Geografisch thema

Elverdinge

ID: 14137   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14137

Beschrijving

Gemeente, gelegen in Zandlemig Vlaanderen en de Westhoek, sinds 1977 deel uitmakend van Groot-Ieper. 1.927 inwoners (12/1986) met oppervlakte van 1.388 hectare. Voornamelijk landbouw- en woongemeente, belangrijke zuivelfabriek.

Vrij vruchtbare, goed gedraineerde zandleembodems, doorsneden door talrijke beken onder meer de Kemmelbeek, de Kortebeek, de Ganzebeek, de Paddebeek, de Waenebeek, de Kalverbeke en de Hanebroeckbeke en de Stampkotenbeke.

Het bosareaal beslaat thans 73 hectare, onder meer de Galgebossen gelegen op de grens met Poperinge en Vlamertinge.

Gevonden muntschat, bestaande uit 700 bronzen munten, uit de periode gaande van de regering van Vespasianus (69-79 na Christus) tot die van keizer Postunus (258-267), wijst op de Romeinse aanwezigheid; Elverdinge lag aan de Steenstraat, waarschijnlijk een overblijfsel van een Romeinse weg van Kassel naar Oudenburg.

De oudste vermelding luidt Elverzenges (1066). In de middeleeuwen vormden Elverdinge en Vlamertinge één heerlijkheid met een wet; de heerlijkheid bezat hogere, middelbare en lagere rechtspraak in burgerlijke en strafrechtelijke zaken. De heerlijkheid hing rechtstreeks af van de graven van Vlaanderen. Circa 1550 werden Elverdinge en Vlamertinge bestuurlijk gescheiden. Te Elverdinge bevonden zich nog gedeelten van andere heerlijkheden onder andere Zwijlande en Lissewalle (Vlamertinge). Bestuurlijk en fiscaal behoorde Elverdinge tot de Acht Parochies van Veurne Ambacht.

Het patronaat van de kerk werd uitgeoefend door de abdij van Voormezele. De parochie maakte achtereenvolgens deel uit van het bisdom Terwaan (tot 1556), het bisdom Ieper (tot 1801), Gent (tot 1843) en Brugge.

Sinds de 12de eeuw was er te Elverdinge een gasthuis of leprozerij, de zogenaamde "Hospitaalhoeve", Hospitaalstraat nummer 33. Het beheer ervan werd waargenomen door de Ridderorde van Malta.

De Hervorming telde te Elverdinge vele aanhangers en de beeldenstorm woedde er in alle hevigheid (1566). Tijdens de 17de eeuw had de gemeente sterk te lijden onder de Franse invallen.

Tijdens de de Eerste Wereldoorlog lag de gemeente voor een groot stuk in de frontzone, zie de Britse militaire kerkhoven: Bleuet Farm Cemetery (Elzendammestraat), Ferme Olivier Cemetery (Steentjemolenstraat), Hagle Dump Cemetery (Sint-Pietersstraat), Hospital Farm Cemetery (Hospitaalstraat).

De gemeente werd nagenoeg totaal verwoest door het oorlogsgeweld, op enkele hoeven en woningen na, voornamelijk gelegen aan west- tot zuidwestzijde van het grondgebied. De gemeente werd grosso modo naar het vooroorlogse aanlegplan herbouwd naar de planner van architect R. Cauwe (Brugge).

Dorpskom gevormd door d'Ennetieresplein, aan westzijde gedomineerd door de parochiekerk Sint-Petrus en Paulus, met gemeentehuis ten noorden ervan (Bolle Meerstraat, nummer 2) en het kasteel (Vlamertingsestraat nummer 23)? ten westen. Ten zuidwesten bij vermeld plein aansluitend Sint-Livinusstraat, typische dorpsstraat met lintbebouwing. Voorts geconcentreerde bebouwing aan de uitvalswegen voornamelijk aan de Veurnseweg en Boezingsestraat, ten noorden van de dorpskom; kleine tuinwijk, uit de jaren 1920, ten noordoosten aan de Boezingsestraat. Kleine gehuchten: onder meer Steentjesmolen (Steentjemolenstraat) en de Molenhoek (Vlamertingsestraat). Voorts verspreide hoevebouw.

Architect J. Coomans (Ieper) drukte zijn stempel op de wederopbouw van de gemeente; hij leidde onder meer de wederopbouwwerken van de parochiekerk (d'Ennetieresplein), het kasteel (Vlamertingsestraat nummer 83), het gemeentehuis (Bolle Meersstraat nummer 2), de woning van de veldwachter (Bolle Meersstraat nummer 8) en het klooster van de zusters apostolinnen (Bolle Meersstraat nummer 14). Architect A. Duvilers (Elsene) ontwierp naast talrijke hoeven, handels- en woonhuizen, tevens de pastorie (d'Ennetieresplein nummer 7) en het voormalige postgebouw (Sint-Livinusstraat nummer 9). Verscheidene hoeven werden gebouwd naar ontwerp van architecten C. Schmidt (Poperinge) en L. Verstraete (Izegem). De architecten O. Carpentier (Poperinge), M. Van Nieuwenhuyse (Brussel), M. Selly (Ieper), M. Follet (Gent) waren sporadisch bij de wederopbouw van de gemeente betrokken. De tuinwijk (Boezingsestraat nummers 1-20) is naar ontwerp van architect J. Eggericx (Brussel).


Bron     : Delepiere A.-M., Huys M. & Lion M. 1987: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Ieper, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N1, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Delepiere, Anne Marie, Huys, Martine, Lion, Mimi
Datum  : 1987


Relaties

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning
    Hospitaalstraat 38 (Ieper)

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning
    Oude Boezingestraat 9 (Ieper)

  • Omvat
    Boezingestraat
    Boezingestraat (Ieper)

  • Omvat
    Bollemeersstraat
    Bollemeersstraat (Ieper)

  • Omvat
    Boswachtershuis
    Steentjemolenstraat 17 (Ieper)

  • Omvat
    Canada Farm Cemetery
    Elzendammestraat zonder nummer (Ieper)

  • Omvat
    Conciërgerie en tuinierswoning
    Steentjemolenstraat 7-11 (Ieper)

  • Omvat
    d'Ennetièresplein
    d'Ennetièresplein (Ieper)

  • Omvat
    Ferme-Olivier Cemetery
    Steentjemolenstraat zonder nummer (Ieper)

  • Omvat
    Galgebossen en kasteeldomeinen van Elverdinge en Vlamertinge
    Elverdinge, Vlamertinge (Ieper), Poperinge (Poperinge)

  • Omvat
    Hagle Dump Cemetery
    Sint-Pieterstraat zonder nummer (Ieper)

  • Omvat
    Herberg De Vuile Seule en Mariakapelletje
    Gasthuisstraat 3 (Ieper)

  • Omvat
    Herberg en boswachterswoning
    Sint-Pieterstraat 24 (Ieper)

  • Omvat
    Herberg Steentjesmolenhof
    Steentjemolenstraat 36, 43 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve Beluikhof
    Hospitaalstraat 46 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve De Heerlijkheid
    Elzendammestraat 2 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve De Kleine Canada
    Steentjemolenstraat 39 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve Ganzenhof
    Gasthuisstraat 9 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve Hospitaalhof
    Hospitaalstraat 33 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve met losse bestanddelen
    Oude Boezingestraat 12 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve Populierenhof
    Klijtestraat 54 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve Warandehof
    Steentjemolenstraat 13 (Ieper)

  • Omvat
    Hoeve Wilgenhof
    Steentjemolenstraat 19 (Ieper)

  • Omvat
    Hospital Farm Cemetery
    Hospitaalstraat zonder nummer (Ieper)

  • Omvat
    Ingebouwde betonconstructie
    Elzendammestraat 6 (Ieper)

  • Omvat
    Knotbomenrij van zwarte populier
    Elverdinge (Ieper)

  • Omvat
    Mariakapelletje
    Steentjemolenstraat zonder nummer (Ieper)

  • Omvat
    Sint-Livinusstraat
    Sint-Livinusstraat (Ieper)

  • Omvat
    Sociale woonwijk van Jean Van den Bogaerde
    Heidestraat, Sint-Jorisstraat (Ieper)

  • Omvat
    Twee wederopbouwhoeves
    Klapstraat 1-3 (Ieper)

  • Omvat
    Veurnseweg (Elverdinge)
    Veurnseweg (Ieper)

  • Omvat
    Wederopbouwhoeves
    Oude Boezingestraat 1, Steenstraat 2 (Ieper)

  • Omvat
    Zwarte knotpopulier
    Elverdinge (Ieper)

  • Is deel van
    Ieper
    Ieper (West-Vlaanderen)