Geografisch thema

Beernemstraat

ID: 14936   URI: https://id.erfgoed.net/themas/14936

Beschrijving

Straat in het centrum van Wingene beginnend bij de Oude Bruggestraat en eindigend bij de Beernemsteenweg. Tot in de late 19de eeuw ook gekend onder de naam Bloemendalestraat (verwijzend naar het station Bloemendale, op het grondgebied Beernem) en Sint-Jorisstraat (verwijzend naar Sint-Joris een deelgemeente van Beernem). In het landboek van Wingene van 1756 aangeduid met de naam "straete naer 't blauwhuijs" (nr. 171). In de Atlas der Buurtwegen (circa 1843) aangeduid met de naam "Blauwhuisstraete" of "chemin de Wynghene à St. Georges".

Gebogen geasfalteerd straattracé. Straat met verschillende functies die zich weerspiegelen in de bebouwing. Aanwezigheid van woonhuizen, commerciële functies, sportcomplex met voetbalvelden, zwembad, cultureel centrum "De Feniks", de brandweer en bejaardenhome.

De bebouwing is fasegewijs tot stand gekomen. Lang schaars bebouwde straat gebleven. Op de oudste kaart met weergave van het centrum van Wingene, met name het renteboek van de heerlijkheid Oyghem van 1640. De enige bebouwing was te situeren op de hoek van de huidige Leenmolenstraat. Een gelijkaardige situatie is terug te vinden op de kaarten bij het renteboek van het Hauweelsche van 1645. In het landboek van 1756 geen bebouwing aan de westzijde van de straat. Wel verspreide bebouwing aan de oostzijde van de straat voorbij de huidige Pastoor Termotestraat. De gebouwen zijn ingeplant op percelen voorzien van een boomgaard. Op de kaart van Ferraris (1770-1778) concentreert de bebouwing zich vooral in het tweede straatgedeelte voorbij de Leenmolenstraat en de Pastoor Termotestraat. De bebouwing wordt getypeerd door losse bestanddelen ingeplant op grote percelen. Grote bouwactiviteiten vanaf het begin van de 19de eeuw (primitief kadasterplan (circa 1829)). In de Atlas der Buurtwegen (circa 1843) concentreert de bebouwing zich vooral op de hoek met de Pastoor Termotestraat, de Nieuwstraat en de Leenmolenstraat. In de tweede helft van de 19de eeuw worden een aantal grote complexen gebouwd. In 1864 wordt het "Werkhuis" gebouwd (nr. 25), thans in gebruik als Kunstacademie en lokaal van de heemkundige kring Ons Wingene. Sinds 1873 aanwezigheid van het vroegere klooster Sint-Anna, met hoofdingang in de Futselstraat, sinds 1962-1964 in gebruik als bejaardentehuis Sint-Anna VZW.

Van 1929 tot 1969 aanwezigheid van weverij de "Wyserie", links van het huis nr. 4. Op 2 april 1929 werd door Roger De Brabandere een aanvraag bij het gemeentebestuur van Wingene ingediend om naast zijn woning Beernemstraat nr. 4 "een wevery van zydeweefsels" te bouwen. De weverij was gekend onder de naam "WYSERIE" (WYnghens SoiERIE) of Wingense zijdeweverij. In 1970 werden de grote werklokalen omgevormd tot winkelruimte van een grootwarenhuis.

Huidig straatbeeld. Enerzijds in het begin van de straat worden in de tweede helft van de 19de eeuw een aantal herenhuizen gebouwd. Sinds 1887 aanwezigheid van de brouwerij van Jules Vandenbrande, met brouwerswoning (nr. 4) en aan de overzijde van de straat de brouwerijgebouwen, afgebroken in 1987. Nr. 7, een vrijstaand herenhuis gebouwd in 1868 in opdracht van notaris Edouard Erard met uitbreiding van 1906. Nr. 8, een imposant herenhuis gebouwd in 1883 in opdracht van gemeentesecretaris Henri Sengier. Anderzijds kleinere woningen, meestal met een vroegere commerciële functie. Eén à twee bouwlagen en twee à drie traveeën meestal opgenomen in een aaneengesloten gevelrij. Weinig uitgesproken stijlkenmerken. Nr. 35, een voormalige winkel (glas-in-loodraam met opschrift "VELOS/ G. BAESEN"), volgens het kadaster gebouwd in 1907 in plaats van een woning afgebeeld op het primitief kadasterplan (circa 1829). Nr. 56: volgens het kadaster gebouwd in 1941.

De bouwactiviteiten zetten zich tot op heden verder. Sinds 1962-1964 aanwezigheid van het rust- en verzorgingstehuis Sint-Anna ingeplant op een perceel tussen de Beernemstraat en de Futselstraat ter vervanging van een school. Sinds 1972 aanwezigheid van een sportcomplex met onder meer een zwembad. Het oude zwembad wordt in 1997 vervangen door het huidige zwembad. Ook aanwezigheid sinds 1963 van de brandweer en sinds 1974 aanwezigheid van een cultureel centrum de Feniks. Het Cultureel Centrum wordt gerenoveerd in 1997.

Op de hoek met de Oude Bruggestraat oorspronkelijk de herberg "Den Anker" vervangen door een nieuwbouwappartement en grootwarenhuis.

  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207: Mutatieschetsen, Wingene, 1941/22.
  • RIJKSARCHIEF BRUGGE, Fonds aanwinsten, nr. 2118.
  • RIJKSARCHIEF BRUGGE, Gemeentearchief Wingene, nr. 71.
  • RIJKSARCHIEF BRUGGE, Schenking Van Caloen, nr. 18.

  • LAMS G., De weefnijverheid te Wingene in de 20ste eeuw, in Ons Wingene, jaarboek 2, 1999, p. 73.
  • PATTEEUW J., Wingene in oude kaarten van 1600 tot 1800, in Ons Wingene, jaarboek 5, 2002, p. 12-30.
  • LAMS L., Wingene, in HOLLEVOET F., Als straten gaan ... praten, Tielt, 2005, p. 280.
  • VANDEWALLE C., Brouwer kan ik geen bier krijgen? De familie Lievens en hun brouwerijen in Zedelgem St.-Laurentius en in Wingene de Standaard (19de-20ste eeuw), 2006, p. 29.


Bron     : Gilté S. & Baert S. 2009: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Wingene, Deelgemeente Zwevezele, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL43, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Baert, Sofie, Gilté, Stefanie


Relaties

  • Omvat
    Begraafplaats

  • Omvat
    Bejaardentehuis Sint-Anna

  • Omvat
    Brouwerswoning

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Café met pak- en werkhuis

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Herenhuis van 1868

  • Omvat
    Herenhuis van 1883

  • Omvat
    Hoeve-herberg 't Hof van Vlaanderen

  • Omvat
    Modelwerkhuis

  • Omvat
    Monument van de Brandweer Wingene

  • Omvat
    Sculptuur van keramiek

  • Omvat
    Wegkruis

  • Is deel van
    Wingene