Gekandelaarde Linde bij veldkruis Gekruiste God

Tekst van Gekandelaarde linde bij veldkruis Gekruiste God (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/131192)

Op het kruispunt van Ninovestraat en de Oscar Delghuststraat staat een oude gekandelaarde linde met een veldkruis, in de volksmond Gekruiste God genoemd.

Oorspronkelijk stonden ze langs een voetweg door een open akkergebied, zoals reeds weergegeven op de Kabinetskaart van de Ferraris (ca. 1775). Op de Vandermaelen- en Popp-kaarten (ca. 1850) wordt deze eenheid ook weergegeven, respectievelijk vermeld als de “christ du Tilleul” en de “calvaire du Tilleul”.

Op dat ogenblik was rakelings langs deze locatie de steenweg naar Brakel-Ninove reeds aangelegd. In de loop van de 20ste eeuw geraakte de omgeving langzamerhand volledig verstedelijkt, zodat de locatie nu een getuigeniswaarde heeft met betrekking tot het voormalige agrarische verleden.

Bij de verkoop van de (toenmalige) landbouwgrond door de gezusters Ma(e)rtens aan de firma UCO, nu Utexbel, is indertijd in de akte opgenomen dat het driehoekige perceeltje met linde en calvarie diende gespaard te blijven. Uiteindelijk werd het perceeltje met opstand geschonken aan de kerkfabriek van Sint-Hermes.

De linde speelde ook een anekdotische rol bij de bevrijding van Ronse in 1944 omdat een vluchtende Duitse soldaat, die zich had verscholen in de holle linde, van daaruit de Engelse troepen onder vuur nam. De traditioneel gekandelaarde linde heeft een stamomtrek van 418 cm, een kunstmatige hoogte van 9.25 m en een takvrije stam van 3 m. De boom werd voor het laatst in de winter 2008/2009 gekandelaard. De gekandelaarde boom heeft een kunstmatige vorm die doet denken aan een etagelinde. De aanzetten van de onderste gesteltakken (6) bevinden zich allemaal ongeveer op de zelfde hoogte en zijn horizontaal uitgebogen. Een tweede takkenkrans bevindt zich in de boomtop. De leeftijd van de boom is niet gekend, maar wordt geraamd op meer dan 200 jaar en kan dus 18de-eeuws zijn. Op het kruisbeeld is het jaartal 1876 vermeld.

Op het moment van de inventarisatie werd het veldkruis hersteld. Het christusbeeld was van het kruis afgenomen voor restauratie. Het beeld werd in 2010 terug geplaatst.

  • De Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden van Jozef Jean François de Ferraris, opgesteld tussen 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000. Koninklijke Bibliotheek van België, http://www.kbr.be/collections/cart_plan/ferraris/ferraris_nl.html.
  • Topografische kaart van België, Philippe Vandermaelen, uitgegeven tussen 1846-1854, schaal 1:20.000.
  • Atlas Cadastral parcellaire de la Belgique, Philippe-Christian Popp, uitgegeven tussen 1842-1879, schaal 1:5000.
  • Onroerend Erfgoed [Provincie], Beschermingsdossier 4.01/45041/131.1 / OO003446, Thematisch-typologische en thematisch-geografische bescherming van het belangrijkste houtig erfgoed in Vlaanderen: Oost-Vlaanderen, fase A.1, nr. 10. Ronse, Ninovestraat, linde(G. Tack, 2010).
  • Mondelinge informatie verkregen van W. Neyrinck (2009).
  • Zwaenepoel, A., 2006, Inventaris van traditionele, solitaire bomen en struiken als leidraad voor natuur- en landschapsbehoud en –herstel in West-Vlaanderen.

Auteurs:  Tack, Guido; Van der Linden, Geert
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: TACK G. & VAN DER LINDEN G. 2014: Gekandelaarde Linde bij veldkruis Gekruiste God [online], https://id.erfgoed.net/teksten/160699 (geraadpleegd op ).