Geografisch thema

Mannekensvere

ID: 14530   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14530

Beschrijving

Kleine plattelandsgemeente van 658 ha, geomorfologisch behorend tot de middenlandpolders. Woon- en landbouwdorp. In 1971 bij de nieuwgevormde gemeente Spermalie gevoegd en in 1976 bij de fusiegemeente Middelkerke. Gelegen aan de rechteroever van de IJzer en de Vladslovaart.

Sporen van menselijke aanwezigheid tijdens de Gallo-Romeinse periode.

Eerste vermelding in 1171 als "Manechin Overvam". Deze benaming verwijst naar een veer over de IJzer. Aan het einde van de dertiende eeuw werd een veer i.o.v. Gwijde van Dampierre vervangen door een brug, "Gravenbrug" genaamd. Deze werd echter spoedig afgebroken. De huidige "UNIEBRUG" ontleent haar naam aan de Franse tijd.

De parochiekerk, toegewijd aan Onze-Lieve-Vrouw, stond onder het patronaatschap van de orde der Tempeliers. Deze orde bezat verscheidene bezittingen op het grondgebied o.m. een hoeve z.g. "DE KOUDE SCHUUR" (cf. Rattevallestraat nr. 21).

Een andere historische hoeve op het grondgebied is het z.g. "'T GEUZEGAT" (cf. Zwarteweg nr. 22).

Ten noorden van de dorpskom, z.g. "FORT VAN NIEUWENDAMME", voormalig gehucht en behouden schans daterend van 1585 (fort beschermd als monument bij K.B. van 16.11.1981) (cf. Rattevallestraat z.nr.).

Tijdens de Eerste Wereldoorlog was het dorp gelegen in de frontstreek en werd het volledig verwoest. Bij de wederopbouw werd o.m. volgens het vooroorlogs aanlegplan van 1905 van de steenweg Nieuwpoort- Sint-Pieterskapelle gewerkt.

Mannekensvere vormt een langgestrekt dorp aan de kruising van de Bruggesteenweg met de Rattevallestraat. De Bruggesteenweg maakt deel uit van de belangrijke historische as Nieuwpoort-Gistel-Brugge, ca. 1777 aangelegd als Oostenrijkse steenweg. Het dorp wordt getypeerd door lintbebouwing afgewisseld met vrijstaande bebouwing vnl. langsheen de Bruggesteenweg, in een vrij eenvoudige dorpsarchitectuur. De parochiekerk met kerkhof ligt ten zuiden van de genoemde steenweg. De parochiekerk, de pastorie, het gemeentehuis en de kloosterschool (cf. Bruggesteenweg z.nr., nr. 58, 84, 107) werden ontworpen door architect T. Raison (Brugge), dit in een historiserende wederopbouwarchitectuur. Andere architecten betrokken bij deze wederopbouw waren J. Heyneman (Uitkerke), A. Neyrinck (Blankenberge), C. Schmidt (Poperinge), C. Stroobandt (Gistel), J. Vinck (Veurne), A. Golenvaux (Brussel) en O. Dekeyser (Gistel).

ALGEMEEN RIJKSARCHIEF BRUSSEL, DVG.

MESTDAGH H., Mannekensvere, in Archeologische inventaris Vlaanderen, band XIV, p. 9 -74.

VANDENBERGHE G., Van bron tot monding. Sporen in het huidige cultuurlandschap, in DE ROO N., HINDRICKX K., Beeld van een stroom…, p. 125-126.


Bron     : Huys M., Kerrinckx H. & Vanneste P. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Middelkerke, Deelgemeenten Leffinge, Lombardsijde, Mannekesvere, Schore, Sint-Pieterskapelle, Slijpe, Westende en Wilskerke, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL10, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties

  • Omvat
    Duitse betonnen muur IJzerdijk

  • Omvat
    Duitse commandopost IJzer

  • Omvat
    Duitse militaire post Schleusenhof

  • Omvat
    Duitse militaire post Stützpunkt Kerkhoek

  • Omvat
    Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw

  • Omvat
    Wederopbouwhoeve 't Geuzegat

  • Is deel van
    Middelkerke