Geografisch thema

Felix D'Hoopstraat

ID: 10763   URI: https://id.erfgoed.net/themas/10763

Beschrijving

Lange west-oost lopende rechte verbindingsweg van het kruispunt Hoogstraat - Karnemelkstraat ten westen, met breder tracé vanaf het kruispunt Europalaan - Beneluxlaan - Adolf Loosveldtstraat oostwaarts tot de Deinsesteenweg, die in het verlengde ligt vanaf het kruispunt met de Ringlaan.
Z.g. naar Felix D'hoop (Tielt, 1839 - Burundi, 1881), één van de acht Tieltse pauselijke zouaven die tussen 1861 en 1870 strijden ter verdediging van de pauselijke staten tegen de eenmaking van Italië. Hij vertrekt samen met Adolf Loosveldt (Tielt) en Jules Van Oost (Aarsele) in 1879 naar Afrika als missionaris en lid van de privé-militie van de Witte Paters.
Het westelijk deel vanaf de verbindingsweg naar het Hulstplein of de huidige Karnemelkstraat - ook "Steenstraetje" genoemd - maakt tot 1948 deel uit van de Hoogstraat, met aan de oostzijde de z.g. "Kleine Hulst" of het terrein aan het kruispunt met de huidige Adolf Loosveldtstraat, Beneluxlaan en Europalaan, later in de volksmond z.g. "Den Bek", waar middenin een plas of het "Roode Vijverken" gelegen is. Dit straatdeel vormt volgens het eerste landboek van Tielt-binnen van 1635 samen met de Hoogstraat de grens tussen de "Hulstcerc" en de "Oostcerc".
Is onderdeel van de kasseiweg Tielt-Deinze die in 1771-1772 wordt aangelegd in aansluiting op de reeds bestrate Hoogstraat en de de toenmalige "Gentse (Heir-)Weg" (huidige Beneluxlaan); hierbij verdwijnt het vijvertje op de "Kleine Hulst". Recht tracé van de "Chaussée de Thielt à Deynse" weergegeven op de Ferrariskaart (1770-1778) met het oostelijk deel omzoomd door bomenrijen (cf. Deinsesteenweg). Tevens wordt een houten molen weergegeven aan de zuidzijde van de huidige Felix D'hoopstraat, op het noordoostelijk perceel in de hoek van de huidige Adolf Loosveldtstraat en de Driesstraat.
In de 17de eeuw is naar verluidt aan de noordoostzijde van de weg het z.g. "Engels Hof" gelegen, in oorsprong een buitengoed, in de 19de eeuw omgebouwd tot kasteelhoeve en in de jaren 1940 in historiserende stijl verbouwd naar verluidt naar ontwerp van de Gentse architect Charles Hoge (cf. nr. 168).
In de eerste helft van de 19de eeuw worden langsheen de straat nog enkele houten graanwindmolens opgetrokken, o.m. de "Stampkotmolen" en de "Stoops molen" (cf. Stoopsmolenweg). De "Stoops molen" wordt gesloopt in 1891; ook de andere molen wordt afgebroken. Op het achterliggend erf van de imposante dubbelwoonst nr. 115 staat tot het laatste kwart van de 20ste eeuw een bakstenen oliewindmolen, weergegeven op de kaart van Cassianus Van Gaver van 1829 en op de Atlas der Buurtwegen (1847). De romp van de stellingmolen wordt in de tweede helft van de 19de eeuw geïntegreerd in een chicoreifabriek; thans afgebroken.
In de eerste helft van de 20ste eeuw zijn er langsheen de straat zeer veel herbergen gelegen, o.m. "In Transvaal", "De Wante", "'t Postje", "'t Bierhuis", "De Nieuwen Bek" op de hoek met de Beneluxlaan, "Het Prinsenhof", "De Hoefsmederij", "De Voorstad", "De Wandeling", "Argentina", "De Molenwal" met cider- en limonadefabriek op de hoek met de Stoopsmolenweg, "D'Oude Posterij" op de hoek met de Adolf Loosveldtstraat, "De Sportvriend" en "'t Engelsch Hof", waarvan de uitbatingen allen in de loop der tijd beëindigd zijn. Tevens is er voorheen brouwerij "De Reynck" gevestigd, later overgenomen door brouwer Vander Meulen.
Tijdens het interbellum worden in de straat enkele bedrijven opgericht, o.m. in 1925 de ijzergroothandel van de gebroeders Rosseel (cf. nr. 124) en in de jaren 1930 een stoommelkerij, overgebracht vanuit de Vijverstraat (cf. nr. 164).
In 1953 vestigt het in 1947 opgerichte gerenommeerde plastiekbedrijf "Injextru Plastics" zich aan de oostzijde van de straat (cf. nr. 176).
In de jaren 1970 wordt de rijkswachtkazerne overgebracht van de Blekerijstraat naar de Felix D'hoopstraat en wordt de brandweer gehuisvest in de gebouwen van de ijzerhandel Rosseel.

Woonfunctie, kleinhandel en enkele grotere bedrijven. In westelijk deel van de straat, aansluitend bij de bebouwing in het stadscentrum, grotendeels aaneengesloten, heterogene 19de- en 20ste-eeuwse bebouwing, o.m. burger- en herenhuizen en handelspanden.
Enig restant van landelijke bebouwing is nr. 108, een dieper gelegen hoeve aan de noordzijde van de weg die minimaal opklimt tot de tweede helft van de 18de eeuw, cf. volumes reeds weergegeven op de Ferrariskaart (1770-1778); thans met nieuw vrijstaand woonhuis daterend uit de tweede helft van de 20ste eeuw en toegang via de Robert Schumanstraat, meegaand met de bebouwing in de "Europawijk". Aan zuidzijde, groot erf met betonnen afsluiting en bewaarde verankerde bakstenen schuurstalvleugel onder pannen zadeldak (pannen); tweedelige staldeurtjes en dwarsschuur met korfboogpoort; tweede bijgebouw onder golfplaten bedaking.
Woonhuizen van een tot twee bouwlagen onder pannen zadeldaken (nok evenwijdig met straat; al dan niet geglazuurde mechanische pannen) daterend uit eind 19de eeuw - eerste kwart 20ste eeuw, getypeerd door o.m. bakstenen gevelparementen met veelal gecementeerde plint, verlevendigd door gebruik van witte of gele baksteen voor tandlijst, fries, banden en strekken. Rechthoekige of getoogde muuropeningen met veelal vernieuwd schrijnwerk. O.m. nrs. 13, 28, 60, 62 (voormalige herberg "Het Prinsenhof"); nr. 3, dubbelhuis met geprofileerde en geschilderde houten kroonlijst op consoles; nr. 15, eenlaagswoning onder mansardedak met muuropeningen onder ijzeren I-profiel waarboven blinde korfboogvelden; nrs. 64-66, samenstel van twee enkelhuizen in spiegelbeeldschema met getoogde muuropeningen. Nr. 195, eenlaagswoning voorzien van omhaagd voortuintje; in verankerde bakstenen zijgevel klein beglaasd gevelkapelletje waarboven jaarsteen "1892" (?).
Tevens woonhuizen met eenvoudige bakstenen verankerde lijstgevels, o.m. nr. 25 (geschilderd); nrs. 57 en 63, resterende eenheidsbebouwing met gewijzigde muuropeningen, bij nr. 63 onder betonnen latei. Nr. 158, breedhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak (mechanische pannen); gecementeerde lijstgevel met schijnvoegen en gebouchardeerde sierbepleistering in plint. Rechthoekige (begane grond) en getoogde muuropeningen; vernieuwd houtwerk; garage rechts.
Nrs. 104-106/Robert Schumanstraat, voormalige wagenmakerij, opgetrokken volgens kadaster in 1898 door Emiel Vander Plaetsen uit Tielt. Witgeschilderde eenlaagsbebouwing met afgeschuinde hoektravee onder afgewolfd zadeldak (Vlaamse pannen); grote muurankers; deur met getoogd bovenlicht. In nr. 106 wordt van 1907 tot 1920 herberg "De Gentsche Steenweg" uitgebaat. Aan westzijde, aanpalend woonhuis opgetrokken in 1900 in opdracht van de nijveraar Hendrik Ide, die nog andere panden aankoopt en laat bouwen in de straat (cf. nrs. 20, 22, 114, 115). Geschilderde baksteenbouw van twee traveeën en twee bouwlagen onder zadeldak met Vlaamse pannen; gelijkaardige muurankers.
Nr. 132/ Stoopsmolenweg, half vrijstaand eenlaagsvolume onder mansardedak (zwarte en rode mechanische pannen), vermoedelijk het voormalige molenaarshuis gelegen aan de oostzijde van de thans verdwenen 19de-eeuwse "Stoops molen", opklimmend tot de eerste helft van de 19de eeuw cf. volume weergegeven op de Atlas der Buurtwegen (1847). Vernieuwd straatgevelparement en gewijzigde muuropeningen; verankerde bakstenen zijgevel met gedichte rondboog- en getoogde muuropeningen en oculus in top.
Tevens interbellumpanden van twee bouwlagen onder pannen zadeldaken. Nrs. 11 en 56, woonhuizen uit de jaren 1930 met roodbruin bakstenen parement en rechthoekige muuropeningen waarin deels bewaard houtwerk met typerende horizontale roedeverdeling; nr. 56 met verdiepte en getrapte brede inkom, deels beglaasde deur onder korte luifel en bovenlicht met verdeling waarin glas-in-lood.
Nrs. 52-54, samenstel van twee woonhuizen, waarvan nr. 52 gesigneerd "V. LIEVENS ARCH. TIELT" (rechts in plint). Verspringende gootlijst door toepassing van groot dakvenster, centraal bij nr. 54, met tot boven de kroonlijst doorgetrokken smalle deurtravee bij nr. 52, geaccentueerd door verticaal metselverband gevat tussen doorlopende lijsten. Kenmerkende gevelbekleding van gele siersteen. Rechthoekige muuropeningen in betonnen kader, witgeschilderd bij nr. 52. Inkom onder korte rechte luifel, in brede natuurstenen omlijsting bij nr. 52. Nr. 54 met behouden deels beglaasde deur met geometrisch hekwerk; nr. 52 met bewaard bovenlicht en dito hekjes. Nrs. 18 en 80, woonhuizen onder mansardedak met decoratieve bakstenen lijstgevel (cf. friezen, borstwering) doorbroken door horizontale, doorlopende gepleisterde banden; natuurstenen plint; nieuw schrijnwerk; nr. 18 met gebruik van liseenmotief; nr. 80, gerenoveerd.
Nr. 124, de voormalige ijzerhandel Rosseel, hier gevestigd in 1925. Breedhuis onder pannen schilddak met overkragende en omlopende geprofileerde kroonlijst; roodbakstenen lijstgevel vermoedelijk aangepast in de tweede helft van de 20ste eeuw met typerende witgeschilderde venster- en deuromlijsting. Lage aanbouw onder platte bedaking aan westzijde en groot achterliggend bijgebouw waar in de jaren 1978-1980 de brandweer wordt gehuisvest.
Nr. 128/ Stoopsmolenweg, breedhuis daterend uit de tweede helft van de 20ste eeuw onder zadeldak (nok evenwijdig met straat; zwart geglazuurde pannen) met rechtervenstertravee oplopend in grote, licht overkragende puntgevel. Verzorgd parement van rode baksteen met gebruik van natuursteen voor o.m. plint, omlijstingen, consoles en kraagstenen. Centrale deur gevat tussen twee smalle zijlichten onder gebogen lijst met gestrekte uiteinden. Verder naar het oosteinde van de straat toe, losstaande 20ste-eeuwse woonhuizen in tuin, o.m. enkele kwalitatieve ontwerpen van naoorlogse architectuur. Nr. 170, villa in tuin, gebouwd in 1959 naar ontwerp van het Tieltse architectenbureau Konstrukto, bestaande uit architecten Geo Vandenbussche en Marc Verkest. De woning, aanvankelijk op L-vormig grondplan, wordt later uitgebreid aan de straatzijde. Witgeschilderde baksteenbouw onder overkragend zadeldak (nok loodrecht op straat), met oprit naar garage in onderbouw.
Op middenberm aan het kruispunt met de Deinsesteenweg en de Ringlaan, metalen abstracte sculptuur met wapenschild van Tielt.

HEEMKUNDIGE KRING DE ROEDE VAN TIELT, Fototheek.
KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207 : Mutatieschetsen, Tielt, Afdeling 1, 1898/4, 1900/3, 1934/12, 1938/13, 1959/21.
STADSARCHIEF TIELT, Bouwaanvragen Tielt, 1959/13.
ACX C., Rijkswacht te Tielt, Tielt, 1984, s.p.
DESMET G.; DEVRIENDT J., Het godsdienstig leven te Tielt in het verleden en op heden, Geschiedkundige gegevens & samenstelling van den historischen stoet, Tielt, 1938, p. 45.
DEVLIEGHER L., De molens in West-Vlaanderen, in Kunstpatrimonium van West-Vlaanderen, deel 9, Tielt, 1984, p. 368-369.
Dit is West-Vlaanderen, deel 3, Brugge, 1962, p. 1861, 1863, 1870.
Gids voor Groot-Tielt 1987, Tielt, 1987, p. 72, 102.
HOLEMANS H., Windmolens te Tielt, in Ons Molenheem, 2002, nr. 4, p. 58.
HOLLEVOET F. e.a., Als straten gaan… praten. De roede van Tielt, Tielt, 2005, p. 213.
HOSTE R., Kroniek van de Tieltse brandweer, Tielt, 1998, p. 225-226.
OSTYN R., Historische stedenatlas van België, Tielt, Brussel, 1993, p. 64, 106.
VANKEERSBILCK J., Lactil of het verhaal van de Tieltse melkerij, in De Roede van Tielt, jg. 34, nr. 4, 2003, p. 33-68.
VAN NIEUWENHUYSE J., Hoogstraat Tielt, onuitgegeven studie van De Tieltse Gidsenkring, Tielt, 1998, p. 5, 18, 47.
VERBRUGGE J., Tieltse caférijkdom. Een overzicht van cafés en uitbaters tussen 1900 en 1980, in De Roede van Tielt, jg. 11, nr. 2-3-4, 1980, p. 57, 73-76.


Bron     : Callaert G. & Santy P. met medewerking van Boone B., Devooght K. & Moeykens S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Tielt, Deel I: Stad Tielt (straten A-R), Deel II: Stad Tielt (straten S-Z), Deelgemeenten Aarsele, Kanegem en Schuiferskapelle, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL29, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Gekoppelde burgerhuizen in eclectische stijl

  • Omvat
    Gietijzeren wegkruis met gedenkplaat voor Felix D'hoop

  • Omvat
    Herberg De Strooman

  • Omvat
    Interbellumwoning

  • Omvat
    Interbellumwoning

  • Omvat
    Interbellumwoonhuis

  • Omvat
    Kantoorgebouw Dumobil

  • Omvat
    Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën

  • Omvat
    Laatclassicistisch herenhuis

  • Omvat
    Neoclassicistisch herenhuis

  • Omvat
    Plastiekbedrijf Injextru Plastics

  • Omvat
    Stoommelkerij Sint-Jozef

  • Omvat
    Villa

  • Omvat
    Villa

  • Omvat
    Villa Engelsch Hof

  • Omvat
    Villa met omhaagde voortuin

  • Omvat
    Vrijstaande interbellumvilla