Geografisch thema

Paal

ID: 13852   URI: https://id.erfgoed.net/themas/13852

Beschrijving

Paal, poel of moeras, of van het Latijnse palus, paal, paalwerk, grens (gelegen op de Romeinse heerbaan Diest-Peer).

Gelegen aan het Albertkanaal in de zuidelijke Kempen; het zuidelijke deel sluit aan bij het heuvelachtig reliëf van het Hageland, het zuidoosten wordt begrensd door de vallei van de Zwarte Beek, het noordwesten door de brede moerassige depressie van de Winterbeek; de bodems in het heuvelland bestaan uit droge zandgrond, de valleien der beken uit natte zand- tot lemige zandgrond.

Paal was eertijds een gehucht ("de Buiting") van het erfleen Beringen (zie Beringen).

De parochie werd opgericht in 1702, de pastoor van Beringen had er het begevingsrecht.

In 1802 werd het een afzonderlijke gemeente. Sinds 1976 opnieuw gefusioneerd met Beringen.

Voor de aanleg van de huidige verbinding Diest-Beringen (1847) liep de steenweg naar Diest via de Heldenlaan, Rode Kruisstraat, Windmolenstraat en Oude Baan waar hij aansloot op de Paalse straat. Vanop de Markt vertrok de steenweg naar Beverlo en de steenweg naar Meldert.

Aanvankelijk een straatdorp aan de oude en nieuwe verbindingsweg Diest-Beringen, evolueerde Paal van een landelijke- naar een forensengemeente, eerst door de steenkoolontginning van Beringen-Mijn, later door de aanwezigheid van het industrieterrein Kwaadmechelen-Tessenderlo bij de autoweg E 39; momenteel wordt een nieuw industrieterrein aangelegd ten oosten van de E 39.

Nieuwe woonwijken ontstonden voornamelijk ten zuiden van het straatdorp, terwijl ook de vroegere gehuchten tot wooncentra evolueerden, met als belangrijkste woonkern het gehucht Tervant. Vanaf circa 1860 werd langsheen de Winterbeek, tot circa 1920, voornamelijk onder leiding van de familie Christiaens uit Beringen, oer ontgonnen. Deze uitgegraven gebieden werden recentelijk opgespoten.

  • SCHOUTEDEN, W., Beringen, vroeger en nu, Beringen, sine date.

Bron     : Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N1 (A-Ha), Brussel - Gent.
Auteurs :  Schlusmans, Frieda
Datum  : 1981


Relaties

  • Is deel van
    Beringen
    Beringen (Limburg)

  • Omvat
    Dorpscafé
    Paalsesteenweg 342, 344 (Beringen)

  • Omvat
    Dorpswoning met dwarsschuur
    Schoolstraat 26, 28 (Beringen)

  • Omvat
    Dorpswoning, hoekhuis
    Pater Carremansstraat 24 (Beringen)

  • Omvat
    Gemeentehuis van Paal
    Beverlosesteenweg 3 (Beringen)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Pater Carremansstraat 2 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Brelaarstraat 16 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Hagelsteenstraat 21 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Meelbergstraat 85 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Meelbergstraat 238, 239 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Driesstraat 67 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Sint-Janstraat 42 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve
    Schipperstraat 25 (Beringen)

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve van 1887
    Schorheidestraat 2 (Beringen)

  • Omvat
    Oude tuinsite
    Maalbeekstraat 81 (Beringen)

  • Omvat
    Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw-Onbevlekt-Ontvangen
    Pastoor Grausstraat 16 (Beringen)

  • Omvat
    Parochiekerk Sint-Jan-de-Doper
    Paal-Dorp zonder nummer (Beringen)

  • Omvat
    Sociale woningen van 1956-1957
    Hoefbladstraat 23-37, Processiestraat 37-47, 44-54 (Beringen)

  • Omvat
    Steenkoolmijn van Beringen
    Koolmijnlaan 201-203 (Beringen)

  • Omvat
    Vervallen hoeve
    Broekkantstraat zonder nummer (Beringen)

  • Omvat
    Watermolen Gestelse molen
    Maalbeekstraat 101 (Beringen)

  • Omvat
    Wegkapelletje
    Schipperstraat zonder nummer (Beringen)

  • Omvat
    Woning, dubbelhuis
    Diestersesteenweg 14 (Beringen)