Historiek

Tot het kasteeldomein van Steenhout horende kasteelhoeve. De hoeve ten zuidwesten van het kasteel wordt op de Villaretkaart (1745-1748) schematisch afgebeeld als vier losse volumes rond een erf. Op de latere Ferrariskaart (1771-1778) zijn de noord-, oost- en zuidgevel reeds met elkaar verbonden. Enkel het westelijke gebouw staat als een apart volume afgebeeld. Aansluitend ten zuiden ligt een bijhorende moestuin.

De uitbouw van de hoeve tot de huidige, gesloten kwadraatstructuur kan rond het midden van de 19de eeuw worden gesitueerd. In een eerste fase werd het 17de-eeuwse woonhuis uitgebreid met de, naar verluidt, 1830 gedateerde langsschuur wat wordt bevestigd door de voorstelling van een L-vormige hoeve in de Atlas van de Buurtwegen (1843). De huidige gesloten vorm met twee grote stalvleugels wordt door het kadaster pas in 1865 geregistreerd maar dateert wellicht van vroeger. Nog volgens het kadaster werd de hoeve tijdens de eerste helft van vorige eeuw uitgebreid met diverse bijgebouwen: een bakhuis naast de moestuin in 1919, serres in 1932, een fruitbewaarplaats in de boomgaard in 1932 en wagenbergingen in 1947.

Beschrijving

Grote gesloten hoeve die in haar huidige vorm grotendeels van rond het tweede kwart van de 19de eeuw dateert. Ze is opgetrokken in roze geschilderde baksteen op gepikte plint met rood en wit geschilderd houten schrijnwerk en pannen zadeldaken (zwarte handvormpan). Het complex wordt gevormd door een woonhuis (noordwest), twee grote stalvleugels (zuidwest en zuidoost) en een langsschuur (noordoost), gegroepeerd rond een gekasseide binnenkoer. Het erf wordt aan noordwestzijde ontsloten door een in de afsluitmuur uitgespaarde, overluifelde, bovenaan getraliede, houten poort in een hardstenen korfboogomlijsting met imposten en sluitsteen – naar verluidt 1830 gedateerd (niet zichtbaar van op de begane grond) – die aan rechterzijde wordt geflankeerd door een voetgangersdoorgang in een rechthoekige, hardstenen omlijsting. Het ruime, door muurankers in de erfgevel 1654 gedateerde, woonhuis telt twee bouwlagen van zeven traveeën onder een mank zadeldak met aandak, vlechtingen, top- en schouderstukken. De hoge vooruitspringende plint met kwarthol profiel in zandige kalksteen verwijst naar de 17de-eeuwse kern terwijl de rechthoekige deur met hardstenen omlijsting en de beluikte vensters met hardstenen dorpels en zesdelige ramen – ook aanwezig in de veldgevel - verwijzen naar 19de-eeuwse aanpassingen. Langgerekte openingen in een hardstenen omlijsting situeren de L-vormige kelder onder de rechter woonhelft. De dragende structuur van moer- en kinderbalken en de traditionele spanten bleven bewaard. Het interieur dat niet in detail kon worden bezocht bezit twee rug aan rug geplaatste, laatgotische schouwen. Het verhoogde gelijkvloers is toegankelijk via een bescheiden bordes met dubbele trap waaronder zich vroeger het hondenhok bevond.

De omvangrijke stalvleugels, met overhoekse en rechte muizentandfries aan erfzijde, geprofileerde daklijstbalkjes aan veldzijde, zijn opengewerkt met laadvensters en deuren in een vlakke hardstenen omlijsting gecombineerd met kleine lichtgetoogde, bakstenen verluchtingsvensters. De zuidwestelijke stalvleugel wordt ter hoogte van het woonhuis doorbroken met een wagendoorgang met zware houten latei en hardstenen stijlen. De zolderingen bestaan deels uit bakstenen gewelfjes, deels uit gewelfde pannen telkens rustend op I-liggers gedragen door hardstenen zuilen. Een beperkt gedeelte werd vervangen door betonplaten. De meeste hardstenen kribben bleven bewaard. De opmerkelijk intacte dakstructuur bestaat uit traditionele gordingenkap met zware sectie.

De grote, tweebeukige langsschuur (circa 12 bij 30 meter) bezit een hardstenen korfboogpoort conform de inrijpoortpoort en is aan erfzijde opengewerkt met een rechthoekige deur en een beluikt venster in een hardstenen omlijsting. De kopgevels zijn afgewerkt met vlechtingen, een topstuk en drie uilengaten. De vier traditionele spanten worden opgevangen door gebintstijlen die rusten op de lage, bakstenen scheidingsmuur.

Rechts van de hoeve en aansluitend op de stalvleugel ligt de moestuin met serre (circa 1932), omringd door een hoge bakstenen ommuring met ezelsrug en ruitvormige versiering, ontsloten door een fraai smeedijzeren hekken gevat tussen bakstenen pilasters met getrapte bekroning. Tegen de buitenzijde van de muur aangebouwd ligt het inmiddels ontmantelde bakhuis (circa 1919), een vrijwel vierkant bakstenen volume met pannen tentdak (zwarte handvormpan), opengewerkt met rechthoekige deuren met hardstenen omlijsting en smalle rechthoekige venstertjes in een omlijsting van vooruitspringende baksteen. Aan de overzijde van het langslopende, gekasseide pad liggen twee wagenbergingen (circa 1947), gevormd door bakstenen pijlers die een zwaar overkragend zadeldak schragen. Tegenover de hoeve tenslotte de inmiddels tot woning omgevormde fruitbewaarplaats (circa 1933), annex hondenhok: een pittoresk ensemble van rond een koertje gegroepeerde, kleine bakstenen volumes met overkragende zadeldaken in een neotraditionele stijl met lichte cottage-inslag.