Duitse bunker

Tekst van Duitse bunker (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/301091)

Bovengrondse betonnen militaire constructie in een bosje ten zuiden van de Ledestraat, ten noorden van Heide, ten oosten van de grens Kaprijke-Assenede. In de onmiddellijke omgeving zijn nog tal van bunkers te zien.

Historische beschrijving

Deze bunker is opgericht als onderdeel van de 'Hollandstellung', een verdedigingsstelling die de Duitse bezetter vanaf 1916 langs de Nederlandse grens liet aanleggen uit vrees voor een geallieerde aanval vanuit het neutrale Nederland. Tussen de zee en Strobrugge (Maldegem) werd deze linie aangelegd door het 'Marinekorps Flandern'. Vanaf Strobrugge tot aan de aansluiting met de 'Stellung Antwerpen' in Vrasene werd de linie uitgebouwd door de Duitse landmacht.

De 'Hollandstellung' was het sterkst uitgebouwd tussen Strobrugge en het Kanaal Gent-Terneuzen. Vanaf Strobrugge splitste de 'Hollandstellung' in een 'Vorstellung' langs het Leopoldkanaal, een 'vorgeschobene Linie' met de zogenaamde voorpostenbunkers en tenslotte de 'Hauptkampflinie' of 'Haupt Hollandstellung'. Tussen de voorpostenlijn en hoofdverdedigingslijn was er een dubbele prikkeldraadversperring aangelegd.

Deze bunker maakte deel uit van de hoofdverdedigingslijn, die anderhalf à twee kilometer achter de voorpostenlijn was uitgebouwd. Deze stelling liep iets ten zuiden van Balgerhoeke, langs de voormalige spoorlijn 58 ten westen van Eeklo richting Oostveldstraat en Antwerpse Heirweg tot Heide ten zuiden van Lembeke en Oosteeklo, via Tervenen tot Kluizen en Doornzele bij het Kanaal Gent-Terneuzen.

De hoofdverdedigingslijn tussen Strobrugge en het Kanaal Gent-Terneuzen kent een grote densiteit aan bunkers, in bepaalde zones zoals ter hoogte van Heide (grondgebied Oosteeklo en Lembeke) op nauwelijks enkele tientallen meters van elkaar gepositioneerd. De bunkers wisselen af qua typologie. Ze zijn duidelijk opgetrokken aan de hand van bepaalde standaardontwerpen, maar kunnen niettemin variëren in hun uitvoering. De landmacht maakte gebruik van geprefabriceerde betonstenen die, verankerd met ijzers, dienden als gietkoffer waartussen beton gestort werd. Het plafond is meestal gegoten op ijzeren profielen waartussen houten planken waren aangebracht.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie van 7,35 meter breedte op maximaal 8,80 meter lengte, die aan noordelijke zijde versmalt tot 1 meter. Aan oostelijke zijde springt de flank wat uit. Vermoedelijk sprong er ook aan zuidelijke zijde een stuk muur verder uit tussen de twee ingangen, want hier zit de aanzet tot een platform.

De constructie is opgetrokken aan de hand van betonstenen. De muren zijn anderhalve meter dik, aan de noordelijke punt is dit twee meter. Het plafond is gegoten op stalen profielen, waartussen houten planken zitten.

Aan zuidelijke zijde zitten twee toegangen, die het uiteinde vormen van een geknikte gang, waarin nissen zijn uitgespaard. Aan oostelijke zijde van de gang loopt die gang iets verder door in noordelijke richting, naar verluidt een ruimte voor het plaatsen van een toiletton.

De gang verleent toegang tot een centrale ruimte van 3,05 op 3,25 meter, met aan noordelijke zijde een kleine bijkomende ruimte van 1 op 1,55 meter. In het voorkamertje zitten stalen haken in de muren. In de centrale ruimte zijn nisjes uitgespaard, telkens drie onder elkaar, door het weglaten van betonstenen. Er zitten kleine vierkante openingen doorheen het plafond. Eén opening loopt horizontaal doorheen de zuidelijke muur.

De bunker is overgroeid met klimop.

  • Stadsarchief Eeklo, Fonds Georges Spittael, GS6, WOI Hollandstellung, doos 24 Oosteeklo.
  • DE DECKER S. & GOOSSENS L. 2013: Onvoltooid verleden tijd. Verhalen over landschap en erfgoed van en in de gemeente, Assenede.
  • SAKKERS H., DEN HOLLANDER J. & MURK R. 2011: De Hollandstellung. Van Knokke tot Antwerpen. Stille getuige van de Eerste Wereldoorlog, s.l.
  • WILLEMS G. 2006: De Holland-Stellung 1914-1918 in groot-Assenede, De Twee Ambachten 14.1, 36-45.

Auteurs:  Decoodt, Hannelore
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: DECOODT H. 2015: Duitse bunker [online], https://id.erfgoed.net/teksten/176213 (geraadpleegd op ).