Geografisch thema

Turnhoutsebaan

ID: 2136   URI: https://id.erfgoed.net/themas/2136

Beschrijving

Brede, rechte geasfalteerde straat; deels afgezoomd met bomen. Gedeelte van de verbinding Antwerpen-Turnhout die de gemeente horizontaal doorsnijdt en thans de dorpskern vormt. Deze baan bestond reeds in 1021 en vormde voor de rechttrekking de noordelijke grens van de gemeente. Volgens huidig tracé aangelegd tussen 1745 en 1752 door toedoen van barones Johanna de Pret en graaf de Haudion, die op 15 mei 1745 octrooi verkregen om de weg aan te leggen vanaf Ruggeveld te Deurne tot in Schilde.

De rechttrekking en kasseiing van deze baan had tot doel de Kempen open te stellen voor handel en nijverheid. Tevens had deze baan een militair belang daar ze Antwerpen moest verbinden met het Rijnland, en maakte ze een versnelling van de ontginning van de heidegronden mogelijk. Een stoomtramlijn Antwerpen-Turnhout werd circa 1885 aangelegd langs deze baan.

Vormt de huidige dorpskern en nog in de 18de eeuw werden enkele brouwerijen onder meer "Drie Lindekens", alsook een aantal hoeven en landhuizen opgericht langsheen deze baan. In de 19de eeuw voornamelijk aangevuld met kleinschalige dorpswoningen van één bouwlaag en in de 20ste eeuw met lintbebouwing van eengezinswoningen en handelshuizen tot drie bouwlagen. Werd tevens in de tweede helft van de 20ste eeuw administratief- en winkelcentrum met gemeentehuis, politiekantoor en zo meer. Thans in het westelijk gedeelte voorzien van gegroepeerde eengezinswoningen en villa's vanaf het tweede kwart van de 20ste eeuw, in dorpskern voornamelijk lintbebouwing tot drie bouwlagen vanaf het eerste kwart van de 20ste eeuw. Meer naar het oosten toe terug villabouw vanaf het tweede kwart van de 20ste eeuw.

  • JANSEN J.E., De Antwerpse steenweg, in Tijdschrift voor geschiedenis en folklore, jaargang X, Antwerpen, 1947, 87-102.
  • PRIMS F., De Keulse baan, in Antwerpiensia 1950, 21ste reeks, Antwerpen, 1951, 177-181.
  • PROOST J., De verkeerswegen, in Heemkundig handboekje voor de Antwerpse randgemeenten, jaargang VII, nr. 2, Borgerhout, 1959, 3-20.

Bron     : Plomteux G., Steyaert R. & Wylleman L. 1985: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Antwerpen, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 10N3 (Ru-Z), Brussel - Gent.
Auteurs :  Wylleman, Linda
Datum  : 1985


Relaties

  • Omvat
    Brouwerij Drie Lindekens

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Dorpswoning

  • Omvat
    Herenhuis

  • Omvat
    Herenhuis Tollenberg

  • Omvat
    Twee dorpswoningen

  • Is deel van
    Schilde