Geografisch thema

Conterdam

ID
14546
URI
https://id.erfgoed.net/themas/14546

Beschrijving

Oostelijk gedeelte van Stene, begrensd door de Gouwelozekreek en de Gistelsesteenweg. Eind 19de eeuw braakliggende grond in Sint-Catharinapolder. Drooglegging van de polder vanaf 1744 met de Gouwelozekreek, de Grote en Kleine Schaperijkreek, het Provinciegeleed en de Sint-Catharinakreek, waterloopjes die samenkwamen aan een dijk, z.g. "den Conterdam".
In oorsprong arbeiderswijk vnl. gericht op arbeid aan de spoorweg Oostende-Torhout, die vanaf het laatste kwart van de 19de eeuw langs de wijk liep; station van Stene in 1899 aan de Oudstationsstraat in Conterdam opgericht. De straatnamen "Oude Stationsstraat" en "IJzerwegstraat" herinneren aan deze periode. Verder, tewerkstelling in steenbakkerijen, cf. straatnamen als "Steenovenstraat", en haringrokerijen, o.m. "La Couronne" van Jozef Boels in de Zandvoordestraat (nr. 21, nu N.V. Gebr. Van Den Berghe, bouwmaterialen, volledig verbouwd).
Aan de zuid- en oostrand van dit gebied vanaf ca. 1840 enkele kleine hoeven en steenbakkerijen; aan noordrand vanaf 1870 eerste arbeidershuizen. Ca. 1890 begin van systematische inrichting van het gebied als arbeiderswijk met de naam "Conterdam". Tussen 1890 en 1914 aanleg van woonkern rond Guido Gezellestraat en Zandvoordestraat, gr. m. in dambordpatroon. O.m. stratenaanleg op grond van eigenaars van lokale steenbakkerijen, vb. Vanderstichelenstraat, in 1905 aangelegd op eigendom van Albert Vanderstichelen, grondeigenaar en hoofdconducteur van de gelijknamige steenoven. Basisbebouwing in deze straten bestaande uit rijhuizen van anderhalve of twee bouwlagen, veelal met bepleisterde of gecementeerde gevel.
Parochie Conterdam-Meiboom reeds gesticht in 1912, maar belangrijkste bevolkingsgroei en bijhorende woningbouw tijdens interbellum: vnl. eenvoudige burger- en arbeiderswoningen, soms met modernistische inslag. Straten ten zuiden worden bebouwd: Steenoven-, Vanderstichelen- en Zandvoordeschorredijkstraat; bouwwoede in oudere kern, o.m. in de Guido Gezellestraat, de Sint-Catharinakerk uit 1936 (cf. infra) en naburig modernistisch hoekhuis (cf. nr. 52). Naam van kerk verwijst naar de vroegere Sint-Catharinapolder.
Na de Tweede Wereldoorlog opmaak van bijzondere plannen van aanleg om verdere uitbreiding te structureren: in 1954 sociale woningbouw langs de Gistelsesteenweg door "de Oostendse Haard" (cf. Gistelsesteenweg), in 1958 eerste toekenning van een vergunning voor een verkaveling voor een nieuwe villawijk ten zuiden van de Oudstationsstraat, in 1959 ten noorden van de straat verkaveling van de maatschappij "Hulp in Nood".
In 1958 wordt oude woonkern van Conterdam in twee gesneden door gedeelte autosnelweg Jabbeke-Oostende. Ten oosten van de snelweg, tussen 1968 en 1970, inrichting industriepark met o.m. Archimedes-, Marconi- en Plantijnstraat. Aan de rand van dit moderne industrieterrein een restant van de oude bebouwing, nl. klein 19de-eeuws hoevetje met losse, deels sterk aangepaste bestanddelen rond rechthoekig onverhard erf (Akkerstraat nr. 12).

DESCHACHT D., Straatnamen van Oostende van A tot Z, Oostende, 1998, p. 87, 136, 162.
HOSTYN N., Architecten en architectuur te Oostende tijdens het Interbellum-5, in De Plate, 1988, p. 148-149.
Kuierend door de Konterdam -Meiboom, in 't Schorre, 11, 1988, 1, p. 23-24.
St. Katarina. Een groeiende parochie, s.d., s.l., p. 9-22.


Bron     : Callaert G., Delepiere A.-M., Hooft E., Kerrinckx H. & Vanneste P. met medewerking van Santy P. & Snauwaert L. 2005: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Oostende, Deel IA: Stad Oostende, Straten A-M, Deel IB: Stad Oostende, Straten N-Z en wijken Haven, Hazegras, Opex, Deel II: Deelgemeenten Mariakerke, Raversijde, Stene en Zandvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL6, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Conterdam [online] https://id.erfgoed.net/themas/14546 (Geraadpleegd op 13-06-2021)