Geografisch thema

Meeswijk

ID: 13475   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13475

Beschrijving

Meeswijk wordt voor het eerst vermeld in 946 als Masuic, van het Germaanse Maso en wika, id est nederzetting aan de Maas. Mogelijk was het van de 10de tot de 14de eeuw een kleine haven.

De heerlijke rechten waren oorspronkelijk verdeeld tussen de Sint-Laurentiusabdij van Luik en het Sint-Servaaskapittel van Maastricht. Aan ridder Jacob van Tongeren, heer van Leut, verkoopt het kapittel van Sint-Servaas van Maastricht in 1300 de heerlijke rechten over Meeswijk, dat van dan af deel gaat uitmaken van de heerlijkheid Leut, wat aanleiding is tot eeuwenlange twisten met de Sint-Laurentiusabdij. Vanaf 1475 komt de familie van Vlodrop in bezit van de heerlijkheid.

Meeswijk bezat een schepenbank die in beroep ging bij het Oppergerecht van Vliermaal en bij de Luikse schepenbank. De heer van Leut benoemde een drossaard die fungeerde voor Leut, Eisden en Meeswijk. Op het grondgebied bevond zich een belangrijk laathof van de Sint-Laurentiusabdij. Het gehucht Palmenhof of Palmenhoeve was Guliks grondgebied, dat deel uitmaakte van de gemeente Urmond (Nederland).

Op kerkelijk gebied behoorde Meeswijk tot de Sint-Laurentiusparochie, waarschijnlijk een stichting van de Sint-Laurentiusabdij, die het patronaatsrecht en het grootste deel van de tienden bezat.

Het dorpspatroon is dat van een typisch, Maaslands dorp, met de hoofdstraat (Sint-Laurentiusstraat) parallel met de Maas, en waarschijnlijk de oude heirbaan Tongeren - Nijmegen, die hier echter haar duidelijk tracé verliest. De secundaire straten (Molenstraat en Genootstraat) leiden van de dorpsstraat naar het westen.

Oppervlakte: 342 hectare. Aantal inwoners (1970): 892.

  • COENEN J., Het kasteel van Leut. (Limburg, 26, 1946, p.90-114).
  • GEUKENS B., Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen. Provincie Limburg. Kanton Maasmechelen. Brussel, 1972, p.18-19.
  • GORISSEN M., Het Maaslandsch dorp. (Het Oude Land van Loon, 4, 1949, p.18-20).
  • MEULLENERS J.L., Twee processen over de rijksheerlijkheid Leuth. (Publications de la Société historique et archéologique dans le Duché de Limbourg, 24, 1887, p.142).
  • VAN DE WEERD, H., Het landdekenaat Eyck: Meeswijk. (Limburg, 5, 1924, p.164-168).
  • VAN DIJCK A.H., Bijdragen tot de geschiedenis van Meeswijk. (Limburg, 35, 1956, p.134-140).

Bron     : Schlusmans F. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Tongeren, Kantons Bilzen - Maasmechelen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 14N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1996


Relaties

  • Is deel van
    Maasmechelen
    Maasmechelen (Limburg)

  • Omvat
    Berceau bij Kasteeldomein Vilain XIIII
    Dreef zonder nummer (Maasmechelen)

  • Omvat
    Boerenhuis
    Genootstraat 21 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Bomencirkel van opgaande linden bij Kasteel Vilain XIIII
    Dreef zonder nummer (Maasmechelen)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Genootstraat 12, 14 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Genootstraat 4 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Drie opgaande eiken bij berceau Vilain XIIII
    Dreef zonder nummer, Genootstraat zonder nummer (Maasmechelen)

  • Omvat
    Eikendreef bij Kasteel Vilain XIIII
    Dreef zonder nummer (Maasmechelen)

  • Omvat
    Hoeve met losstaande bestanddelen
    Genootstraat 38 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Hoeve Oude Maashof
    Maashofweg 1 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Hoeve Palmenhof
    Palmenhof 1 (Maasmechelen)

  • Omvat
    L-vormige hoeve
    Genootstraat 16 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve (nu drie woningen)
    Genootstraat 103 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Molenstraat
    Molenstraat (Maasmechelen)

  • Omvat
    Molenveldstraat
    Molenveldstraat (Maasmechelen)

  • Omvat
    Palmenhof
    Meeswijk (Maasmechelen)

  • Omvat
    Parochiekerk Sint-Laurentius
    Kerkplein zonder nummer (Maasmechelen)

  • Omvat
    Sint-Laurentiusstraat
    Sint-Laurentiusstraat (Maasmechelen)

  • Omvat
    Smidse
    Genootstraat 8 (Maasmechelen)

  • Omvat
    Woonhuis van 1872
    Genootstraat 8 (Maasmechelen)