Geografisch thema

Tombrugstraat

ID: 15514   URI: https://id.erfgoed.net/themas/15514

Beschrijving

Rechte straat die de Izegemsestraat verbindt met de Meulebeeksestraat. Maakt voor het midden van de 19de eeuw (zie Ferrariskaart, 1770-1778; Atlas der Buurtwegen, 1846) samen met een deel van de Snellestraat, de Boterstraat en de Steenovenstraat deel uit van de "Thieltweg" of "Boterweg", omschreven als "Chemin de la ferme Vermander au chemin dit: Iseghemstraet au cabaret dit Ryssel-Ende". Dit oude tracé is een oudere oost-westverbinding dan de Pittemsestraat. De weg wordt in de ommeloper van Ardooie uit 1688 vermeld als "den Ouden Thielt Wech", in een renteboek van Mosscherambacht (1773) als "den ouden thieltwegh ofte beuterstratjen", wat erop wijst dat het tracé ooit de belangrijkste verbinding naar Tielt was, maar reeds in de 17de eeuw aan belang heeft ingeboet. Delen van het tracé zijn thans verdwenen, tussen de Snellestraat en de Boterweg loopt nu nog een landwegel. Het verlengde van de Boterstraat naar het oosten toe is grotendeels verdwenen, onder meer door de vestiging van het diepvriesconcern d'Arta. De aansluiting van het tracé op de steenweg Brugge-Kortrijk is nog behouden als Steenovenstraat, die fungeert als verbindingsstraat binnen het industriegebied. De straat wordt op een gemeentelijk kaartje in de publicatie "Dit is West-Vlaanderen" (1960) nog aangeduid als aardeweg, vermeld als "Tombruggestraat".

De Flou beschrijft de Tombrug als kleine brug te Ardooie, reeds vermeld als "tombrugghe" in Ardooise disrekeningen uit 1553-1554. De Tombrug wordt in 1794 door Oostenrijkse troepen vernietigd bij hun aftocht richting Deinze. In 1808 wordt de brug hersteld, zie opmetingsplan.

Aan de noordzijde van het oostelijke straatdeel wordt op de Ferrariskaart (1770-1778) een kapel aangeduid, mogelijk één van de staties van de Passie-Ommegang uit 1624. De kapel op de hoek met de Wezestraat wordt nog niet weergegeven.

Straat met deels industrieel karakter door aanwezigheid van bedrijventerrein in het westelijke straatdeel, deels woon- en agrarische functie. Op de Ferrariskaart (1770-1778) komt verspreide bebouwing voor, voornamelijk in het oostelijke straatdeel. Op het primitief plan (1817) is het westelijke straatdeel nog onbebouwd. De straat is nog een onverharde landweg. Bij een opeenvolging van twee rechte bochten van de Roobeek, ligt de "Tombrugghe".

Nummers 25-27, volume reeds voorkomend op de Ferrariskaart (1770-1778) en het primitief kadasterplan (1817), tijdens de 19de eeuw eigendom van graaf Ferdinand d'Andelot uit Brussel. Tweewoonst in donkerrode baksteenbouw onder steil zadeldak in Vlaamse pannen. Witgeschilderde erfgevel met gepekte plint, met gewijzigde muuropeningen onder betonlateien. Oostelijke zijgevel met getoogde getraliede zoldervensters.

Nummer 29 aan de hoek met Doelstokstraat al weergegeven op de Ferrariskaart (1770-1778) en de Atlas der Buurtwegen (1846) als tweewoonst, vernieuwd in het interbellum. Roodbakstenen eenlaagsbouw van drie traveeën onder pannen zadeldak, rechte muuropeningen onder witgeschilderde betonlateien, vernieuwd houtwerk.

Bedrijventerrein met onder meer diepvriesgroenteconcerns. Woningbouw voornamelijk uit de tweede helft van de 20ste eeuw.

  • Rijksarchief Brugge, Hedendaags archief Ardooie, nr. 719: Plan van de Tombrugge op de weg Boterstraete over de beek Koeybeke, 1808.
  • ALLOSSERY P., Ardooie, meest onder kerkelijk oogpunt, in Handelingen van het Genootschap voor Geschiedenis te Brugge, jg. 82, 1939, p. 205-239.
  • DE FLOU K., Woordenboek der toponymie van westelijk Vlaanderen, Vlaamsch Artesië, het land van den Hoek, de graafschappen Guines en Boulogne, en een gedeelte van het graafschap Ponthieu, Deel XII, Brugge, 1931, kolommen 81-82; Deel XV, Brugge, 1934, kolommen 956-957.
  • DENDOOVEN L., Dit is West-Vlaanderen. Steden, gemeenten, bevolking, 1960, p. 74.

Bron     : Santy P. & Boone B., met medewerking van Callaert G. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Ardooie met deelgemeente Koolskamp, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL44, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Boone, Benjamin, Santy, Pieter
Datum  : 2010


Relaties