Duitse bunker

Tekst van Duitse bunker (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/301096)

Halfondergrondse betonnen militaire constructie op een akker tussen Abdijstraat 49 en 51, in de omgeving van Heide. In de onmiddellijke omgeving staan er nog veel bunkers.

Historische beschrijving

Deze bunker is opgericht als onderdeel van de 'Hollandstellung', een verdedigingsstelling die de Duitse bezetter vanaf 1916 langs de Nederlandse grens liet aanleggen uit vrees voor een geallieerde aanval vanuit het neutrale Nederland. Tussen de zee en Strobrugge (Maldegem) werd deze linie aangelegd door het 'Marinekorps Flandern'. Vanaf Strobrugge tot aan de aansluiting met de 'Stellung Antwerpen' in Vrasene werd de linie uitgebouwd door de Duitse landmacht.

De 'Hollandstellung' was het sterkst uitgebouwd tussen Strobrugge en het Kanaal Gent-Terneuzen. Vanaf Strobrugge splitste de 'Hollandstellung' in een 'Vorstellung' langs het Leopoldkanaal, een 'vorgeschobene Linie' met de zogenaamde voorpostenbunkers en tenslotte de 'Hauptkampflinie' of 'Haupt Hollandstellung'. Tussen de voorpostenlijn en hoofdverdedigingslijn was er een dubbele prikkeldraadversperring aangelegd.

Deze bunker maakte deel uit van de hoofdverdedigingslijn, die anderhalf à twee kilometer achter de voorpostenlijn was uitgebouwd. Deze stelling liep iets ten zuiden van Balgerhoeke, langs de voormalige spoorlijn 58 ten westen van Eeklo richting Oostveldstraat en Antwerpse Heirweg tot Heide ten zuiden van Lembeke en Oosteeklo, via Tervenen tot Kluizen en Doornzele bij het Kanaal Gent-Terneuzen.

De hoofdverdedigingslijn tussen Strobrugge en het Kanaal Gent-Terneuzen kent een grote densiteit aan bunkers, in bepaalde zones zoals ter hoogte van Heide (grondgebied Oosteeklo en Lembeke) op nauwelijks enkele tientallen meters van elkaar gepositioneerd. De bunkers wisselen af qua typologie. Ze zijn duidelijk opgetrokken aan de hand van bepaalde standaardontwerpen, maar kunnen niettemin variëren in hun uitvoering. De landmacht maakte gebruik van geprefabriceerde betonstenen die, verankerd met ijzers, dienden als gietkoffer waartussen beton gestort werd. Het plafond is meestal gegoten op ijzeren profielen waartussen houten planken waren aangebracht.

Deze bunker fungeerde in mei 1940 als schuilplaats voor vluchtelingen. Ook tijdens de bombardementen in 1944 op Rieme en omgeving schuilden er burgers in de bunker.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie met een bijna vierkant grondplan van 7 op 6,5 meter, op een afgesneden hoek aan oostelijke zijde na. Aan de noordelijke hoek paalt een (deel van een) borstwering aan de constructie. De bunker is opgetrokken aan de hand van betonstenen. Aan zuidwestelijke zijde verhoogt de dakrand. De rest van de dakrand is schuin afgewerkt. Op het dak is grasbegroeiing aangebracht. Het plafond is verstevigd met stalen profielen.

Aan zuidoostelijke en zuidwestelijke zijde zit telkens een toegang, die beiden de uiteinden vormen van een geknikte gang met verschillende nissen en insprongen. Via een doorgang kan een binnenruimte van 3 op 2,5 meter betreden worden. In de binnenmuren zijn nissen uitgewerkt, per twee of per drie boven elkaar, door het weglaten van betonstenen. In het plafond zitten verschillend vierkante openingen van 0,20 op 0,20 meter. Er zitten ijzers in de muren, voor de geleiding van bedrading.

  • Stadsarchief Eeklo, Fonds Georges Spittael, GS6, WOI Hollandstellung, doos 24 Oosteeklo.
  • DE DECKER S. & GOOSSENS L. 2013: Onvoltooid verleden tijd. Verhalen over landschap en erfgoed van en in de gemeente, Assenede.
  • SAKKERS H., DEN HOLLANDER J. & MURK R. 2011: De Hollandstellung. Van Knokke tot Antwerpen. Stille getuige van de Eerste Wereldoorlog, s.l.
  • WILLEMS G. 2006: De Holland-Stellung 1914-1918 in groot-Assenede, De Twee Ambachten 14.1, 36-45.

Auteurs:  Decoodt, Hannelore
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: DECOODT H. 2015: Duitse bunker [online], https://id.erfgoed.net/teksten/176223 (geraadpleegd op ).