Geografisch thema

Sint-Antonius

ID: 13724   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13724

Beschrijving

Voormalig gehucht van de gemeente Brecht dat op 1 januari 1977 gevoegd werd bij Zoersel. Thans meest noordwestelijk gelegen gedeelte van de gemeente.

Voormalig gehucht zogenaamd "Jucschot" dat zich ontwikkelde rond de Sint-Antoniuskapel, die reeds in 1492 bestond. Pas op 11 juli 1842 verheven tot parochiekerk. Het gehucht ontwikkelde zich langsheen de baan Antwerpen-Turnhout, die reeds bestond in de 11de eeuw. Bij de heraanleg en kasseiing van de baan in de 18de eeuw trachtte men een zo recht mogelijke verbinding tot stand te brengen tussen Antwerpen en Turnhout. In 1787 bereikte de kasseiweg de Sint-Antoniuskerk, maar pas in begin 19de eeuw doorgetrokken tot Turnhout. Doel van deze verbinding was bevordering van de handel met de Kempen en ontginning van de heidegrond.

Het gehucht Sint-Antonius kende voornamelijk vanaf eind 19de eeuw een belangrijke bevolkingstoename en dit langsheen de baan Antwerpen-Turnhout en de parallel gelegen straatjes.

Het gehucht heeft thans een driehoekige vorm en wordt in het oosten begrensd door de baan Antwerpen-Turnhout en in het westen door de Waterstraat, die tevens de grens vormt met de gemeente Schilde. Het gehucht groeide in functie van de baan Antwerpen-Turnhout en vertoont dus de kenmerken van een straatdorp, waar de belangrijkste gebouwen zoals Sint-Antoniuskerk, pastorie, gesticht Joostens, de Sint-Jozefkliniek zich situeren aan deze baan. Aangevuld met enkele dorpswoningen uit de 19de eeuw, maar de huidige bebouwing moet voonamelijk gesitueerd worden vanaf circa 1950. Tussen de Turnhoutsebaan en de Waterstraat een aantal recente villaverkavelingen, met ertussen nog afgepaald weiland. In het oosten sluit de bebouwing aan bij de villaverkavelingen op de deelgemeenten Halle en Zoersel.

  • DE LATTIN A., Omzwervingen in de provincie Antwerpen, Dl. IV. In de Kempen, in Natuur- en stedenschoon, jg. XXXII, nrs. 5-6, mei-juni 1959, p. 107-109.
  • GOETSCHALCKX P.J., Brecht en St. Lenaarts, in Bijdragen tot de geschiedenis. Bijzonderlijk van het aloude hertogdom Brabant, jg. VIII, Ekeren-Donk, 1909, p. 116-147.
  • JANSEN J., De Antwerpse steenweg, in Tijdschrift voor geschiedenis en folklore, jg. X, Antwerpen, 1947, p. 87-102.
  • ROELANTS J., Santhoven met omgeving van gister, nu en morgen, Brecht, 1934, p. 93-94.

Bron     : Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in BelgiĆ«, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N3 (Ru-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Wylleman, Linda
Datum  : 1985


Relaties