Geografisch thema

Buggenhout

ID: 14387   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14387

Beschrijving

De naam, in 1125 voor het eerst vermeld als "Buckenholt" samengesteld uit de Oudsaksische namen Boka (beuk) en holt (hout, bos) verwijst naar het uitgestrekte bos (1100 ha) dat zich in de Middeleeuwen nog uitstrekte tot aan de Schelde en waarvan het huidige Buggenhoutbos ten zuiden van de dorpskom nog een klein restant van 156 ha is. Van in de vroege middeleeuwen maakte Buggenhout deel uit van het hertogdom Brabant en van de heerlijkheid van de Heren van Grimbergen. Door onderlinge familietwisten en inmenging in conflicten door de abdij van Affligem, werden de bezittingen verbeurd verklaard. Het bos werd opgenomen in het kroondomein en Buggenhout viel uiteen in twee heerlijkheden. Eén ervan behoorde sinds het einde van de 16de eeuw tot in 1765 aan het geslacht Bournonville uit Artois en droeg de naam Buggenhout-Bournonville (waar het huidige centrum van de gemeente zich situeert). Dit deel werd zelfs tot een prinsbisdom verheven in 1658. Het andere deel, Buggenhout-Grimbergen (gelokaliseerd in het gebied van de huidige gehuchten Opstal en Briel) behoorde tot het feodaal bezit van de Heren van Grimbergen en maakte deel uit van Brabant. De Franse Revolutie voegde de gemeente toe aan het Département de l'Escaut en zo verhuisde Buggenhout administratief naar Oost-Vlaanderen.

Momenteel bestaat de fusie Buggenhout uit vier kernen: Centrum, Opdorp, Opstal en Briel.

Buggenhout-centrum is ontstaan door ontginning van de noordelijke rand van het bos en ontwikkelde zich omheen de Sint-Niklaasparochiekerk. Het gehucht Opstal werd pas in 1905 een zelfstandige parochie met in dezelfde periode opgerichtte St.-Gerardus Majellakerk. Opdorp is gegroeid rond de zogenaamde dries of het begraasde en beboomde dorpsplein met Sint-Amandusparochiekerk. De oude Briel bij de Schelde is vermoedelijk de oudste wijk met vroegmiddeleeuwse nederzettingen en zogenaamde Brielkapel. "Briel" was een toponiem dat een laag gelegen, vochtig gebied, begroeid met gras en kreupelhout aanduidde. Soms werd de benaming gebruikt voor de omschrijving van een omheinde plaats waar vee bijeen gedreven werd (verwante namen hiervan zijn bruul en brogel). Het betrof dan een woest, onbebouwd en gemeenschappelijk stuk land. .Briel. houdt dus verband met een verspreide plaatsaanduiding en betreft dus geen specifieke eigennaam.


Bron     : Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Berlare, Buggenhout, Lebbeke, Waasmunster, Hamme en Zele,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Bogaert, Chris
Datum  : 2000


Relaties

  • Omvat
    Afgestorven populier als hoekboom

  • Omvat
    Begraafplaats

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning

  • Omvat
    Brielstraat

  • Omvat
    Broekstraat

  • Omvat
    Brouwerswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Genthof

  • Omvat
    Hanenstraat

  • Omvat
    Hoeve

  • Omvat
    Kapel

  • Omvat
    Kapel Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis

  • Omvat
    Kapel Onze-Lieve-Vrouw

  • Omvat
    Kapel Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans

  • Omvat
    Kasteelstraat

  • Omvat
    Kerkstraat

  • Omvat
    Kloosterstraat

  • Omvat
    Krapstraat

  • Omvat
    Maalderijstraat

  • Omvat
    Mandekensstraat

  • Omvat
    Maricolenweg

  • Omvat
    Nieuwstraat

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand

  • Omvat
    Pastorie Sint-Niklaasparochie met tuin

  • Omvat
    Rij arbeiderswoningen

  • Omvat
    Scheldestraat

  • Omvat
    Twee opgaande eiken in de perceelsrand

  • Omvat
    Van Keer's Hof

  • Omvat
    Varentstraat

  • Omvat
    Verlorenweg

  • Omvat
    Villa

  • Omvat
    Villa Glycine

  • Omvat
    Weiveld

  • Omvat
    Weiveldkapel

  • Omvat
    Wiesbeek

  • Omvat
    Woning Van Humbeeck

  • Is deel van
    Buggenhout