Domein Vrijthout

Tekst van Hoeve Hof te Vrijthout (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/76738)

Vrijthout vormde, als leengoed van Groot-Bijgaarden een omvangrijk domein waarvoor in 1440 Gillis de Witte, in 1448 Lijsbeth van der Bist, in 1449 G. de Vos en in 1564 de familie Pinnock als leenhouders vermeld worden; het goed wordt in 1622 gekocht door de familie Verreycken, heren van Nieuwermolen, die het in 1709 verkopen aan de familie Platteborse; in 1721 wordt het domein gesplitst in het Hof te Vrijthout (er wordt een Groot en een Klein hof vermeld, en van 1555 tot 1758 hoorde er ook een kapel bij) en in het goed Hoogpoort met een kasteel en sedert 1728 een pachthof; beide goederen vervallen naderhand door vererving aan de familie Leyniers en in de 19de eeuw aan de familie Crick.

De gebouwen van de huidige hoeve dateren uit de 18de en 19de eeuw, en heden zijn restauratiewerken aan de gang. Boerenhuis (nok loodrecht op de straat) van vijf traveeën en één bouwlaag met een zadeldak (kunstleien), uit de 18de eeuw. Witgekalkte baksteenbouw met gepikte plint van zandsteen. Rechthoekige vensters in licht uitspringende omlijstingen met sponning en voorheen luiken (vernieuwd houtwerk); steekboogdeur op hoge neuten, in een omlijsting verrijkt met imposten, sleutel, riemprofiel en kwartholle neg (derde-vierde kwart 18de eeuw). Achtergevel voorzien van twee dichtgemetselde vensters in licht uitspringende omlijstingen. Zijpuntgevels met top- en schouderstukken, en rechts vlechtingen; van de linkerzijgevel met zandstenen sokkel werd de bovenbouw van baksteen vernieuwd. Rechterzijgevel voorzien van vierkante topvenstertjes en twee gedichte vensters met zware latei en posten met negblokken. Binnenin, een behouden trap, een stucplafond en een houten bovenboezem in Louis XV-trant en een meer traditionele bakstenen schouw (18de eeuw).

Links en rechts, losstaande haakse hoevegebouwen met zadeldaken (pannen), uit de 19de eeuw; baksteenbouw voorzien van rechthoekige muuropeningen.

Aan de straatkant, voormalig paviljoen (wagen- en koetsiershuis?) onder zadeldak (pannen), uit het derde-vierde kwart van de 18de eeuw, en heden in gebruik als schuur. Baksteenmetselwerk van Spaanse steen met gebruik van zandsteen. In de achtergevel, drie deels dichtgemetselde rechthoekige inrijpoorten met zandstenen posten opgevat als vlakke pilasters, uitlopend op kwartronde consoles onder de latei; vlak kordon erboven. Links en rechts, sporen van rechthoekige vensteromlijstingen met negblokken en een zware driedelige latei. In de voorgevel, sporen van een centrale, gelijkaardige poort waarvan de rechterstijl bewaard bleef (linkermuurpand vernieuwd); rechts, twee gedichte, zeer hoge vensters in smalle zandstenen omlijstingen met negblokken. In de zijgevel, sporen van vlechtingen en een venster met zware latei en negblokken zoals in de achtergevel.


Bron: DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2n, Gent.
Auteurs:  De Maegd, Christiane; Van Aerschot, Suzanne
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Domein Vrijthout [online], https://id.erfgoed.net/teksten/39364 (geraadpleegd op ).