Geografisch thema

Beverhoutstraat

ID: 11437   URI: https://id.erfgoed.net/themas/11437

Beschrijving

Straat ten noordoosten van het centrum van Oostkamp, gelegen in het gehucht Moerbrugge. De straat vormt de noordoostelijke grens van Oostkamp met Oedelem (Beernem); enkel de zuidwestelijke bebouwing van de straat behoort tot Oostkamp. Ze loopt van de Michel Van Hammestraat op Brugs grondgebied (Assebroek) in zuidoostelijke richting, om dan met een knik in zuidwestelijke richting af te buigen naar de Oedelemsestraat. De benaming refereert naar het "Beverhoutsveld", dat zich hier ten oosten van de straat, op het grondgebied van Beernem, uitstrekt. Het Beverhoutsveld (cf. Algemene geschiedenis van de veldontginningsgebieden) was vóór 1850 een heidegebied (wastina), waar het vee gemeenschappelijk kon grazen. In het begin van de middeleeuwen stond er waarschijnlijk nog een bos dat echter vrij snel tot heidegebied evolueerde door overbegrazing. In het gebied komt nu nog steeds heidevegetatie voor. Vanaf 1850 wordt dit gebied op zeer systematische manier ontgonnen. Een rechtlijnig drevenpatroon deelt het gebied in grote blokken landbouwland op, die op hun beurt nog eens onderverdeeld worden in gebruikspercelen. De dreven zijn nog zeer herkenbaar en goed bewaard gebleven. Langs de percelen komen hier en daar nog knotbomenrijen, houtkanten e.d. voor. De vele sloten en grachtjes (met veelal rietkragen) zorgen voor de afwatering van het gebied. Het gebied heeft een half open karakter met af en toe vergezichten.
Het Beverhoutsveld is op 3 mei 1382 de locatie van de Slag van het Beverhoutsveld tussen de Gentenaren en de Bruggelingen. De stad Brugge wou de Zuidleie kanaliseren en bevaarbaar maken, om de Brugse haven in verbinding te brengen met de Leie nabij Gent. Op die manier worden de handelsmogelijkheden van de stad Brugge verbeterd, ten nadele van Gent. Vóór 1365 wordt er gegraven tussen Steenbrugge en Moerbrugge. Graaf Lodewijk van Male komt tussenbeide en maant de Bruggelingen aan af te zien van de waterweg. De Bruggelingen geven er echter geen gehoor aan wat leidt tot hoger vermeld treffen.
De straat is reeds afgebeeld op de Grote Kaart van het Brugse Vrije van Pieter Pourbus (1561-1571), gekopieerd door Pieter Claeissens (1601); enkel afbeelding van één grote hoeve op Oostkamps grondgebied (halverwege tussen de huidige Van Cailliedreef en de Veldstraat), met name de "Hommelbroekhoeve" (cf. nr. 33).
In de 19de eeuw is er nog steeds een discussie over een mogelijke opdeling van het Beverhoutsveld. In 1881 registreert het kadaster de aanleg van de weg, genaamd de "Steenweg van Assebrouck naar Beernem". In 1884 vindt er een verzoeningsvergadering plaats met de burgemeesters van Oostkamp, Oedelem en Beernem, waarbij men laat weten dat men geen opdeling wil. In 1897 gaat de verdeling van het Vrijdom het Beverhoutsveld tussen de drie gemeentes Oedelem, Oostkamp en Beernem toch door. In 1902 beveelt de rechtbank van Eerste Aanleg van Brugge bij vonnis van 2 juli de verdeling van het Vrijdom het Beverhoutsveld. De verdeling zal geschieden in de volgende verhouding: Oedelem 8/13, Oostkamp 3/13 en Beernem 2/13.
De straat heet zeker tot in de jaren 1950 de Oedelemse Steenweg. In 2006 is een reeks zomereiken (geboortebomen) geplant langs de Beverhoutstraat.
Geasfalteerde, zeer rechte straat, enkel bebouwd aan de westzijde, want de schaarse hoeves zijn gericht naar het Beverhoutsveld. Hoevebebouwing voornamelijk opklimmend tot de 18de eeuw (cf nrs. 21 en 29) en uitzonderlijk tot de 16de eeuw (cf. nr. 33).
De Beverhoutstraat loopt doorheen de ankerplaats "Bergskes, Assebroekse Meersengebied, Beverhoutsveld" cf. landschapsatlas. Ten noorden van de Van Cailliedreef loopt de straat door de Assebroekse meersen, beschermd bij M.B. van 19 november 2001. De Assebroekse Meersen is een complex van laaggelegen vochtige weiden en hooilanden, omzoomd door rijen Populieren en Knotwilgen. Aan de rand liggen een aantal bospercelen. Tijdens regenperiodes komt het hele gebied onder water te staan.

KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN TE BRUGGE, 207: Mutatieschetsen, Oostkamp, 1888/1.
AROHM, Monumenten en Landschappen, Landschapsatlas, 2001, OC GIS-Vlaanderen.
CLAEYS G., Kroniek van Oostkamp, Brugge, 1985, p. 23-24, 217-218, 263, 316, 348, 356.


Bron     : Vanwalleghem A. met medewerking van Creyf S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Oostkamp, Deel I: Deelgemeente Oostkamp, Deel II: Deelgemeenten Hertsberge, Ruddervoorde en Waardamme, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL30, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs : Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties

  • Is deel van
    Oostkamp
    Oostkamp (Oostkamp)

  • Is gerelateerd aan
    Beverhoutstraat
    Beverhoutstraat (Oostkamp)

  • Omvat
    Hoeve
    Beverhoutstraat 29 (Oostkamp)

  • Omvat
    Hoeve 't Leitje
    Beverhoutstraat 45 (Oostkamp)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Beverhoutstraat 37 (Oostkamp)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Beverhoutstraat 39 (Oostkamp)

  • Omvat
    Hommelbroekhoeve
    Beverhoutstraat 33 (Oostkamp)

  • Omvat
    Inwaarts gelegen hoeve
    Beverhoutstraat 21 (Oostkamp)