Hoeve Nelishof

Tekst van Hoeve Nelishof (https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/80761)

Hoeve genoemd naar één van de voormalige bewoners. Langgestrekte hoeve met losstaande bestanddelen, wat achterin gelegen, aan een zandweg, de voormalige Aa Bemdenweg, tussen de Hoogstraat en de Reppelerweg. Voor het woonhuis, cementstenen stoep; achteraan, haagbeuk. Ordonnantie: dwarsschuur-stal-woonhuis met enkelhuisopstand; vijf traveeën en één bouwlaag onder afgewolfd, mank zadeldak (nok loodrecht op de zandweg, mechanische pannen), in kern opklimmend tot de 18de eeuw. Op de Ferrariskaart (1771-77) aangeduid als een omhaagd complex van drie losstaande, westoos tgeoriënteerde, langgestrekte elementen, met boomgaard en mogelijk moestuin ten zuiden. In de Atlas van de Buurtwegen (1845) komen drie deels anders georiënteerde, losstaande bestanddelen voor: de woonhuisvleugel ten noordwesten, een haaks dienstgebouw ten zuidwesten, iets verder van het woonhuis gelegen dan de huidige aanbouw (die van 1849-63 dateert), en een zeer klein dienstgebouwtje ten oosten, waarschijnlijk het bakhuis.

Tussen 1885 en 1937, verschuiving met ongeveer 1 meter van de voorgevel van de woonhuisvleugel, ten gevolge van verbouwing van de vakwerkgevel naar een versteende gevel. In 1939, bepleistering op basis van portlandcement en versiering met muurbanden. Bestaande opmetingsplannen van 2001, van architect W. Van Hoof (Hechtel-Eksel). In 2001-02 werd naar diens ontwerp het parallelle dienstgebouw tot paardenstallen aangepast, waarbij de vakwerksporen behouden bleven en werd de zuidwestelijke zijgevel van de woonhuisvleugel en de haaks aansluitende karrenstelplaats weer gevoegd, waarbij laatstgenoemde tevens van een nieuwe bedaking werd voorzien. In 2004-2005, volledige restauratie en verbouwing van de woonhuisvleugel en de karrenstelplaats, naar ontwerp van architect W. Van Hoof.

Eertijds volledig in stijl- en regelwerk met lemen vullingen. Thans versteende bouw van bak-, cementsteen en betonblokken onder zadel- en lessenaarsdaken (deels Vlaamse, deels mechanische pannen); weliswaar behouden vakwerkconstuctie en lemen binnenmuren; vernieuwd schrijnwerk.

Van krulankers met gekrulde spie voorziene woonhuisvleugel, vanaf 1939 tot 2004-2005 gecementeerd, op dito plint met imitatievoegen, laatstgenoemde ook aan de hoeken. Voormalige horizontale accentuering door witbeschilderde plint en muurbanden. Muuropeningen grotendeels uit de 19de eeuw. Beluikte rechthoekige vensters. In de rechtse travee, verankerde korfboogvormige deur uit de 18de eeuw. Schuurpoort onder houten latei. Inspringend linker deel. Zuidwestelijke zijgevel met vlechtingen en twee rechthoekige lichtgleuven. Noordoostelijke zijpuntgevel en achtergevel met dito vensters, achteraan mogelijk ouder.

Interieur van woonhuis verdeeld in een inkom, vijf vertrekken en een kelder onder een gemetseld tongewelf met een vloer van keien en baksteen; behouden kinder- en moerbalken waartussen troggewelfjes en bewaarde, circa 50 jaar oude cementtegelvloeren, die bij de aan de gang zijnde restauratie zullen vervangen worden door rode plavuizen; kap rustend op vijf eiken spanten, voorzien van telmerken.

Dienstgebouwen uit de tweede helft van de 19de eeuw of begin 20ste eeuw. Ten zuidwesten, bij de hoeve aansluitend, haaks dienstgebouw van 1849-63, met aflijnende rechte muizentand en rechthoekige venster onder houten latei. Het linker deel was mogelijk eertijds een open schob. Ten zuidoosten, aan de overzijde van het deels gekasseid en van maaskeien voorzien erf met ronde gecementeerde waterput voor het woonhuis, parallel losstaand dienstgebouw met rechthoekige muuropeningen onder houten lateien, onder meer staldeur en schuurpoort; noordoostelijke zijpuntgevel met aanbouw; blinde, verankerde zuidwestelijke zijpuntgevel met vlechtingen.

Boomgaard ten zuiden. Ten noordoosten, met druivelaar begroeid, losstaand haaks dienstgebouw, het voormalige bakhuis, dat na 1845 werd vergroot; rechthoekige muuropeningen.

  • Afdeling ROHM Limburg, Cel Monumenten en Landschappen, dossier nr. 2325.
  • B.P.A. "Herwaardering oude landbouwnederzettingen". Selectie van sites op te nemen in de eerste fase van het B.P.A., onuitg. studie, Peer, 2001, nr. GB 28, afb.
  • DIRIKEN P., Geogids Peer, s.l., 1996, p. 58.

Bron: PAUWELS D. 2005: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Maaseik, Kanton Peer, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 19n3, Brussel - Turnhout.
Auteurs:  Pauwels, Dirk
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Je kan deze tekst citeren als: PAUWELS D. 2005: Hoeve Nelishof [online], https://id.erfgoed.net/teksten/80761 (geraadpleegd op ).