Gelegen langs de baan van Esen naar Diksmuide, net over het kruispunt met de Kapelhoekstraat, naast het huis met nummer 106.
In 1664 werd op de plaats waar in het begin van die eeuw een Onze-Lieve-Vrouwebeeldje werd gevonden, een kapel aan Onze-Lieve-Vrouw ter Hulpe ingewijd.
Op 15 oktober 1914 richtte admiraal Ronarc'h, die het bruggenhoofd Diksmuide moest verdedigen, zijn commandopost in deze kapel in en de Marinefusiliers groeven recht tegenover de kapel loopgraven. Ten zuiden van de kapel werden Belgische kanonnen opgesteld. De volgende dag al trok Ronarc'h achteruit voor de naderende Duitse troepen. De Duitse artillerie beschoot de stad Diksmuide van 16 oktober tot de voormiddag van de volgende dag.
Op 19 oktober vestigde de Belgische generaal-majoor Scheere, bevelhebber van de 5de Legerdivisie, zijn hoofdkwartier in de kapel en gaf van daar zijn bevelen voor het Frans-Belgische tegenoffensief. Ook zijn hoofdkwartier bleef maar één dag terplekke. Dezelfde dag gaf majoor Pontus aan onderluitenant Lebrun het bevel om in de onmiddellijke nabijheid van de kapel een 75 mm kanon in batterij te brengen, om met snelvuur de vanuit Vladslo komende Duitse troepen te beschieten.
Maar op 20 oktober trokken de Duitsers Esen binnen. Op 23 oktober stonden niet ver van de kapel vier Duitse kanonnen en drie mitrailleurs. Belgisch kanonvuur zou de kapel ten gronde richten.
Na de Eerste Wereldoorlog bekwam de kerkfabriek, eigenaar van de kapel, een bedrag aan oorlogsschade. Met toestemming van bisschop Waffelaert werd de kapel in 1924 in dezelfde stijl wederopgebouwd. Bouwmeester was Thierry Nolf uit Torhout. Op 2 juli 1925 kon de mis er hernomen worden.
Grote kapel uit gele baksteen met zadeldak en naaldspits. Voorgevel heeft houten poort, drie nissen, centraal een steen met het opschrift "O.L. Vrouw ter hulpe B.V.O.", bekroond met barokke omlijsting en kruis. Zijgevel heeft vier grote, rechthoekige ramen. Achteraan is een apsis.
Bron: WOI Relict (263): Kapel O.L.V. Ter Hulpe (Esen - WOI)
Auteurs: Decoodt, Hannelore; Bogaert, Nele
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Je kan deze tekst citeren als: DECOODT H. & BOGAERT N. 2003: Kapel O.L.V. Ter Hulpe (Esen - WOI) [online], https://id.erfgoed.net/teksten/195643 (geraadpleegd op ).