De afbakening omvat de Dendermeersen tussen Wieze en Mespelare. Wieze is van de omliggende dorpen de enige plaatsnaam die al in de 5de eeuw wordt vermeld. De ouderdom van de kerk gaat vermoedelijk tot de Karolingische tijd of zelf vroeger terug.
In het feodaal regime was Wieze ingedeeld in twee verschillende heerlijkheden. Enerzijds had men Wieze Land van Aalst, dat bestuurd werd door de Heren van Wieze en anderzijds had men de Vrijheerlijkheid van Moorsel Gevergem en Wieze Kapittel, die bestuurd werd door het kapittel van de O.-L.-Vrouwekerk van Dendermonde. Deze heerlijkheid bezat een vrijdom waardoor haar inwoners vrij waren van belastingen, karweien en erfdienstbaarheden. Het gevolg van deze vrijdom was dat landbouwers en ambachtslui zich op Wieze Kapittel kwamen vestigen. In het dagelijks leven was het bestaan van de twee heerlijkheden nauwelijks voelbaar. Parochie en kerk verbonden de inwoners van beide heerlijkheden tot één gemeenschap verbonden.
Op het Wiezeplein staat de H.H. Salvatorkerk. De stijl en het uitzicht van de kerk dateren van 1872. De verschillende vormen en maten van de zandsteen dragen de sporen van de tijd en van herhaalde verbouwingen van de bidplaats, die volgens de geschiedschrijvers in de 14de en 15de eeuw werd verbouwd tot een driebeukige laatgotische kerk. Het Neerhof wordt in 1350 vermeld en was een eigendom van de Heren van Wieze. Tussen 1643 en 1652 werd het door de familie van Yedeghem verkocht aan de familie van baljuw Joos Beeckman-Verbruggen.
De Dender werd in 1769 gekanaliseerd. Hij heeft hier een breedte van ongeveer 30 meter. Op de linkeroever werd een dijk gebouwd voor de paarden die de schepen trokken. De plannen voor deze grootse onderneming werden getekend door Benedictus Peelman, toen landmeter en schepen van Wieze. Ook op de linkeroever ligt het vroegere sashuis. De felomstreden van Wieze brug werd in 1972 gebouwd. De oude sasbrug ligt in een bosje verscholen. Deze brug werd omstreeks 1866 gebouwd. Bij de bouw van de nieuwe brug werd ze verplaatst en als historisch monument naast de nieuwe brug opgesteld.
In het kasteelpark stond tot in 1962 het kasteel, waarvan de oorsprong vermoedelijk tot de 9de of 10de eeuw teruggaat. Deze brede burcht met wallen was de zetel van de heren van Wieze. In het begin van de 19de eeuw werd het afgebroken en vervangen door een nieuw kasteel. Het kasteel werd in 1962 weerom afgebroken en door een landhuis vervangen. Het park heeft een oppervlakte van ruim 12 hectaren. De westelijke hoektoren van het middeleeuws kasteel, de ijskelder en de conciergewoning (de vroegere paardestallen) zijn thans de enige relicten die aan een groots verleden herinneren.
De oudste delen van de romaanse éénbeukige kerk van Mespelare, nl. beuk en koor, gaan tot het laatste kwart van de 12de eeuw terug. De toren herbergt een beiaard met 21 klokjes. De schandpaal voor de kerk is een eenvoudige ronde zuil in blauwe hardsteen bovenop twee ronde treden. Toen in 1634 de heer van Mespelare de relieken van Sint- Aldegondis aan de kerk van Mespelare schonk, volgde een enorme toeloop aan gelovigen die er deze volksheilige kwamen aanroepen. De heren van Mespelare, die meestal in Antwerpen verbleven, schonken toen allerlei goederen aan de kerk, de pastoor en de koster. Het Spaans huis werd in 1643 ter ere van Sint-Aldegondis en ten behoeve van de pelgrims gebouwd.
De Dendermeersen liggen in een oostelijke uitloper van de Vlaamse Vallei tussen Dendermonde en Denderleeuw. De breedte van de vallei bedraagt ongeveer 2,6 km. Ze heeft zich uitgeschuurd in de Panisiliaanse zandige klei. De dorpskern van Mespelare ligt op een hoger gelegen deel bestaande uit Paniseliaanse zandige klei. In het alluviale gedeelte van de vallei heeft zich sedert het atlanticum een veenpakket gevormd. Er komen enkele oude rivierarmen voor die ontstaan zijn door natuurlijke afsnijdingen van meanders door de Dender zelf ofwel door het kunstmatig rechttrekken of de kanalisatie van de Dender in 1781. Rond de Dender ontstonden enkele zandige oeverwallen. De overige komgebieden bestaan uit klei.
Bron: Ankerplaats 'Dendermeersen tussen Mespelare en Wieze'. Landschapsatlas, A40029, Agentschap Onroerend Erfgoed, Brussel.
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Je kan deze tekst citeren als: S.N. 2001: Dendermeersen tussen Mespelare en Wieze (Landschapsatlas 2001) [online], https://id.erfgoed.net/teksten/162747 (geraadpleegd op ).