Geografisch thema

Koningin Maria Hendrikaplein

ID: 3219   URI: https://id.erfgoed.net/themas/3219

Beschrijving

Vijfhoekig plein voor het Sint-Pietersstation, voorzien bij de urbanisatie van de wijk Sint-Pieters-Aaigem in 1902 en voornamelijk gerealiseerd in 1912-13 voor de Gentse wereldtentoonstelling. Centrum van het nieuwe stadsgedeelte waarheen de verschillende nieuwe lanen convergeren. Radiaal patroon met accent op de zuidwand, volledig ingenomen door het in 1912 in gebruik genomen station in een opmerkelijke eclectische stijl naar ontwerp van ingenieur architect Louis Cloquet. Ten oosten van het stationsgebouw, op de hoek tussen de Prinses Clementinalaan en de Koningin Astridlaan werd, eveneens in 1912 het monumentale "Flandria Palace Hotel" voorzien, onder meer om de talrijke bezoekers van de wereldtentoonstelling op te vangen. Heden zijn de diensten van de spoorweg (N.M.B.S.) erin ondergebracht. Aan de westzijde, op de hoek met de Koningin Fabiolalaan bevindt zich het goederenstation, een bak- en natuurstenen gebouw uit begin 20ste eeuw. Recent domineert het nieuwe postgebouw deze wand. Rechts van het stationsgebouw zorgt een viaduct met witgeschilderde bakstenen tunnel onder de verhoogde spoorwegberm van 1911 voor de noodzakelijke verbinding met de Sint-Pieters-Aalstwijk. De noordwand tegenover het station, voorheen ook Koning Albertlaan genoemd, afgezoomd door platanen, is bepaald door ruime hoek- en rijhuizen (meestal vier bouwlagen) gebouwd tussen 1909 en 1912 als hotel of café en heden nog steeds voorzien van horecabedrijven. De wand is duidelijk opgesplitst in twee registers, een behouden gecementeerde, beschilderde of bakstenen bovenbouw met vrij klassieke ordonnantie (nummer 3 tot 11-23, 36-38) en een herhaaldelijk vernieuwde pui, al dan niet voorzien van een overdekt terras. De westelijke wand, voorheen Stephanielaan genoemd, werd verkaveld in 1912 doch slechts grotendeels bebouwd in de jaren 1920-30. Hier komen vooral burgerhuizen voor met drie of vier bouwlagen met gecementeerde (met neo-Lodewijk-XV- en XVI-ornamenten) of bakstenen parementen in zakelijke stijl.

De huidige pleinaanleg met omlopende platanen en centrale bloemenperken dateert van 1922. De houten krantenkiosk aan de westzijde is van circa 1939.

  • Archief Plantsoendienst Stad Gent, dossier Koningin Maria Hendrikaplein.
  • Kadasterarchief Oost-Vlaanderen, mutatieschetsen Gent, afdeling IX(Gent), 1939/64.

Bron     : Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. 1983: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, 19de- en 20ste-eeuwe stadsuitbreiding, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4NC, Brussel - Gent.
Auteurs :  Bogaert, Chris, Lanclus, Kathleen, Verbeeck, Mieke
Datum  : 1983


Relaties

  • Omvat
    Burgerhuis ontworpen door Albert Van huffel

  • Omvat
    Burgerhuis ontworpen door Leon De Keyser

  • Omvat
    Ciné Rex

  • Omvat
    Flandria Palace Hotel

  • Omvat
    Hoekhuis

  • Omvat
    Hoekhuis met café ontworpen door A. De Bondt-Boelens

  • Omvat
    Leiplatanen in concentrische cirkels op het Koningin Maria Hendrikaplein

  • Omvat
    Sint-Pietersstation

  • Omvat
    Twee burgerhuizen

  • Is deel van
    Gent - 19de- en 20ste-eeuwse stadsuitbreiding