Geografisch thema

Zandvoorde

ID: 14172   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14172

Beschrijving

Deelgemeente van Zonnebeke, reeds in 1971 opgenomen door Geluveld. Kleine landbouw- en woongemeente van 489 inwoners (1989) en 668 hectare. Gelegen in Zandlemig-Vlaanderen en de Westhoek. Golvend landschap (22-25 meter), zie hoge ligging van de dorpskom (42,5 meter), doorsneden door de Basseville- en de Kasteelbeek.

Eerste vermelding in 1102 als Sanfort waarvan de etymologische betekenis neerkomt op: doorwaadbare plaats in een beek. De kerk van Zandvoorde werd in 1102 onder het patronaat van de abdij van Voormezele geplaatst.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog volledig verwoest. Herinneringen aan de oorlog verspreid over de gemeente:

- The Household Cavalry Monument, Zandvoordeplaats - Zantvoorde New British Cemetery, Kruisekestraat

- Intacte Duitse commandobunker van 1916, Gaverstraat.

Definitieve wederopbouw volgens aanleg- en rooilijnplan naar ontwerp van architect H. Allaert (Kortrijk) van 1921, in grote lijnen vooroorlogs stratenpatroon en inplanting herstellend. Straatdorp aan de Zandvoordeplaats (noordzuid-as), een rechthoekig plein met parochiekerk Sint-Bartholomeus, pastorie en gemeentehuis ten oosten. Enkele uitvalswegen.

Basisbebouwing met breedhuizen van één à twee bouwlagen onder pannen zadeldaken.

Doorsnee-wederopbouwarchitectuur doorgaans vrij eenvoudig en in de lijn van de vooroorlogse, echter nu meer uniformiserend, zie meerdere eenheidsprojecten.

Buiten de dorpskom, verspreide hoevebouw meestal met losse bestanddelen onder meer met boerenhuis aanleunend bij het langgstrekte type.

Uit archiefonderzoek blijkt dat voornamelijk architect M. Dujardin (Komen) betrokken was bij de wederopbouw van Zandvoorde. Ook andere architecten zoals J. Heyden (Brussel), L. Masure (Elsene), O. Moreau (Komen), C. Evrard (Brussel), C. Schmidt (Poperinge).

  • Gemeentelijk Archief G., 575 169.

Bron     : Delepiere A.-M. & Huys M. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kantons Mesen - Wervik - Zonnebeke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed
Datum  : 1991


Relaties

  • Is deel van
    Zonnebeke
    Zonnebeke (West-Vlaanderen)

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning
    Houtemstraat 9 (Zonnebeke)

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning
    Komenstraat 10 (Zonnebeke)

  • Omvat
    Duitse bunker met platform voor een Minenwerfer
    Oude Zonnebekestraat zonder nummer (Zonnebeke)

  • Omvat
    Duitse Commandobunker
    Gaverstraat zonder nummer (Zonnebeke)

  • Omvat
    Ieperse vestingen en omgeving, bossen ten zuiden en heuvelrug Wijtschate-Mesen
    Kemmel, Wijtschate, Wulvergem (Heuvelland), Hollebeke, Ieper, Voormezele, Zillebeke (Ieper), Mese...

  • Omvat
    Oorlogsmonument Royal Household Cavalry
    Komenstraat zonder nummer (Zonnebeke)

  • Omvat
    Zandvoordeplaats
    Zandvoordeplaats (Zonnebeke)

  • Omvat
    Zantvoorde British Cemetery
    Kruisekestraat zonder nummer (Zonnebeke)

  • Omvat
    Zillebekestraat
    Zillebekestraat (Zonnebeke)