Geografisch thema

Brecht

ID: 13677   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13677

Beschrijving

Landbouwgemeente (9610 inwoners in 1976, 6184 hectare in 1971), gelegen aan de Kempische vaart, tussen Breda- en Turnhoutsebaan, doorsneden door autosnelweg E-19. Grondgebied reeds vroeg bewoond, zie de archeologische vondsten uit prehistorie, Merovingische periode en de nabijheid van Romeinse heirbaan Antwerpen - Hoogstraten.

Utrecht (huidige Tilburgbaan?). De heerlijkheid Brecht was in de 13de eeuw verdeeld in twee delen, het eerste behoorde toe aan de familie Berthout, het tweede aan de familie van Wilre; beide delen kwamen in het eerste kwart van de 17de eeuw in handen van Ch. de Lalaing, graaf van Hoogstraten, begin 18de eeuw door huwelijk in handen van de familie Salm-Salm. Op cultureel vlak beleefde Brecht een hoogtepunt met de zogenaamde Latijnse school (1515) en de humanisten Joannes Custos (latinist), Gabriël Mudaeüs (rechtsgeleerde), Leonardus Lessius (theoloog) en jonker van der Noot (renaissancedichter). Tijdens de troebelen van het vierde kwart van de 16de eeuw (1575-84) werd Brecht geplunderd en grotendeels verwoest, waarna het dorp jarenlang onbewoond bleef. Nadien had Brecht nog te lijden onder de beleringen van Bergen-op-Zoom en Breda (1622-25), en tijdens de Spaanse en Oostenrijkse Successieoorlogen (18de eeuw). Uitgestrekte gemeente met onder meer de gehuchten Overbroek, Locht, Broeckhoven, Stapelheede, Betkoven, Eindhoven en Steeghoven Sint-Lenaarts, aanvankelijk gehucht van Brecht, sinds 1846 een zelfstandige gemeente, werd in 1977 opnieuw een deelgemeente van Brecht, evenals Sint-Job-in-'t-Goor. Het vroegere gehucht Sint-Antonius-Brecht (ten zuiden) behoort thans tot de fusiegemeente Zoersel.

Landelijke gemeente met bossen (zuidwesten), heide (600 hectare) en weilanden (veeteelt). concentratie van bebouwing rondom het dorpsplein dat gedomineerd wordt door de kerk (ten noorden) en het heropgebouwde (1954) huis "Sint-Huibrecht", thans museum; lintbebouwing van hoofdzakelijk rijhuizen van twee bouwlagen uit de 20ste eeuw. Rond kern landhuizen uit de 20ste eeuw en recente verkaveling (ten noordoosten). Eveneens concentratie van woningen op gehucht Overbroek ronde de neogotische Sint-Willibrorduskerk (1890-91, L. Gife).

Verder weilanden, meestal recente hoeven met varkensstallen; hoeven uit de 19de eeuw. In het zuidwesten van de gemeente zeer vele weekendhuisjes, onder meer bungalowpark "De Eekhoorn"; beschermd natuurgebied - "Brechtse heide" die zich uitstrekt over Brecht, Sint-Lenaarts, Schilde en Westmalle - met heide, vennen, bos en voormalige kleiputten; militair oefenveld (ten westen) aansluitend bij Kamp van Brasschaat.

  • ERNALSTEEN E., Brecht en St.-Lenaarts, in De Toerist, jg. I, 1922, nr. 16, p. 242-2444; nr. 17, p. 270-274.
  • OOMS F., Wandeling door Brecht, in Toerisme provincie Antwerpen, 1964, nr. 2, p. 27-28.
  • SCHOBBENS J., Dans la province d'Anvers, dl. II, Brussel, [1930], p. 130-133.

Bron     : Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N1 (A-He), Brussel - Gent.
Auteurs :  Steyaert, Rita
Datum  : 1985


Relaties

  • Is deel van
    Brecht
    Brecht (Antwerpen)

  • Omvat
    Bidkapel toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw
    Kerkhovenakker laan A zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    De Vraagstraat
    De Vraagstraat (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Kempisch Kanaal zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Ebeslaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Ebeslaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Scheepvaartlaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Scheepvaartlaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Scheepvaartlaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Scheepvaartlaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Sint Jobbaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Vaartdijk zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Vaartdijk zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Lochtsebaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Duitse bunker
    Lochtsebaan zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Gemeenteplaats
    Gemeenteplaats (Brecht)

  • Omvat
    Hendrik Schoofsstraat
    Hendrik Schoofsstraat (Brecht)

  • Omvat
    Herenhuis
    Lessiusstraat 22 (Brecht)

  • Omvat
    Hoekstraat
    Hoekstraat (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve
    Lege Weg 2 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve
    Schoordijkweg 2 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve De Broeigans
    Tilburgbaan 52 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve en gekoppelde personeelswoningen
    Schotensteenweg 62, 64 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve en omwalling
    Paepestraat 1 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve gedateerd 1852
    Lochtsebaan 2 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Van Pulstraat 1 (Brecht)

  • Omvat
    Hoeve Starrenborg
    Schotensteenweg 14 (Brecht)

  • Omvat
    Kasteel Neut
    Gemeentepark 1 (Brecht)

  • Omvat
    Kasteeldomein Nottebohm
    Brasschaatbaan 34 (Brecht)

  • Omvat
    Krekelbergstraat
    Krekelbergstraat (Brecht)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Venusstraat 2 (Brecht)

  • Omvat
    Neoclassicistisch landhuis
    Mudaeusstraat 21 (Brecht)

  • Omvat
    Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeënkapel
    Broeckhovenstraat 5 (Brecht)

  • Omvat
    Parochiekerk Sint-Michiel
    Biest 1 (Brecht)

  • Omvat
    Reliëf met Heilig Hartbeeld
    Schooldries zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Remise en hovenierswoning in gemeentepark
    Gemeentepark 2 (Brecht)

  • Omvat
    Schepenbank en schandpaal
    Mudaeusstraat zonder nummer (Brecht)

  • Omvat
    Schoolplein
    Schoolplein (Brecht)

  • Omvat
    Sint Willebrordusstraat
    Sint Willebrordusstraat (Brecht)

  • Omvat
    Sint-Theobalduskapel
    Tilburgbaan 69 (Brecht)

  • Omvat
    Stenen windmolen
    Molenstraat 21 (Brecht)

  • Omvat
    Tramstation
    Venusstraat 18, 20 (Brecht)

  • Omvat
    Turnhoutkanalstellung
    Beerse (Beerse), Brecht, Sint-Job-in-'t Goor, Sint-Lenaarts (Brecht), Oud-Turnhout (Oud-Turnhout)...

  • Omvat
    Waterhoeve
    Lessiusstraat 29 (Brecht)