Geografisch thema

Buggenhout

ID: 14387   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14387

Beschrijving

De naam, in 1125 voor het eerst vermeld als "Buckenholt" samengesteld uit de Oudsaksische namen Boka (beuk) en holt (hout, bos) verwijst naar het uitgestrekte bos (1100 ha) dat zich in de Middeleeuwen nog uitstrekte tot aan de Schelde en waarvan het huidige Buggenhoutbos ten zuiden van de dorpskom nog een klein restant van 156 ha is. Van in de vroege middeleeuwen maakte Buggenhout deel uit van het hertogdom Brabant en van de heerlijkheid van de Heren van Grimbergen. Door onderlinge familietwisten en inmenging in conflicten door de abdij van Affligem, werden de bezittingen verbeurd verklaard. Het bos werd opgenomen in het kroondomein en Buggenhout viel uiteen in twee heerlijkheden. Eén ervan behoorde sinds het einde van de 16de eeuw tot in 1765 aan het geslacht Bournonville uit Artois en droeg de naam Buggenhout-Bournonville (waar het huidige centrum van de gemeente zich situeert). Dit deel werd zelfs tot een prinsbisdom verheven in 1658. Het andere deel, Buggenhout-Grimbergen (gelokaliseerd in het gebied van de huidige gehuchten Opstal en Briel) behoorde tot het feodaal bezit van de Heren van Grimbergen en maakte deel uit van Brabant. De Franse Revolutie voegde de gemeente toe aan het Département de l'Escaut en zo verhuisde Buggenhout administratief naar Oost-Vlaanderen.

Momenteel bestaat de fusie Buggenhout uit vier kernen: Centrum, Opdorp, Opstal en Briel.

Buggenhout-centrum is ontstaan door ontginning van de noordelijke rand van het bos en ontwikkelde zich omheen de Sint-Niklaasparochiekerk. Het gehucht Opstal werd pas in 1905 een zelfstandige parochie met in dezelfde periode opgerichtte St.-Gerardus Majellakerk. Opdorp is gegroeid rond de zogenaamde dries of het begraasde en beboomde dorpsplein met Sint-Amandusparochiekerk. De oude Briel bij de Schelde is vermoedelijk de oudste wijk met vroegmiddeleeuwse nederzettingen en zogenaamde Brielkapel. "Briel" was een toponiem dat een laag gelegen, vochtig gebied, begroeid met gras en kreupelhout aanduidde. Soms werd de benaming gebruikt voor de omschrijving van een omheinde plaats waar vee bijeen gedreven werd (verwante namen hiervan zijn bruul en brogel). Het betrof dan een woest, onbebouwd en gemeenschappelijk stuk land. .Briel. houdt dus verband met een verspreide plaatsaanduiding en betreft dus geen specifieke eigennaam.


Bron     : Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Oost-Vlaanderen, Gemeenten: Berlare, Buggenhout, Lebbeke, Waasmunster, Hamme en Zele,Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 20N, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Bogaert, Chris
Datum  : 2000


Relaties

  • Is deel van
    Buggenhout
    Buggenhout (Oost-Vlaanderen)

  • Omvat
    Afgestorven populier als hoekboom
    Euselsweg zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Begraafplaats
    Kerkhofstraat zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Boerenarbeiderswoning
    Hauwerstraat 16 (Buggenhout)

  • Omvat
    Brielstraat
    Brielstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Broekstraat
    Broekstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Brouwerswoning
    Hopveldweg 8 (Buggenhout)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Hauwerstraat 2 (Buggenhout)

  • Omvat
    Genthof
    Genthof (Buggenhout)

  • Omvat
    Hanenstraat
    Hanenstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Hoeve
    Beukenstraat 98 (Buggenhout)

  • Omvat
    Kapel
    Beukenstraat zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Kapel Ik ben de Onbevlekte Ontvangenis
    Damstraat zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Kapel Onze-Lieve-Vrouw
    Koudehaard zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Kapel Onze-Lieve-Vrouw van de Rozenkrans
    Zittingsweg zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Kasteelstraat
    Kasteelstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Kerkstraat
    Kerkstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Kloosterstraat
    Kloosterstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Krapstraat
    Krapstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Maalderijstraat
    Maalderijstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Mandekensstraat
    Mandekensstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Maricolenweg
    Maricolenweg (Buggenhout)

  • Omvat
    Nieuwstraat
    Nieuwstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand
    Sluis zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand
    Sluis zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand
    Sluis zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand
    Sluis zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Opgaande eik in de perceelsrand
    Sluis zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Pastorie Sint-Niklaasparochie met tuin
    Pastorijstraat 5 (Buggenhout)

  • Omvat
    Rij arbeiderswoningen
    Stationsstraat 21, 23, 25 (Buggenhout)

  • Omvat
    Scheldestraat
    Scheldestraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Twee opgaande eiken in de perceelsrand
    Sluis zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Van Keer's Hof
    Kamerstraat 93 (Buggenhout)

  • Omvat
    Varentstraat
    Varentstraat (Buggenhout)

  • Omvat
    Verlorenweg
    Verlorenweg (Buggenhout)

  • Omvat
    Villa
    Pastorijstraat 6 (Buggenhout)

  • Omvat
    Villa Glycine
    Kamerstraat 15 (Buggenhout)

  • Omvat
    Weiveld
    Weiveld (Buggenhout)

  • Omvat
    Weiveldkapel
    Stationsstraat zonder nummer (Buggenhout)

  • Omvat
    Wiesbeek
    Wiesbeek (Buggenhout)

  • Omvat
    Woning Van Humbeeck
    Pastorijstraat 3 (Buggenhout)