschappen, na 1976 zullen ook de stads- en dorpsgezichten en nog later het varend erfgoed en de archeologische zones hun eigen status krijgen.

We presenteren u de komende weken graag uit elke fase de bijpassende handtekening.

Meer weten?

Voor vragen over beschermde monumenten kunt u terecht bij de collega’s van het projectteam. Zij zijn te bereiken via het mailadres beschermen@onroerenderfgoed.be

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.