Op stap met Napoleon: 100 dagen met Louis XVIII in 'de coulissen van Parijs' (deel 7)

vrijdag 17 juli 2015

Op 3 april 1815 maakt Louis XVIII zijn intrede in Gent.

Het is dit jaar precies 200 jaar geleden dat Napoleon Bonaparte in Waterloo werd verslagen. In deze blogreeks schetst Joeri Mertens met de Gazette van Gent en de Memoires van graaf de Chateaubriand in de hand, een beeld van het Vlaanderen van 1815. Op 3 april komt Louis XVIII, koning van Frankrijk, eindelijk aan in Gent.

De Brugse Poort in Gent

De Gazette van Gend: Gend den 3 april. Den koning van Vrankrijk is voorleden donderdag om vyf uren naer middag langs den steenweg van Brugge alhier aengekomen, vergezeld door den graeve d’Artois en den hertog van Berry, die hem tegemoet waeren gereden, en door een voorder luysterryk gevolg. … Z. M. alzoo door het midden van eene dobbele reke van de troupen onzer bezettinge langs de voornaemste straeten gereden hebbende tot aen het hotel van den heer intendant graeve D’hane de Steenhuyse, is aldaar afgestapt en heeft zig, naer een weynig rustens, verscheyde mael vertoont en de hand genomen van de persoonen, die onder de vensters stonden, by welke gelegenheyd de geroepen vive Louis! verdobbeld zyn.

De precieze reisroute van Louis XVIII kon niet worden vastgesteld. Uit het krantenartikel wordt afgeleid dat de vorst aankwam met de bargie aan de Bargiekaai, vervolgens via de Brugsesteenweg (nu Phoenixstraat) aan de Brugsepoort aankwam. Van daaruit kan de stoet via de Begijnengracht en Burgstraat voorbij het gravensteen op het Sint-Veerleplein voorbij getrokken zijn om vervolgens via de Groentenmarkt en Korenmarkt naar de Veldstraat te rijden. Als alternatief kan van aan de Brugsepoort de Hoogstraat gevolgd zijn tot aan de brug van de Oude Houtlei om vervolgens via Poel en de Drabstraat de Hooiaard op te rijden. Van daaruit kon het dan via de Korenmarkt naar de Veldstraat gaan.

Louis verbleef in Gent bij Jean-Baptiste d’Hane de Steenhuyze, intendant van het Scheldedepartement. Dat deed de Chateaubriand pijnlijk scherp concluderen: L'empire de ce grand monarque consistait en une maison du royaume des Pays-Bas, laquelle maison était située dans une ville qui, bien que la ville natale de Charles-Quint, avait été le chef-lieu d'une préfecture de Bonaparte …

Graaf Jean Baptist d’Hane de Steenhuyse was de derde en laatste graaf d’Hane, en één van de belangrijkste politieke figuren van zijn tijd en vooral voor Gent. Hij was sinds 1806 burgemeester van Oosterzele en later ook van Oombergen, Drongen, Hillegem en Elene. In 1814 werd hij door de geallieerden benoemd tot intendant van het Scheldedepartement en vanaf 1815 was hij kamerheer van Willem I. Hij ontving in zijn huis Hôtel d’Hane-Steenhuyse de grote politieke figuren van zijn tijd: Jérôme Bonaparte – koning van Westfalen (1811), Alexander I – tsaar van Rusland (1814), Wellington (1814), prins Willem Frederik van Oranje (1814, 1815, 1818) en Willem I – koning der Nederlanden in 1815 en 1820. Hij was gastheer voor het kerstdiner dat volgde op de Treaty of Ghent tussen Engeland en de Verenigde Staten van Amerika (1814) en ontvangt bij die gelegenheid onder andere de toekomstige (6de) president van de USA John Quincy Adams. Het 78 dagen durende verblijf van Louis XVIII in 1815 was voor Jean-Baptist ongetwijfeld het hoogtepunt van zijn politieke carrière. Maar ook vandaag ben je in dit stadspaleis nog welkom.

Wordt vervolgd.

Elke week leest u een nieuw stuk van het verhaal dat zich afspeelt in de coulissen van Parijs. We hadden al de aftrap van de reeks die Joeri Mertens schreef als eerste episode. Napoleon, Louis XVIII en de kersverse koning Willen I passeerde reeds de revue. In het vijfde deel arriveerde Louis XVIII in Brugge en in deel zes kwamen de eerste Franse vluchtelingen aan in Gent.

  • Gazette van Gend, en annoncen ofte waerschouwinges-blad, met autorisatie van zyne majesteyt den koning van de Nederlanden, 1815. (Stad Gent, De Zwarte Doos, Stadsarchief)
  • De Chateaubriand, Mémoires d’Outretombe , http://visualiseur.bnf.fr/CadresFenetre?O=NUMM-101350&M=tdm
  • Prent Brugse poort, 1820-23, Stad Gent, De Zwarte Doos, Stadsarchief, inventarisnr. SAG_IC_AG_W_029

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.