Geografisch thema

Gisthuisstraat

ID
12642
URI
https://id.erfgoed.net/themas/12642

Beschrijving

Straat gelegen in het dorpscentrum, vanaf de noordwestzijde van de Meulebeke Plaats met noordwestwaarts gebogen verloop tot aan de Kasteeldreef en de Goethalsplaats, met L-vormige doorgang naar de Regentiestraat. Onderdeel van de wegenlus voor doorgaand verkeer omheen het centrum, samen met de Kasteeldreef - Baronielaan, Regentiestraat, Mouterijstraat, Oostrozebekestraat, Onze-Lieve-Vrouwstraat, Vuilputstraat, Barnumstraat (deels) en Astridlaan. Tot in 2024 Kerkstraat, zogenaamd naar de Sint-Amanduskerk, die zich ten zuidoosten van de straat bevindt (zie Meulebeke Plaats zonder nummer).

Samen met de Kapellestraat onderdeel van de "Kerckwegh", voor het eerst vermeld in 1551, met op een kaart bij het landboek van 1654-1656 weergave van enkele vrijstaande huizen erlangs, onder meer huis "De Wildeman". Toegenomen bebouwing van voornamelijk breedhuizen, met aan de westzijde de achterliggende Kerkemeersen te zien op een kaart uit het leenboek van het leenhof Bosterhout van 1785 .

Een nieuwe kasseibestrating wordt in 1827 aangebracht. Op de Atlas der Buurtwegen (1846) "Ingelmunsterstraet" genoemd of "straet van de Marktplaets naer d' herberg de Drij Koningen".

In de tweede helft van de 19de - begin van de 20ste eeuw worden er in de Gisthuisstraat enkele herbergen uitgebaat, onder meer "Den Groenen Boomgaard", "De Hespe" later gekend als "Sint-Ivo", "De Roode Poorte" en "De Prins" later gekend als "De Nieuwe Eendracht", alle gesloten in de eerste helft van de 20ste eeuw.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raken de meeste huizen in de Gisthuisstraat beschadigd.

Woon- en handelsfunctie. Grotendeels aaneengesloten 19de- en 20ste-eeuwse rijbebouwing van een à twee bouwlagen onder pannen zadel- of mansardedak (nok evenwijdig met straat), mogelijk met oudere kern. Nummers 4, 5, behouden eenlaagswoningen met gecementeerd en geschilderd parement respectievelijk onder pannen zadeldak en mansardedak. Nummer 4, werkmanshuisje van twee traveeën met vlak afgedekte dakkapellen en gewijzigde muuropeningen, waarboven panelen met sepiakleurige tegels (mariene motieven) en in de gevel ingewerkte balk. Nummer 5, half vrijstaand woonhuis van vier traveeën herbouwd in 1929, met schijnvoegwerk, nieuwe dakkapel en aangepaste muuropeningen onder I-profielen met rozetmotief, onder meer geïncorporeerde poort; verankerde zijgevel met nieuwe openingen. Nummer 6, woonhuis vermoedelijk in de loop der tijd verhoogd en in 1947 voorzien van een achterbouw, thans in gebruik als videotheek. Breedhuis onder zadeldak met overkragende en witgeschilderde houten kroonlijst op vlakke consoles; verbouwde begane grond en aangepaste bovenvensters.

Achter de bebouwing aan de westzijde zijn de Kerkemeersen gelegen, een onbebouwd gebied van circa 3 ha., dat bestaat uit laaggelegen natte beekvalleigronden met verveend kleiig materiaal als bovengrond (plaatselijk tot 1,5 meter dik) en een zandige ondergrond met wortels van een vroeger moerasbos (zie Kerkmeersstraat).

  • Kadasterarchief West-Vlaanderen, 207 : Mutatieschetsen, Meulebeke, Afdeling 1, 1929/154, 1947/63.
  • Rijksarchief Kortrijk, Aanwinsten VI, nummer 2794 : Leenboek van het Leenhof Bosterhout, Heerlijkheid ten Ackeren, 1785.
  • BAERT G., Van aubergien, lantsherberghskens en brandewijnhuysen te Meulebeke, in De Roede van Tielt, jg. 18, nummer 4, 1987, p. 79, 84, 92, 98, 102.
  • DE FLOU K., Woordenboek der toponymie van Westelyk Vlaanderen, Vlaamsch Artesië, het Land van den Hoek, de graafschappen Guînes en Boulogne en een gedeelte van het graafschap Ponthieu, deel VII, Brugge, 1927, kolom 619.
  • GERMONPREZ R., Het boek van Meulebeke, Meulebeke, 1982, p. 86, 121.
  • MAES F., Toponymie van Meulebeke t.e.m. 1700, onuitgegeven licentiaatverhandeling, Universiteit Gent, 1998-1999, p. 15-16, 40.
  • VANNESTE H., Meulebeke, in HOLLEVOET F. e.a., Als straten gaan... praten. De roede van Tielt, Tielt, 2005, p. 93.

Bron: CALLAERT G. met medewerking van BOONE B. & MOEYKENS S. 2008: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Meulebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL38, onuitgegeven werkdocumenten.
Auteurs: Callaert, Gonda
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)


Relaties

Bekijk gerelateerde erfgoedobjecten


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Gisthuisstraat [online], https://id.erfgoed.net/themas/12642 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.