Petroleum-industrie als erfgoed in Antwerpen

dinsdag 23 augustus 2011

Petroleum Zuid

Petroleum Zuid is een grote industriële site ten zuiden van de binnenstad van Antwerpen, tussen het Zuid en Hoboken. De site werd in de eerste jaren van de 20ste eeuw ingericht als terrein voor de toen zeer bloeiende petroleumindustrie.

Ter voorbereiding van een herbestemming van het terrein, liet de Stad Antwerpen een inventarisatie uitvoeren door Erfgoed & Visie. Het VIOE vulde dit onderzoek aan met archiefwerk en werkte het materiaal uit voor de inventaris van het bouwkundig erfgoed.

De constructies die op Petroleum Zuid zijn bewaard, geven samen een beeld van het proces van overslag en opslag van petroleum en aanverwante producten waarop Petroleum Zuid zich concentreerde. Algemene infrastructuur zoals de afdaken en het hekwerk op de Scheldekaaien, de gekasseide wegen, de bovengrondse pijpleidingen en de petroleumpier structuren nog steeds de grote industriële site.

Vanaf de Tweede Wereldoorlog verschoof de petroleumindustrie naar de noordelijke haven. De meeste bedrijven verlieten Petroleum Zuid; veel installaties werden gesloopt. De infrastructuur die anno 2011 nog bewaard is, illustreert het volledige proces van op- en overslag van petroleum in de eerste helft van de 20ste eeuw.

Loten I en A bewaren gebouwen die de grote brand van 1904 en beide wereldoorlogen overleefden. Op Lot I vinden we bijvoorbeeld loodsen die zijn opgebouwd uit betonconstructies die tot de oudst bekende voorbeelden in België behoren. Lot A bewaart een reeks werkplaatsen die al meer dan honderd jaar het beeld op Petroleum Zuid vanaf de Schelde bepalen.

In het interbellum kende de petroleumindustrie een hoge vlucht, met talrijke nieuwe bedrijven die op Petroleum Zuid neerstreken. L'Alliance op Lot IX bijvoorbeeld, en de Belgian Benzine Company op lot XI, met een zeer interessante stoomketel die beschermd werd als monument.

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.