Ingeplant op een lichte verhevenheid aan de linker buitenbochtoever van de oude Leie, tussen laatstgenoemde en de Oude Heirbaan. Omringend ovaal kerkhof omgeven door leilinden, haag en rij knotwilgen. IJzeren toegangshek aan betonnen pijlers.

Historiek

Volgens een legende gesticht samen met de kerk van Gottem door twee zusters die het niet eens konden worden over een plaats voor de kerk. De ene werd gram en stichtte Grammene, de andere Gottem met gelijkaardige inplanting aan de Leie en idem toren. Eerste vermelding in 1121: schenking van het patronaatsrecht door de bisschop van Doornik aan de Gentse Sint-Baafsabdij doch vermoedelijk van in vroege middeleeuwen reeds een kerk gezien de patroonheilige, de ligging bij de Leie en resten van veldsteen in de vroegere kerk. F. De Potter beschrijft deze kerk als een eenbeukige kruiskerk, voornamelijk gewijzigd in de 16de en 18de eeuw, met laaggewelf (van 1762) en achthoekige toren met spits boven de voorgevel (dus als westtoren doch vermoedelijk in oorsprong een kruisingstoren). Begin 20ste eeuw nog witgekalkt. Enkel deze achthoekige bakstenen toren op zware vierkante basis (vermoedelijk rond 1300 te dateren en begin 17de eeuw verhoogd na brandstichting door hervormers in 1592, zie een 1609 gedateerde balk binnenin), bleef behouden en werd geïntegreerd in de nieuwe neogotische kerk naar ontwerp van architect H. Valcke van 1903, voltooid in 1908. Beschadigd tijdens beide Wereldoorlogen. Gerestaureerd circa 1960 onder leiding van architect R. van Driessche.

Beschrijving

Noordoost-zuidwest georiënteerde kerk, opgetrokken uit bakstenen met verwerking van natuursteen voor venstertraceringen, cordons en waterlijsten. Afdekkende afzonderlijke zadeldaken (leien) en korte naaldspits voor de toren. Plattegrond van een hallenkerk met drie beuken van twee traveeën, ingebouwde toren op vierkante basis in eerste travee van noordbeuk, uitspringende doopkapel, transept met één uitspringende travee aan zuidelijk zijde en recht afgesloten koor en zijkoren van respectievelijk twee en één traveeën; zeshoekig traptorentje in oksel van koor en zuidelijk transept. Westgevel met centrale hoge puntgevel geleed door een cordon en doorbroken door een spitsboogdeur en hoog spitsboogvenster met gotische drielobtracering, onder waterlijst. Top met spitsboognis en zolderluik. Gelijkaardige, iets lagere rechter zijtopgevel zonder deur. Noordbeuk gedomineerd door oude vroeggotische toren op zware vierkante basis, geschraagd door steunberen met dubbele versnijding, met drie geledingen waarvan de bovenste achthoekige doorbroken is met spitsboogvormige galmgaten. Overgang van vier naar achthoek door middel van tentdakjes (leien). Begane grond met nieuw spitsboogvormig portaal, bekronende dito nis met terracottarelïef van het doopsel van Jezus, aflijnende band en oculus in tweede geleding. Noordgevel met uitspringende puntgevel van kapel onder afzonderlijk dakje, met spitsboogvenster met neogotische traceringen gelijkaardig venster in zijbeuk en transept, eveneens onder hoge puntgevel. Zuidgevel met twee identieke vensters maar uitspringend transept; calvarie in spitsboognis in westgevel; zeshoekig traptorentje onder hoge naaldspits. Koor met drie identieke puntgevels en vensters in oostzijde en dieper uitgebouwd middenkoor, in zijgevels verlicht door kleine spitsboogvensters. Arduinen stichtingssteen van eerstesteenlegging door Josephina Verhaert (zuster van de pastoor) in 1907 in oostmuur.

Interieur

Interieur van hallenkerk met drie gelijke beuken gescheiden door twee spitsbogen op zware vierkante pijlers. Overwelving met houten spitstongewelven; vlakke zoldering onder de toren.

Mobilair

Schilderij: Onze-Lieve-Vrouw met Kind schenkt de rozenkrans aan de Heilige Dominicus, Vlaamse School, gedateerd 1857 (?). Neogotisch hoofdaltaar, 1908, hout en steen. Neogotisch zuidelijk zijaltaar van Heilige Johannes de Doper, 1908 naar ontwerp van E. Vanden Eynde met gepolychromeerd houten beeld van Johannes de Doper. Preekstoel, 1908, door E. Vanden Eynde, elk. Merkwaardige eiken biechtstoel en tochtportaal in Vlaamse barok, laatstgenoemde gedateerd "anno 1654" op het hoofdgestel, gerestaureerd in 1909 door L. Van Hamme. Doopvont met achthoekige voet van blauwe hardsteen, 15de eeuw(?).