Geografisch thema

Bruggestraat

ID: 12341   URI: https://id.erfgoed.net/themas/12341

Beschrijving

Belangrijkste straat, gelegen in het dorpscentrum van Oedelem. Lange kronkelende verbindingsstraat tussen Oedelem en Brugge, beginnend bij de Markt van Oedelem en eindigend bij de Astridlaan op het grondgebied Brugge (Assebroek). Straatnaam verwijst naar de richting van de straat. Huidig tracé dateert van 1937-1938.

Op de kaart van het Brugse Vrije door Pieter Pourbus van 1571 is de straat weergegeven met een quasi recht tracé van de dorpskern tot aan de wijk Vliegend Paard. De bebouwing was toen geconcentreerd ter hoogte van de twee voornoemde gehuchten. Ten zuidwesten van de straat is een molen opgetekend. De straat is de oude verbinding tussen Brugge en Gent, tot in 1768 gekend onder de naam "Gentsche Heerweg". Met de aanleg in 1768 van de Maalse Steenweg raakt de weg in onbruik. Gedeeltelijk gekasseid circa 1842. Volgens 18de- en 19de-eeuwse kaarten blijft bewoning beperkt tot de dorpskern. Pas in de loop van en vooral vanaf de tweede helft van de 20ste eeuw neemt de bewoning toe. Enkele lage huizen uit de 19de of begin van de 20ste eeuw worden verhoogd (zie nummer 14, nummer 18) of voorzien van nieuwe muuropeningen en/ of een nieuw parement (zie nummer 26 en nummer 30). Aanwezigheid van de Van Praetmolen zie Bruggestraat nummer 75. Tussen 1929 en 1945 werden verschillende arbeiderswoningen gebouwd door de Maatschappij Vrijhuis-Blijhuis. Doel was goedkope maar comfortabele woningen te bouwen die arbeiders tegen een haalbare prijs konden afbetalen. De huizen werden genoemd naar de bezieler en stichter van de maatschappij Jozef De Lille, namelijk "De Lille-huizen".

In 2001 worden op de site ter hoogte van "Meubelen De Graeve" grachten aangetroffen. De aanwezigheid van enkele fragmenten Romeins aardewerk maakt het mogelijk om enkele van deze structuren in de Romeinse tijd te situeren.

De locatie van de straat verklaart de aanwezigheid van de belangrijkste functies zie de oude post (Bruggestraat nummer 19), de voormalige landbouwschool (zie Bruggestraat nummer 23), de voormalige meisjesschool (zie Bruggestraat nummers 30-32 A). In 1876 stonden in de Bruggestraat een groot aantal herbergen, thans omgevormd tot woonhuizen. (zie Bruggestraat nummers 45, 47-49). Begin 20ste eeuw aanwezigheid van tuinbouwbedrijvigheid. Hiervoor worden op grote percelen serres gebouwd met bijhorende grootschalige woonhuizen zie Bruggestraat nummer 10, Bruggestraat nummer 97 en Bruggestraat nummer 103.

Thans overwegend een woonstraat met heterogeen straatbeeld door grote schaalverschillen, verschillende types woningen (onder andere rijhuizen, vrijstaande, halfvrijstaande of koppelwoningen) en toepassing van verschillende architectuurstijlen (onder andere neoclassicisme, eclecticisme, modernisme, cottage-architectuur en eenvoudige baksteenarchitectuur). De oudste, nog aanwezige bebouwing, gaat teruggaan tot de 18de eeuw. Aanwezigheid van een imposante herenwoning (zie Bruggestraat nummer 6) gelegen in de bocht van de Bruggestraat. Basisbebouwing van twee à zes traveeën en één à twee bouwlagen onder pannen zadel- en schilddak. Voorbeelden van enkele gaaf bewaarde 19de-eeuwse arbeiderswoningen zie Bruggestraat nummer 16, nummer 28. Enkele werden in de loop van de 20ste eeuw voorzien van een nieuw gevelparement. Helaas doorbreken de laatste jaren nieuwbouwprojecten het straatbeeld en brengen een schaalvergroting teweeg. Een voorbeeld hiervan is de afbraak van Bruggestraat nummer 8, één geheel vormend met Bruggestraat nummer 6, voor het bouwen van sociale woningbouw.

Buiten de bebouwde kom loopt de straat in landelijk gebied met enkele verspreid gelegen hoeves, waarvan de oudste opklimmen tot de 18de eeuw. Hoeves bestaande uit losse al dan niet beschilderde bestanddelen gegroepeerd rondom een heraangelegd erf.

  • OCMW ARCHIEF BRUGGE, Fonds Kaarten en Plannen, Losse stukken, Kaft kaarten Oostkamp.
  • BONAMIE D., Het industrieel-archeologisch erfgoed van Beernem, Oedelem en Sint-Joris-ten-Distel, in Bos en Beverveld, jaarboek 1996, p. 124-125.
  • DESMET J., De steenweg van Brugge op Oedelem en zijn vertakkingen 1842-1871, in Bos en Beverveld, jaarboek 1968, p. 15-21.
  • HILLEWAERT B., Romeins Beernem. Een status quaestionis, in Brochure Open Monumentendag Vlaanderen 2006.
  • Gemeente Beernem, 2006, p. 7.
  • HOLTHOFF N., Romeinse vondsten in de dorpskern van Oedelem, in Brochure Open Monumentendag Vlaanderen 2006. Gemeente Beernem, 2006, p. 12-13.
  • VAN WONTERGHEM E., Sociaal wonen. Sociale woningbouw te Beernem, in Brochure Open Monumentendag Vlaanderen 2007. Gemeente Beernem, Beernem, 2007, p. 2-9.
  • ZUTTERMAN H., Heemkundige wandelingen te Oedelem (deel II), in Bos en Beverveld, jaarboek 1973, p. 32.

Bron     : Gilté S. met medewerking van Baert S. 2007: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Beernem, Deelgemeenten Beernem, Oedelem en Sint-Joris, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL31, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Gilté, Stefanie
Datum  : 2007


Relaties

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning met bijhorend nutsgebouw

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Burgerhuis in cottagestijl

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning met achterliggende bijgebouwen

  • Omvat
    Dorpswoningen

  • Omvat
    Eenheidsbebouwing van dorpswoningen

  • Omvat
    Eenheidsbebouwing van twee lage woningen

  • Omvat
    Half vrijstaande woning

  • Omvat
    Herberg In Noord-Amerika

  • Omvat
    Hoekhuis bij de Beekstraat

  • Omvat
    Hoeve 't Fonteintje

  • Omvat
    Hoeve Wijngaerde

  • Omvat
    Huis Maes of De Poermolen

  • Omvat
    Interbellumwoning

  • Omvat
    Klooster met pensionaat

  • Omvat
    Lage arbeiderswoning

  • Omvat
    Land- en tuinbouwschool

  • Omvat
    Notariswoning

  • Omvat
    Plaetsmolen

  • Omvat
    Postkantoor

  • Omvat
    Schoolcomplex

  • Omvat
    Tweewoonst

  • Omvat
    Villa Flora

  • Omvat
    Vrijstaand burgerhuis

  • Omvat
    Wagenmakerij

  • Is deel van
    Oedelem