Locatie

Gelegen langs de Kruisekestraat, op ongeveer 200m ten noordoosten van Zandvoorde-dorp, ten opzichte van huis nummer 6. De begraafplaats ligt op een hellend vlak, met een weids panorama van bebouwing en velden. Links van de toegang staat een informatiebord.

Historische achtergrond

Op 30 oktober 1914 was Zandvoorde in handen van de 1st en 2nd Life Guards, in totaal 300 à 400 man. In het kader van de Eerste Slag om Ieper, en meerbepaald de Slag bij Geluveld, werd het gedurende een uur met zwaar geschut gebombardeerd en daarna ingenomen door de 39ste Duitse Divisie en 3 bijgevoegde bataljons. Het hele front van de 3rd Cavalry Division werd teruggedreven tot 'Klein Zillebeke Ridge'. Het was onmogelijk om het dorp te heroveren. Dit bleef in Duitse handen tot 28 september 1918.

De begraafplaats werd na de oorlog aangelegd door de concentratie graven uit kleinere begraafplaatsen, Duitse Ehrenfriendhöfe in Komen, Wervik en Kruiseke en van hier en daar verspreide veldgraven. Zo komt het dat er slechts 448 militairen bij naam gekend zijn op een totaal van 1.583 hier begraven of bij naam herdacht. In de perken I, II en III gaan de graven vooral terug tot 1918, in de perken V en VI zijn er dat meestal uit 1914. Een groot deel stierven eind oktober 1914 in de hevige gevechten rond Zandvoorde, Zillebeke en Geluveld.

De volgende begraafplaatsen werden ontruimd en naar hier overgebracht :

• KRUISEECKE GERMAN CEMETERY, COMINES: in het N van het gehucht Kruiseke, de graven van 138 militairen van het Verenigd Koninkrijk, waarvan het merendeel stierf in oktober en november 1914.
• WERVICQ GERMAN CEMETERY: ten N van de weg naar Comines (in België), de graven van 27 militairen van het Verenigd Koninkrijk.
• WERVICQ ROAD GERMAN CEMETERY, COMINES (in België), de graven van 2 militairen van het Verenigd Koninkrijk en 1 van Canada.

Het zaailand werd onteigend en het eerste graf werd er op 22 oktober 1919 aangelegd. In 1926 werd het terrein door de staat aangekocht. Ondertussen werden de houten kruisen door grafstenen vervangen en kreeg de begraafplaats zijn huidige uitzicht. Het ontwerp is van de architecten Charles Holden en Wiliam Cowlishaw.

Beschrijving

Zantvoorde British Cemetery werd ontworpen door Charles Holden, met medewerking van W.H. Cowlishaw (assistant architect). Het grondplan is rechthoekig en heeft een oppervlakte van 4766 m². Het terrein is een hellend, genivelleerd vlak, want ook de straat ernaast helt sterk af. De begraafplaats is afgesloten door een grijze, natuurstenen muur, in verschillende hoogtes, afgedekt met witte natuursteen.

Het toegangsgebouwtje staat midden in straatzijde van de begraafplaats. Links ervan staat een info-paneel. Het gebouwtje heeft een vierkantig grondplan en is opgetrokken uit grijze natuursteen en afgewerkt met witte natuursteen. Het dak is in witte natuursteen, licht zadeldak-vormig, maar nagenoeg vlak. In die witte natuursteen staat aan de voorkant de inscriptie 'Zantvoorde British Cemetery 1914-1918'. Er zijn 4 rechthoekige openingen uitgespaard als toegang tot het gebouwtje; in het voorste zit een smeedijzeren hekken. Trapjes geven toegang tot de begraafplaats die hoger gelegen is dan het straatniveau. Binnen in het gebouwtje het registerkastje, de landplaten, de CWGC-infoplaat en een houten zitbank.

Aan de straatzijde van de begraafplaats (zuidkant) staat het 'Cross of sacrifice'. Op 1 lijn daarmee, aan de rechterkant van de begraafplaats (oostkant), staat de 'Stone of remembrance'. Aan het andere uiteinde is een zitbank voorzien in een apart hofje. Recht tegenover de Stone, staat een Duhallow Block met daarrond een aantal grafstenen. Recht tegenover de ingang staat 1 'Special memorial'. Er zijn 6 perken, die symmetrisch zijn aangelegd, onderscheiden door graspaden.

De grafstenen zijn uniform. De aanplanting van de begraafplaats bestaat hoofdzakelijk uit bloemperken bij de graven en 2 rijen bomen, aan de uiterste oost- en uiterste westzijde van de begraafplaats.

Er worden nu 1583 Commonwealthdoden uit de Eerste Wereldoorlog en 1 Tweede Wereldoorlog herdacht. 2/3 daarvan zijn niet geïdentificeerd. Een 'Special memorial' werd opgericht voor een militair uit het Verenigd Koninkrijk "Believed to be buried in this cemetery". Andere 'special memorials' dragen de namen van 32 militairen uit het Verenigd Koninkrijk die begraven werden op 2 Duitse begraafplaatsen maar waarvan de graven niet meer gelokaliseerd konden worden. Volgens het huidige register gaat het om 441 geïdentificeerde en 1117 niet-geïdentificeerde doden uit het Verenigd Koninkrijk, 1 geïdentificeerde en 1 niet-geïdentificeerde dode uit Australië, 5 geïdentificeerde en 17 niet-geïdentificeerde doden uit Canada, 1 geïdentificeerde dode uit India en 1 geïdentificeerde dode Brit uit de Tweede Wereldoorlog.