Duitse bunker

Tekst van Duitse bunker (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/301089)

Bovengrondse betonnen militaire constructie op akker ten zuiden van de Ledestraat, ten noorden van Heide, net ten oosten van de grens tussen Kaprijke en Assenede. In de onmiddellijke omgeving zijn nog vele bunkers te zien.

Historische beschrijving

Deze bunker is opgericht als onderdeel van de 'Hollandstellung', een verdedigingsstelling die de Duitse bezetter vanaf 1916 langs de Nederlandse grens liet aanleggen uit vrees voor een geallieerde aanval vanuit het neutrale Nederland. Tussen de zee en Strobrugge (Maldegem) werd deze linie aangelegd door het 'Marinekorps Flandern'. Vanaf Strobrugge tot aan de aansluiting met de 'Stellung Antwerpen' in Vrasene werd de linie uitgebouwd door de Duitse landmacht.

De 'Hollandstellung' was het sterkst uitgebouwd tussen Strobrugge en het Kanaal Gent-Terneuzen. Vanaf Strobrugge splitste de 'Hollandstellung' in een 'Vorstellung' langs het Leopoldkanaal, een 'vorgeschobene Linie' met de zogenaamde voorpostenbunkers en tenslotte de 'Hauptkampflinie' of 'Haupt Hollandstellung'. Tussen de voorpostenlijn en hoofdverdedigingslijn was er een dubbele prikkeldraadversperring aangelegd.

Deze bunker maakte deel uit van de hoofdverdedigingsstelling, die anderhalf à twee kilometer achter de voorpostenlijn was uitgebouwd. Deze stelling liep iets ten zuiden van Balgerhoeke, langs de voormalige spoorlijn 58 ten westen van Eeklo richting Oostveldstraat en Antwerpse Heirweg tot Heide ten zuiden van Lembeke en Oosteeklo, via Tervenen tot Kluizen en Doornzele bij het Kanaal Gent-Terneuzen.

De hoofdverdedigingslijn tussen Strobrugge en het Kanaal Gent-Terneuzen kent een grote densiteit aan bunkers, in bepaalde zones zoals ter hoogte van Heide (grondgebied Oosteeklo en Lembeke) op nauwelijks enkele tientallen meters van elkaar gepositioneerd. De bunkers wisselen af qua typologie. Ze zijn duidelijk opgetrokken aan de hand van bepaalde standaardontwerpen, maar kunnen niettemin variëren in hun uitvoering. De landmacht maakte gebruik van geprefabriceerde betonstenen die, verankerd met ijzers, dienden als gietkoffer waartussen beton gestort werd. Het plafond is meestal gegoten op ijzeren profielen waartussen houten planken waren aangebracht.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie met een hoogte van 3,5 meter en een bijna rechthoekig grondplan van 8,15 op 6,25 meter, met een bijkomende uitsprong in de zuidoostelijke hoek en een aanpalende borstwering in de noordoostelijke hoek. Aan de zuidelijke zijde zit tussen de twee toegangen een uitspringende betonnen blok, dat als platform fungeerde en via een nu verdwenen trapje beklommen kon worden. Het dak is ter hoogte van deze uitsprong hoger en kon bijgevolg als borstwering fungeren. De andere dakranden zijn afgeschuind.

De constructie is opgetrokken aan de hand van betonstenen. De muren zijn anderhalve meter dik. Het plafond is versterkt met ijzeren profielen, waartussen houten plankjes werden gestoken (deels bewaard).

De twee toegangen vormen de uiteinden van een geknikte gang, die op zijn beurt doorgang verschaft tot de centrale ruimte van 4,15 op 3,20 meter. In de gang zijn twee nissen uitgespaard. In de muren van de binnenruimte zijn eveneens nisjes uitgespaard door het weglaten van betonstenen, steeds drie nisjes onder elkaar. Aan de noordzijde is een grote nis van twee meter lang uitgespaard. In de muren zitten ijzers om bedrading te bevestigen. Er zitten openingen doorheen het dak en een schuine opening doorheen de zuidelijke uitsprong.

Bij de twee meter hoge borstwering zijn de restanten van een platform en trapje te zien.

  • Stadsarchief Eeklo, Fonds Georges Spittael, GS6, WOI Hollandstellung, doos 24 Oosteeklo.
  • DE DECKER S. & GOOSSENS L. 2013: Onvoltooid verleden tijd. Verhalen over landschap en erfgoed van en in de gemeente, Assenede.
  • SAKKERS H., DEN HOLLANDER J. & MURK R. 2011: De Hollandstellung. Van Knokke tot Antwerpen. Stille getuige van de Eerste Wereldoorlog, s.l.
  • WILLEMS G. 2006: De Holland-Stellung 1914-1918 in groot-Assenede, De Twee Ambachten 14.1, 36-45.

Auteurs:  Decoodt, Hannelore
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: DECOODT H. 2015: Duitse bunker [online], https://id.erfgoed.net/teksten/176211 (geraadpleegd op ).