Geografisch thema

Leuven

ID: 13578   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13578

Beschrijving

Merovingische "vicus" bezocht door Sint-Hubertus (+ 727); in 891 overwon Arnold van Carinthië de Noormannen in de nabije omgeving.

De uitbreiding van de middeleeuwse stad is in verband te brengen met volgende vier factoren: aanwezigheid, sinds de 10de eeuw, van de graven van Leuven, later hertogen van Brabant; gunstige geografische ligging op de handelsweg Brugge-Keulen gedurende de 12de en 13de eeuw; uitbreiding van de lakenweverij tijdens de 14de eeuw; in 1425 stichting van het Studium Generale door hertog Jan IV; de nieuwe instelling werd weldra bezocht door studenten en geleerden herkomstig uit de Nederlanden, het prinsbisdom Luik en het buitenland. Ontwikkeling van de stad volgens een radioconcentrisch plan, geëerbiedigd door de twee opeenvolgende omheiningen met kruisende wegen en straten, die uitlopen op een haast centrale zone, die de belangrijkste gebouwen bevat: collegiale kerk, stadhuis, markten, hallen en viskaai aan de Dijle. Stadskom van de oorsprong af ingeplant in de nabijheid van de vesting der graven van Leuven op een eilandje tussen twee Dijlearmen (waar later de kerk en het klooster der predikheren opgericht werden) op een ietwat verhoogd terrein, aanleunend tegen de zuiderheuvel: veilige ligging bij overstroming van de rivier (zie eerste omheining).

De universiteit heeft haar stempel gedrukt op de verdere evolutie van de plaatselijke geschiedenis. In de 16de eeuw speelde ze een belangrijke rol in de contrareformatie (Concilie van Trente; "Augustinus" door Jansenius, 1640). Nieuwe bloeiperiode in de 17de eeuw, voortgezet in de 18de eeuw (vermenigvuldiging der colleges).

De aanleg van de vaart door Maria Theresia in 1750 droeg bij tot de vestiging en uitbreiding van een heden nog bestaande industriële zone (voornamelijk brouwerijen en molens).

De stad werd zwaar geteisterd tijdens de twee wereldoorlogen, bijzonder tussen het station en het centrum; de oude planimetrische structuren werden behouden en gedeelten van het oude stadsbeeld zijn op menige plaats bewaard.

Heden is de stad uitgegroeid buiten haar vroegere omwalling en ze ontwikkelt zich verder in buitenwijken die onder meer woningen en universiteitsgebouwen bevatten .


Bron     : Genicot L.F., Van Aerschot S., de Crombrugghe A., Sansen H. & Vanhove J. 1971: Inventaris van het cultuurbezit in Vlaanderen, Architectuur, Provincie Brabant, Arrondissement Leuven, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 1, Luik.
Auteurs :  de Crombrugghe, Anne, Genicot, Luc, Sansen, Hadewych, Van Aerschot, Suzanne, Vanhove, Jacqueline


Relaties