Herinventarisatie bouwkundig erfgoed in Deurne in eindfase

dinsdag 6 juni 2017

Kapel Cogelsplein

In juni start de tweede en laatste fase van de herinventarisatie van het bouwkundig erfgoed in het Antwerpse district Deurne. In opdracht van het districtsbestuur vervolledigen Steven Van den Borne (Guma nv), Tim Bisschops (Monumenta bvba) en Elke Van Severen de inventaris met 140 nieuwe fiches. Eind maart 2018 vind je alles online.

Historisch naast vooruitstrevend

Een eerste inventaris van het bouwkundig erfgoed in Deurne werd gepubliceerd in 1992. De fiches uit dit project geven een correct beeld van de twee belangrijkste krachtvelden van het bouwkundig erfgoed in Deurne. De historische ankerpunten van de grote gemeente, zoals kerken, kasteeldomeinen en hoeves, vormen vanzelfsprekend de basis van de inventaris. En daarnaast is de opvallende aanwezigheid van vooruitstrevende modernistische architectuur in Deurne met talrijke inventarisfiches geïllustreerd.

Conventionele burgerlijke smaak

Onderbelicht in de inventaris van 1992 is de eerder conventionele burgerlijke architectuur uit het interbellum die het straatbeeld in grote delen van Deurne domineert. Daarmee bedoelen we de fraaie burgerhuizen met verzorgde gevels in ornamentele art deco, in cottagestijl of in neotraditionele trant. Omheinde voortuinen en bomenrijen in de straat vervolledigen het pittoreske architecturale ideaal dat de burgerij in de jaren 1920 doorgaans naleefde, nog niet klaar voor het modernistische ideeëngoed van de jaren 1930.

In de wijk ten noorden van het Rivierenhof tref je dit beeld vrijwel onaangetast aan in de Venneborglaan of de Ter Rivierenlaan. De wijk rond deze straten werd gescreend door het agentschap Onroerend Erfgoed in 2015-2016. In deze eerste fase van de herinventarisatie van het bouwkundig erfgoed in Deurne kreeg de inventaris er ruim honderd nieuwe fiches bij.

Ensemble Jef Huygh Van Hovestraat

Herinventarisatie fase 2: naar een complete inventaris voor Deurne

In juni 2017 start de tweede en laatste fase van de herinventarisatie van Deurne. Het agentschap Onroerend Erfgoed selecteerde samen met collega’s van het district Deurne en de dienst monumentenzorg van de stad Antwerpen een 140-tal nieuwe fiches die de inventaris van het bouwkundig erfgoed zullen vervolledigen. Steven Van den Borne (Guma nv) zal in samenwerking met Tim Bisschops (Monumenta bvba) en Elke Van Severen het onderzoek voeren en teksten uitwerken die de erfgoedwaarde van deze selectie motiveren.

Dat het hiaat zich vooral situeert bij de kwalitatieve, maar eerder conventionele architectuur, blijkt ook hier. Zowat de helft van deze geselecteerde panden zijn burgerhuizen uit de jaren 1920 in art deco en cottagestijl of met een klassieke natuurstenen façade. Dat er ook een aantal ontwerpen van de bekende architect Jef Huygh tussen zitten, onderstreept nog eens het belang van deze herinventarisatie.

Naoorlogse architectuur, met klinkende architectennamen zoals Jul De Roover, Paul Meekels, Hubert Semal of Roger Groothaert, vormt met dertig nieuwe fiches een essentiële aanvulling van de inventaris.

Wat de 19de- en begin-20ste-eeuwse architectuur betreft, staan er een aantal evidenties in de lijst. De begraafplaats Silsburg is er één van, of de kapel op het Cogelsplein die je ziet als je Deurne binnenkomt. Concentraties van kleurrijke eclectische gevels met een vleugje art nouveau vonden we bijvoorbeeld in de Plankenberg- en Leeuwlantstraat of op de Waterbaan.

Boekenberglei 195 Semal

Er zijn maar 15 nieuwe fiches nodig om het beeld van de modernistische architectuur in Deurne helemaal scherp te hebben. De inventarisfiches die onze collega’s in 1992 uitwerkten van de modernistische panden, zijn echter volgens de huidige inventarismethodologie te summier. Het aanvullen van 50 oude inventarisfiches vormt daarom een belangrijk onderdeel van de herinventarisatieopdracht.

Meer informatie?

Alle verzamelde gegevens zullen eind maart 2018 op de inventariswebsite van het agentschap Onroerend Erfgoed beschikbaar zijn.

Ben je te nieuwsgierig om te wachten tot dan, of heb je informatie die we kunnen gebruiken bij dit project, dan kun je het inventaristeam bereiken via het contactformulier of via inventaris@onroerenderfgoed.be

Dit project is een samenwerking tussen de stad Antwerpen, het district Deurne en het agentschap Onroerend Erfgoed. Het agentschap is op zoek naar meer samenwerkingen met lokale overheden rond herinventarisatie van bouwkundig erfgoed. Op onze website lees je wat de mogelijkheden zijn.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.