Geografisch thema

Loker

ID: 14160   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14160

Beschrijving

Grensgemeente van 669 ha en 723 inwoners (1989). Sinds 1977 deeluitmakend van het Heuvelland. Gelegen in de Westhoek en de Zuidvlaamse Bergen, gedeeltelijk op de westflank van de Kemmelberg (156 m), aan de voet van de Rodeberg (143 m); de Scherpeberg (125 m) ligt volledig op het grondgebied. Overwegend zandleem tot leembodems onder meer doorkruist door de Hilleen de Galooiebeek; ten westen vormt de Douve de grens met Frankrijk. Bossen op de steile hellingen van de Scherpe- en de Kemmelberg (21 ha). Voornamelijk landbouwgemeente en woongebied voor pendelaars.

Thans enige toeristische activiteiten.

Loker komt voor het eerst voor in 1072 onder de benaming Lokerne. Etymologisch betekent het heldere beek, of is het afgeleid van het middelnederlandse Lok (Lok = ad of omheining).

Loker, gelegen nabij de heerbaan Cassel-Kortrijk was reeds bewoond ten tijde van de Romeinen; een brandrestengraf, op * de mote de Galooie wijst op deze aanwezigheid. De Galooie, mote gelegen ten zuidwesten van de dorpskom, aan de voet van de Rodeberg nabij de Galooiebeek, werd door de heren van Loker uitgekozen als versterking. In een eerste fase werd de mote verhoogd, omwald, en voorzien van een toren in vakwerkbouw; na korte tijd, in de 12de eeuw, werd de houten constructie vervangen door een gele bakstenen toren. In de eerste helft van de 16de eeuw geraakte de vesting in onbruik. Naast de versterkte mote bezaten de heren van Loker een in 1200 vermelde villa, waarop de hoeve zogenaamd "Locrehof" (Dranouterstraat nummer 41) teruggaat. De heren van Loker waren in de 12de eeuw invloedrijk aan het hof van de graven van Vlaanderen; Walter van Loker, seneschalk van Karel de Goede, werd in 1127 samen met de graaf vermoord. Vervolgens ging de heerlijkheid over op het geslacht van Béthune, den op de stem van Honschoote en tenslotte op de familie van Horne cf. metselaarsteken (blazoen) in de kerktoren.

Loker werd tijdens de Eerste Wereldoorlog volledig verwoest, voornamelijk tijdens het Duits offensief in maart 1918 werd aldaar hevig gevochten, zie militaire begraafplaatsen: Loker nummer 10 Cemetery (Dranouterstraat), Loker Hospice Cemetery (Bergstraat), Locre Churchyard (Ieperstraat) en het Franse gedenkteken op de gevel van het voormalig gemeentehuis (Ieperstraat).

Na de oorlog werd het dorp grosso modo naar vooroorlogse aanleg wederopgebouwd, zie Ferrariskaart (1770-1778). Langgestrekt dorp met specifieke lintbebouwing, bestaande uit rijhuizen van één à twee bouwlagen onder pannen zadeldaken, uit begin 1920 langs de hoofdstraat, zijnde Ieperstraat. Kerk aan oostzijde, met omliggend kerkhof en achterliggend schooltje, gelegen aan het kruispunt bij de Kemmelstraat, waarlangs lintbebouwing; geïsoleerde hoevebouw naar de gemeentegrenzen toe. Recente woonuitbreiding ten zuiden van de kerk.

Belangrijk noordelijk gelegen gehucht De Klijte aan de Ieperstraat.

Uit archiefonderzoek blijkt dat de wederopbouw van enkele belangrijke gebouwen als de kerk, de pastorie, de gemeenteschool voor jongens en de zusterschool gebeurd is naar ontwerp van architect A. Dumont (Brussel). Vele hoeven en woonhuizen zijn ontworpen door architect J. Dumont (De Panne). Het kasteel "Château de la Douve" (Bellestraat nummer 40-45) is een ontwerp van architect K. Laloo (Izegem).

Architecten als C. Halsberghe (Menen), O. Moerman (Poperinge), M. Selly (Ieper), G. Gits (Ieper), C. Petein en P. Verheyden (Brussel) waren tevens, hetzij in mindere mate, betrokken bij Lokers wederopbouw.

  • Algemeen Rijksarchief, Dienst der Verwoeste Gewesten.
  • DEMEULEMEESTER J., De Galooie te Loker, Archeologia Belgica, 203, 1978.

Bron     : Delepiere A.-M. & Huys M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik - Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed
Datum  : 1991


Relaties

  • Is deel van
    Heuvelland
    Heuvelland (West-Vlaanderen)

  • Omvat
    6 Britse schuilplaatsen
    Scherpenbergweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Arbeiderswoningen
    Douanestraat 1, 3, 5, 7 (Heuvelland)

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoningen
    Rozenhillestraat 6 (Heuvelland)

  • Omvat
    Britse militaire begraafplaats La Clytte Military Cemetery
    Reningelststraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Britse militaire begraafplaats Locre No.10 Cemetery
    Dikkebusstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Brulozestraat
    Brulozestraat (Heuvelland)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Dikkebusstraat 176 (Heuvelland)

  • Omvat
    Château de la Douve
    Douanestraat 44, 46, 48 (Heuvelland)

  • Omvat
    De Klijte
    Dikkebusstraat (Heuvelland)

  • Omvat
    Demarcatiepaal 7
    Dikkebusstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Demarcatiepaal 8
    Kemmelbergweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Drie Britse betonnen verdedigingsconstructies
    Zavelaarstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Eenheidsbebouwingen
    Dikkebusstraat 130, 132, 134, 136, 138, 140, 142 (Heuvelland)

  • Omvat
    Galooie-Mote
    Douanestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gedenkzuil militaire en burgerlijke doden
    Dikkebusstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gekruiste meidoornhaag
    Rozenhillestraat 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gekruiste meidoornhaag
    Zandberg 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gelegde meidoornhaag
    Zandberg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gelegde meidoornhaag bij Hoeve Locrehof
    Dikkebusstraat 187, Hofstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde afsluitingshaag
    Ommegangstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde afsluitingshaag met hulst en meidoorn
    Ommegangstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde haag van liguster en hulst
    Zandberg 11 (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Kanegemstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Kalissestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde houtkant op talud
    Scherpenbergweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde knotbomenrij van wilg en populier
    Westerse Klijtestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Gemengde soortenrijke houtkant op talud
    Jokweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Geschoren ligusterhaag
    Dikkebusstraat 80, Zandberg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Herberg
    Dikkebusstraat 158 (Heuvelland)

  • Omvat
    Herberg 't Hoekje
    Dikkebusstraat 135 (Heuvelland)

  • Omvat
    Historische hoeve Locrehof
    Dikkebusstraat 187 (Heuvelland)

  • Omvat
    Hoeve
    Ronsevaalstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant op talud
    Ronsevaalstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Houtkant op talud
    Oude Bellestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Ieperstraat
    Ieperstraat (Heuvelland)

  • Omvat
    Kloosterschool
    Petruswegel 1, 2 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotlinde
    Ommegangstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Knotlindendreef
    Ronsevaalstraat 2 (Heuvelland)

  • Omvat
    Loker Churchyard
    Dikkebusstraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Neogotische pastorie
    Dikkebusstraat 166 (Heuvelland)

  • Omvat
    Onderwijzerswoning
    Dikkebusstraat 129 (Heuvelland)

  • Omvat
    Op enen (stam) gezette hulst
    Zandberg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Op enen (stam) gezette hulst als restant van een afsluitingshaag
    Ommegangstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Op enen (stam) gezette meidoorn
    Scherpenbergweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande beuk als hoekboom en grensboom
    Klokhofweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande bomenrij van notelaars
    Brulozestraat 5, Kalissestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande eik als herdenkingsboom voor slachtoffer oorlogsmunitie
    Dikkebusstraat zonder nummer, Lampernissestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande eik als kruispuntboom
    Kalissestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande es
    Ommegangstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande kapellinde
    Ommegangstraat 1 (Heuvelland)

  • Omvat
    Opgaande linde
    Diepestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Park la Douve
    Douanestraat 44-48 (Heuvelland)

  • Omvat
    Parochiekerk Sint-Petrus
    Dikkebusstraat 133 (Heuvelland)

  • Omvat
    Personeelswoningen
    Godtschalckstraat 28, 32 (Heuvelland)

  • Omvat
    Tehuis Stichting Godtschalck
    Godtschalckstraat 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Twee gekandelaarde linden als welkomstboom
    Dikkebusstraat 78 (Heuvelland)

  • Omvat
    Twee op enen (stam) gezette buxussen
    Zandberg 3 (Heuvelland)

  • Omvat
    Vier opgaande abelen
    Scherpenbergweg zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Villa
    Scherpenbergweg 2A (Heuvelland)

  • Omvat
    Wederopbouwhoeve
    Godtschalckstraat 5 (Heuvelland)

  • Omvat
    Wederopbouwhoeve
    Lampernissestraat zonder nummer (Heuvelland)

  • Omvat
    Wederopbouwhoeve 1922
    Millekruisestraat 10 (Heuvelland)

  • Omvat
    Wederopbouwhoeve met aansluitende bebouwing
    Dikkebusstraat 150, 152, 154, 156 (Heuvelland)

  • Omvat
    Welkomstlinde bij gevelniskapel
    Kemmelbergweg 14 (Heuvelland)

  • Omvat
    West-Vlaamse heuvels en omgeving
    Dranouter, Kemmel, Loker, Nieuwkerke, Westouter, Wulvergem (Heuvelland), Dikkebus, Vlamertinge, V...