Geografisch thema

Meersstraat

ID
14822
URI
https://id.erfgoed.net/themas/14822

Beschrijving

Straat in het zuidwesten van Harelbeke, gelegen in het gehucht Steenbrugge. De straat loopt van de Eikenstraat in noord- en noordoostelijke richting naar een toegang tot het provinciaal domein de Gavers. De straat ontleent de naam aan het voormalige meersengebied de Gavers, dat sinds eind jaren 1960 is ontwikkeld tot recreatie- en natuurdomein.

Oudste weergave van het straattracé op de kaart uit het landboek van Harelbeke-buiten, opgemaakt in 1768 door landmeter Frans De Bal, waar de straat volledig onbebouwd is. De straat kent hetzelfde hoekige verloop als vandaag en het noordelijke deel ervan, tegenaan de huidige Gaversstraat, is ingekleurd door meersen en bos. Zelfde configuratie op de Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden, opgenomen op initiatief van Graaf de Ferraris (1770-1778). De Atlas der Buurtwegen (1845) heeft de Meersstraat niet officieel geregistreerd maar opgenomen als "Chemin particulier". De straat loopt ten noorden van de "Steenbruggebeek" of "Ruisseau Keibeek". Slechts één volume is weergegeven, namelijk ten westen van het meest noordelijke stuk van de straat. Door de aanleg van de spoorlijn Kortrijk-Brussel in 1868 wordt de straat aan het kruispunt met de Steenbrugstraat en de toenmalige Eikenstraat afgescheiden van de rest van de Meersstraat. Op de kaart van het Dépôt de la Guerre van circa 1865 is de spoorweg al aangeduid en situeert men in de knik van de straat "Ferme Vandeputte". Op de kaart van het Militair Cartografisch Instituut (circa 1910) vermeldt men ten zuiden langs de straat de Keibeek.

In 1968 wordt het zand uit het ten noorden van de Meersstraat gelegen meersengebied gebruikt voor de aanleg van de E17. Tegen het einde van 1970 is het oorspronkelijke landschap verdwenen en ligt er in de plaats een ruime vijver. In 1974 koopt de provincie West-Vlaanderen het gebied op en legt het aan als provinciaal recreatiedomein De Gavers met watersportcentrum. Vanaf 1985 wordt in samenwerking met de natuurwerkgroep "'t Boompje" (Deerlijk) een geografisch arboretum aangelegd; loofbomen en struiken worden gegroepeerd per continent van oorsprong en in het wild voorkomende, originele plantensoorten worden aangeplant (geen cultuurvariëteiten). Door de bebossingen, natuurontwikkelingsprojecten en recreatieve uitbouw ontstaat een gevarieerd geheel, dat wordt ontsloten voor het publiek onder meer door de aanleg van verschillende parkeerplaatsen. Eén van die parkeerplaatsen is gelegen aan het einde van de Meersstraat.

Straat met wegdek van betonklinkers. Aan het begin van de straat splitst zich van oudsher een tweede tracé af, de voormalige "Gaeverstraete", die al vanaf de 18de eeuw (cf. de kaart uit het landboek van Harelbeke-buiten, opgemaakt in 1768 door landmeter Frans De Bal) is afgebeeld als dreef cf. Gaversstraat. Het eerste straatgedeelte loopt naast de Pluim- en Keibeek; aan de noordzijde bevinden zich naast enkele (verbouwde) oudere volumes, een woonhuis uit de jaren 1950 en een tuinaanlegbedrijf. Tweede straatgedeelte in beboste omgeving als toegangsweg naar de parking van het vermelde recreatiedomein.

  • Rijksarchief Kortrijk, Aanwinsten VI, nr. 1933: Tienste carte figurative vanden thienden canton genaemt den Veldryck couter ende Gavers palende oost den volgenden canton, in Landboek van Harelbeke-buyten, J. De Lannoy naar plan van F. De Bal, 1768.
  • Rijksarchief Kortrijk, Aanwinsten VI, nr. 1933: Elfsten carte figurative van de elfsten canton wesende de noordsyde van de Quae-poorte palende suydt over den Audenaerdschen herwegh den volgenden canton, in Landboek van Harelbeke-buyten, J. De Lannoy naar plan van F. De Bal, 1768.
  • Straatnamen Harelbeke van a tot z, Harelbeke, 2002, p. 17-18, 43.

Bron     : Vanwalleghem A. & Creyf S. 2009: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Harelbeke, Deel I: Stad Harelbeke, Deel II: Deelgemeenten Bavikhove en Hulste, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL42, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Creyf, Silvie, Vanwalleghem, Aagje
Datum  : 2009


Relaties

  • Omvat
    Onze-Lieve-Vrouwkapel

  • Omvat
    Verbouwde vlasroterij

  • Is deel van
    Harelbeke


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Meersstraat [online] https://id.erfgoed.net/themas/14822 (Geraadpleegd op 12-06-2021)