Duitse commandopost

Tekst van Duitse commandopost 'Lord Farm' (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/216998)

Bijna volledig bovengronds gelegen betonnen militaire constructie tegen de oostelijke gevel van een hoevegebouw op adres Provinciebaan 104. De constructie is publiekelijk ontsloten vanaf de Industrieweg.

Historiek

Duitse bunker, opgetrokken bij een boerderij die op Britse militaire stafkaarten aangeduid werd met 'Lord Farm'. De constructie lag op het tracé van de 'Flandern I Stellung' die na de Derde Slag bij Ieper (31 juli – 10 november 1917) werd aangelegd.

De 'Flandern Stellungen' uit 1917 met hun talrijke betonnen bunkers waren tegen de zomer van 1918 verwaarloosd. Tijdens het laatste oorlogsjaar werden verschillende nieuwe stellingen en 'Riegel' (dwarsverbindingen) uitgetekend en aangelegd. Daar waar mogelijk maakten de Duitsers gebruik van de bunkers uit 1917. De aanleg van de nieuwe 'Flandern I Stellung' was gestart in de winter van 1917/1918. In september 1918 was de stelling helemaal niet voltooid. De eerste linie bestond op vele plaatsen enkel uit prikkeldraadversperring, terwijl de tweede linie bestond uit losse bunkers zonder loopgravensysteem. Toch bleek deze stelling goed verdedigd te zijn tijdens het Bevrijdingsoffensief. Vele bunkers waren goed gecamoufleerd zodat de geallieerde observatievliegtuigen ze maar moeilijk konden detecteren. De geallieerde legers bleken niet zo goed op de hoogte van de sterkte van deze stelling.

Deze bunker fungeerde als Duitse commandopost en werd op 1 oktober 1918 door de 'Royal Scots' veroverd. Hier werd de commandopost van de 88ste en 86ste brigade ondergebracht. In de noordoostelijke hoek van de constructie was een observatiepost ingericht, die bereikbaar was met (nog aanwezige) klimijzers in het mangat.

De bunker is in oktober 1918 vereeuwigd op een aquarel van de hand van een Schotse militair, F.T. Hodges, genaamd 'Pillbox near Ledeghem'. Op dit schilderij is te zien dat de constructie een gebold dak had.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie met bijna rechthoekige plattegrond, op de uitspringende noordoostelijke hoek na. Het beton is gegoten tegen een houten bekisting. Het dak is 150cm dik en wellicht deels afgebroken. De randen van het dak zijn wat afgeschuind.

Aan oostelijke zijde zitten twee toegangen, die bovenaan met een segmentboog zijn afgewerkt. Deze staan haaks op de gang, waarvan het plafond eveneens met een segmentboog is afgewerkt. Ter hoogte van de toegangen zit telkens een zinkputje. Er is een rooster met wapeningsijzer zichtbaar aan de binnenzijde. In de oostelijke binnenmuur steekt een nis.

Drie deuropeningen in de gang geven op hun beurt uit op drie ruimtes, onder nog aanwezige gebogen gegolfd plaatijzer. Er zijn in de betonnen muren verticale houten planken bewaard gebleven. Deze ruimtes zijn onderling nog eens met elkaar verbonden via een kruipgat in de tussenmuren. In het plafond van elke ruimte zit een vrij grote rechthoekige opening. In de twee uiterste ruimtes zit telkens ter hoogte van de buitentoegang een opening, die naar buiten (gang) toe verbreedt, evenals een kleine ronde opening. In de noordoostelijke hoek steekt een rechthoekig mangat, met mooi bewaarde klimijzers.

In de bunker werd recent een hoger gelegen betonnen pad aangelegd en een houten bekleding met britsen aangebracht. Rond de bunker is een tuinaanleg gerealiseerd.

  • Informatie afkomstig van plaatselijk informatiebord (geraadpleegd op 6/6/2014).
  • Imperial War Museum London, Collectie militaire luchtfoto’s Eerste Wereldoorlog (geraadpleegd in het Kenniscentrum In Flanders Fields Museum Ieper), Britse luchtfoto’s 27/7/1917 (dianummer 18811, FID 15625); 1/8/1918 (dianummer 19169, FID 15976).
  • Captured German Trench and Operations Maps from the National archives [CD-rom uitgegeven door The Naval & Military Press], Stellungskarte Ieperen, Blatt XXII, 6/10/1917; Stellungskarte Ieperen, Blatt XXIV, 7/11/1917.
  • Mapping the front. German maps. Military mapping 1914-1918: Great War Trench Map DVD Collection [The Western Front Association in association with the Imperial War Museum, 2010], Moorseele-Nord, 12/2/1918.
  • Mapping the Front: Ypres. British mapping 1914-1918: Great War Trench Map DVD Collection [DVD uitgegeven door de Western Front Association, in association with the Imperial War Museum, 2008], Belgium, 28 NE, Ed. 9A, 5/12/1917; Ed. 10A, 11/9/1918.
  • CALLEWAERT F., 90 Jaar geleden brak de Eerste Wereldoorlog uit. Duitse verdedigingswerken in de regio Roeselare, Mandeldal, 2004, 1.

Auteurs:  Decoodt, Hannelore
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: DECOODT H. 2014: Duitse commandopost [online], https://id.erfgoed.net/teksten/163828 (geraadpleegd op ).