Relict van de maand januari: de Heilig Bloed-basiliek in Brugge

vrijdag 29 januari 2016

Heilig Bloed-basiliek

Elke maand kiest iemand uit het agentschap Onroerend Erfgoed zijn favoriete erfgoed uit onze inventarisdatabank. Deze maand presenteert Dries Van Den Broucke, afdelingshoofd Onderzoek en Bescherming, ons de Heilig Bloed-basiliek uit Brugge omwille van de veellagigheid van dat erfgoed.

Waarom kies je voor de Heilig Bloed-basiliek?

Mijn favoriet onroerend erfgoed in de inventaris is onroerend erfgoed dat veellagig is: onroerend erfgoed dat een verwantschap vertoont met het immaterieel en het roerend erfgoed. Het weerspiegelt mijn werkervaringen binnen de erfgoedsector. Een voorbeeld daarvan is de Heilig Bloed-basiliek in Brugge en ruimer nog de volledige stad, door UNESCO erkend als werelderfgoed.

De basiliek en de stad zijn verwant met de Heilig Bloed-processie, door UNESCO erkend als immaterieel cultureel erfgoed van de mensheid, en met het handschrift "processionale voor de kruisdagen", dat beschermd is als topstuk onder andere omwille van de band tussen liturgie, muziek en de stedelijke omgeving. Elk van deze cultuuruitingen – zowel het gebouw, de stad, de processie en het liedboek – wordt gekoesterd en gedragen door een sterke (in hoofdzaak lokale) erfgoedgemeenschap. Deze cultuuruitingen versterken elkaar.

Naast dit, vermoedelijk best en meest gekend voorbeeld, telt Vlaanderen nog tal van gelijkaardige voorbeelden waarbij het onroerend en immaterieel cultureel erfgoed een geheel vormen, elkaar versterken of bijkomende betekenissen geven. De stad Ronse en het omgevende landschap en de Fiertelommegang.

Belfort van Brugge

Denken we ook aan de belforten met hun beiaarden. Ook hier gaat het om werelderfgoed gelinkt aan het doorgeven van de Beiaardcultuur, erkend als best practice voor het doorgeven van immaterieel cultureel erfgoed: belforten en beiaarden, van symbool van stedelijke autonomie naar herkenningspunt of baken zowel op visueel als auditief vlak. Recent zorgde de beiaardier vanuit het Brugse belfort voor een apart klanktapijt over de stad: ter herdenking van David Bowie klonk uit de galmgaten van die machtige toren Space Oddity en Rebel Rebel. In 2014 werd op de beiaard in het belfort van Gent - als herinnering aan Luc De Vos - "Mia" gespeeld. De beiaard van Leuven, geïntegreerd in de Centrale Bibliotheek van de KUL speelt elk jaar een belangrijke rol in een grootschalige cantus op het Ladeuzeplein… of hoe onroerend en immaterieel erfgoed een actuele rol vervullen in de maatschappij. Geruisloze veranderingen of bestemmingen die bijna ongemerkt wijzigen.

Een landschappelijk waardevol gebied met een gelijkaardige veellagigheid vormen de Assebroekse Meersen. Een fantastisch wandel- (en stilte)gebied gekenmerkt door een eeuwenoud gebruik van gemene weiden. Een principe dat vaak in vraag is gesteld, vandaag in Assebroek nog steeds van toepassing. De inventaris geeft op een toegankelijke wijze informatie over dit gebruik.

De inventaris vormt een fantastische bron van informatie voor dit alles en zoveel meer; met kennis van zaken samengesteld door verschillende generaties onderzoekers met elk hun eigen expertises en passies.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.