Geografisch thema

Zandhoven

ID: 13711   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13711

Beschrijving

Kempische gemeente gelegen op een twintigtal kilometer ten oosten van Antwerpen; bewaard landelijk karakter met loof- en dennenbossen afgewisseld met akkergronden en weilanden; 3231 inwoners in 1976, oppervlakte van 1181 hectare.

Waarschijnlijk groeide het dorp rond de vestiging van een hoofdrechtbank die reeds bestond in de 12de eeuw en een oudere Karolingische gouwbank opvolgde. Het grootste deel van de provincie Antwerpen en een deel van de Nederlandse provincie Noord-Brabant tot bij Breda behoorde tot het rechtsgebied van de rechtbank van Zandhoven. Tijdens het Franse regime (13 augustus 1795) werd de aloude rechtbank vervangen door een vredegerecht. Zandhoven was een Vrijheid, die tot op het einde van het ancien regime bij de hertogelijke domeinen hoorde.

Landelijke gemeente met een dorpskern gesitueerd aan de heirweg Bavai-Utrecht; rond het dorpsplein met lindeboom, oude dorpspomp en oorlogsmonument resten nog de oude dekenij en de afspanning Sint-Christoffel. Opvallend zijn het neoclassicistische gemeentehuis en vredegerecht en het imposante neo-renaissancistische herenhuis van 1892. Verder burgerhuizen uit de tweede helft van de 19de eeuw; drie à vijf traveeën en twee verdiepingen, meestal met neoclassicistische deuromlijstingen en lage arbeidershuisjes van drie tot vijf traveeën onder pannen zadeldaken met rechthoekige muuropeningen. Voorts in de dorpskern moderne woonhuizen van twee bouwlagen, onder meer ten zuiden van de kerk de recente verkaveling zogenaamd "De Linden".

Rond de dorpskern landbouwgebied met verspreide hoeven waarvan vele vernieuwd, doch met oudere kern.

Kastelen (Hof van Bautersem, Hof van Liere) en vele landhuizen uit de tweede helft van de 19de eeuw, doch overwegend uit het derde kwart van de 20ste eeuw gelegen temidden van loof- en dennenbossen.

  • BLOMMAERT V., Bouwkundige monumenten en het natuurpark der beide Neten (II), in Natuur- en Stedenschoon, XLII, nummer 6, nov.dec. 1969, p. 3-21.
  • DE LATTIN A., Omzwervingen in de provincie Antwerpen, deel IV: In de Kempen, in Natuur- en stedenschoon, XXXII, 5-6. mei-juni 1959, p. 87-90.
  • OP DE BEECK E., Kastelen der Antwerpse Kempen, Aarschot (1960), p. 44-48.
  • ROELANTS J., Een pareltje uit de Kempen. Santhoven met omgeving van gister, nu en morgen, Brecht, 1934.
  • SABBE E., De hoofdbank van Zandhoven, in Tijdschrift voor geschiedenis en folklore, XVII, 1954, 1-2, p. 3-52.
  • S.N., Heemkring "De Schout" Zandhoven, Herfstnummer 1972, lentenummer 1973.
  • S.N., Santhove in 't verleden, Zandhoven, 1978.

Bron     : Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N3 (Ru-Z), Brussel - Gent.
Auteurs : Steyaert, Rita
Datum  : 1985


Relaties

  • Is deel van
    Zandhoven
    Zandhoven (Antwerpen)

  • Omvat
    Arbeiderswoningen
    Amelbergastraat 36, 38 (Zandhoven)

  • Omvat
    Binnenbos en omgeving
    Pulderbos, Pulle, Viersel, Zandhoven (Zandhoven)

  • Omvat
    Bogaerdenhoeve
    Bogaereweg 55 (Zandhoven)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Liersebaan 1 (Zandhoven)

  • Omvat
    Café Schuttershof
    Liersebaan 14 (Zandhoven)

  • Omvat
    De Blokskens
    Driehoekstraat 40, 42, 44, 46, 48, 50 (Zandhoven)

  • Omvat
    Dorpskern Zandhoven
    Amelbergastraat, De Linden (Zandhoven)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Dokter August Sniedersstraat 2 (Zandhoven)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Liersebaan 10 (Zandhoven)

  • Omvat
    Geboortehuis Arthur Verhoeven
    Amelbergastraat 37 (Zandhoven)

  • Omvat
    Gemeentehuis en Vredegerecht van Zandhoven
    Liersebaan 12 (Zandhoven)

  • Omvat
    Herenhuis Bergenhof
    Liersebaan 87 (Zandhoven)

  • Omvat
    Herenhuis gedateerd 1892
    Liersebaan 2 (Zandhoven)

  • Omvat
    Hoeve
    Bruggestraat 43 (Zandhoven)

  • Omvat
    Hoeve bij het Bautersemhof
    Boutersemdreef 13 (Zandhoven)

  • Omvat
    Hoeve bij het Bautersemhof
    Boutersemdreef 14 (Zandhoven)

  • Omvat
    Hof ter Donck
    Bruggestraat 47 (Zandhoven)

  • Omvat
    Kapel Onze-Lieve-Vrouw van Lourdes
    Driehoekstraat zonder nummer (Zandhoven)

  • Omvat
    Kasteel Bautersemhof
    Boutersemdreef 15 (Zandhoven)

  • Omvat
    Kasteel Hof van Liere
    Hofeinde 2, 3 (Zandhoven)

  • Omvat
    Landhuis De Masten
    Oelegembaan 7 (Zandhoven)

  • Omvat
    Langestraat
    Langestraat (Zandhoven)

  • Omvat
    Neoclassicistisch burgerhuis
    Liersebaan 35 (Zandhoven)

  • Omvat
    Neoclassicistisch herenhuis met wagenhuis
    Dokter August Sniedersstraat 1, 1A (Zandhoven)

  • Omvat
    Populierenhoeve
    Bogaereweg 2 (Zandhoven)

  • Omvat
    Schoolgebouw met schoolmeesterswoning
    Amelbergastraat 40 (Zandhoven)

  • Omvat
    Schoutvorsthoeve
    Driehoekstraat 104 (Zandhoven)

  • Omvat
    Twee arbeidershuizen
    Liersebaan 24, 26 (Zandhoven)

  • Omvat
    Twee boerenarbeiderwoningen
    De Linden 11, 13 (Zandhoven)

  • Omvat
    Woonstalhuis
    Vierselbaan 98 (Zandhoven)