Geografisch thema

Bachte-Maria-Leerne

ID
14225
URI
https://id.erfgoed.net/themas/14225

Beschrijving

Huidige gemeente ontstaan in 1823 doorsamenvoeging van de dorpen Bachte en Sint-Maria-Leerne. Totale oppervlakte 862 ha met 1663 inwoners (1981). Leiegemeente ten noorden begrensd door Vosselare en Sint-Martens-Leerne, ten oosten door Deurle, ten zuiden door Astene en Deinze en ten westen door Deinze en Meigem. De Leie (ten oosten), Rekkelingebeek (ten zuiden) en oorspronkelijk de Reigersbeek, thans het Schipdonkkanaal (ten westen) vormen natuurlijke grenzen.

Bachte is de kleinste kern van de huidige gemeente, thans circa 42 % van de bevolking.De eerste vermelding als "Bathio", mogelijk een Germaanse persoonsnaam, vinden we terug in het Liber Traditionum van de Gentse Sint-Pietersabdij van 820. Het huidige gehucht en kerkdorp Bachte, gelegen op de linker Leieoever bij de oude, afgesneden meander zogenaamd "Oude Leie", zijn vermoedelijk ontstaan op het knooppunt van twee wegen, de heerbaan Gent-Deinze en de aftakking naar West-Vlaanderen, de vroegere "Ieperse aardeweg" met op het kruispunt de herberg "de Cogge". Bachte behoorde deels tot de heerlijkheid van het Horensche Rammelaere en Gampelaere.

De eerste vermelding van Leerne is Lederna (mogelijk van Keltische oorsprong), in 1192, waarbij vermoedelijk zowel Sint-Maria- als het nabije Sint-Martens-Leerne bedoeld werd. Sint-Maria-Leerne behoorde volledig tot de heerlijkheid, later baronie van Nevele. Bestuurlijk en fiscaal behoorde het tot het Land van Nevele, een administratieve indeling van de kasselrij van de Oudburg van Gent. Het kasteel van Ooidonk, gelegen binnen de brede Leiebocht ten zuiden van de steenweg, behoorde sinds de 12de eeuw tot de heerlijkheid en werd in 1387 de residentiële verblijfplaats van de heren van Nevele. Als versterking in de omgeving van Gent werd Ooidonk herhaaldelijk vernield en heropgebouwd, onder meer circa 1500 door de familie de Montmorency en in 1595 door Maarten della Faille die het zijn huidige uitzicht van renaissancekasteel gaf. De aanwezigheid van Ooidonk en haar belangrijke heren speelde door de eeuwen heen een aanzienlijke rol in de geschiedenis en uitbouw van de gemeente. Gelegen op de grens van de Vlaamse Zandstreek en de Zandleemstreek treft men in de gemeente voornamelijk droge zand- en lichte zandleembodems aan geschikt voor landbouw. Weilanden komen veelvuldig voor in de alluviale Leievallei. Tot in de 19de eeuw werd veel aan turfwinning gedaan in de moerassige gebieden. Een verdichting van bebouwing kwam pas vanaf de jaren 1960 onder meer aan de steenweg Gent-Deinze waardoor de dorpskernen van Bachte en Sint-Maria-Leerne verbonden werden en door nieuwe verkavelingen in de wijk Pontenhoek (ten oosten) en Rekkelinge (ten westen). Het zuidelijk deel met het kasteel en domein van Ooidonk bleef als uniek Leie-natuurgebied behouden en speelt een belangrijke rol voor het eendagstoerisme in de streek. Nieuwe industrieterreinen aan het Schipdonkkanaal (ten westen).

  • DE POTTER F. - BROECKAERT J., Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 1, Gent, 1864-1870.
  • KERCKHAERT N., Kroniek van Bachte-Maria-Leerne (1823-1973), Bachte-Maria-Leerne, 1973.
  • VAN DEN ABEELE R.M., Over de Heerlijkheid en het Land van Nevele, in Bijdragen tot de geschiedenis der stad Deinze en van het land aan Leie en Schelde, XVIII, 1951, p. 93-117.
  • Wandeltocht Oude-Leie, Bachte-Maria-Leerne, 1979.

Bron     : Bogaert C. & Lanclus K. 1991: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Gent, Kantons Deinze - Nazareth, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 12N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Bogaert, Chris, Lanclus, Kathleen
Datum  : 1991


Relaties

  • Omvat
    Bachtekerkstraat

  • Omvat
    Bagattestraat

  • Omvat
    della Failledreef

  • Omvat
    Filliersdreef

  • Omvat
    Hoeve Goed te Maaigem

  • Omvat
    Hoeve Goed ter Sloten

  • Omvat
    Holdenweg

  • Omvat
    Kasteeldomein van Ooidonk en Leiemeersen

  • Omvat
    Klooster en meisjesschool

  • Omvat
    Landbouwstokerij

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Langgestrekte hoeve

  • Omvat
    Leernsesteenweg

  • Omvat
    Meirebeekstraat

  • Omvat
    Molenaarswoning van De Weertmolen

  • Omvat
    Ooidonkdreef

  • Omvat
    Peperstraat

  • Omvat
    Quinconce in het Kasteeldomein van Ooidonk

  • Omvat
    Tweekoningenstraat

  • Omvat
    Veerstraat (Bachte-Maria-Leerne)

  • Omvat
    Vosselarestraat

  • Is deel van
    Deinze


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Bachte-Maria-Leerne [online] https://id.erfgoed.net/themas/14225 (Geraadpleegd op 04-03-2021)