Geografisch thema

Veurnestraat

ID: 4056   URI: https://id.erfgoed.net/themas/4056

Beschrijving

Tussen Grote Markt en Oostlaan (gedeelte van de recentere ringweg); aansluitend bij de Westvleterseweg. N. O. -invalsweg met wisselend perspectief op de toren en bedaking van de St.Bertinuskerk. Oude benaming "Groote Ghervelgatstraete" naar de plaatsnaam "Ghervelgat" aan de samenvloeiing van de Vleter- en de Bommelaarsbeek, ter hoogte van de tweesprong met de huidige Doornstraat eertijds de "Kleene Ghervelgatstraete". Straatgedeelte tussen de Grote Markt en vermelde tweesprong - vermoedelijk ook XVII-vestigingsplaats van de wekelijkse pottenmarkt -, vroeger ook soms "Leverstraete" genoemd.

O.-straatzijde in feite de pre-industriezone van Poperinge, resulterend uit de ligging aan de Poperingevaart of de vanaf 1367 gekanaliseerde Vleterbeek.

Voormalige inplanting van brouwerijen, een pottenbakkerij, blekerij, leerlooierij, tabaksfabriek, kuiperij en papierfabriek.Naar deze vroegere activiteiten verwijzen nog de XVIII-brouwerswoning van de brouwerij z.g. "De ster" (nr. 67) en een voormalige kuiperij (nr. 137-139).

Nog typerend voor een invalsweg zijn de XIX-herberg, type afspanning z.g. "In de warande" (nr. 118), en het eclectische XIX d-landhuis z.g. "Kasteel Van Merris" middenin beboomde tuin (nr 108).

Dominerende sociaal gevarieerde woonfunctie. Toename van handelspanden naar de Grote Markt toe; recentere vestigingen van bankinstellingen en O.C.M.W. Nr. 55: oorspronkelijk bejaardentehuis, vanaf 1851 tot 1975 rijkswachtkazerne, en nu politiekantoor.

Basisbebouwing: rijhuizen van één à drie bouwl. onder pannen zadeldaken (n // straat), uit XIX en XX. Behoudens de bewaarde XVIII-brouwerswoning nr. 67, verraden dakhelling en muurvlechtingen in de r. zijgeveltop van nr. 49 een oude XVIII-kern voor de vroegere woning van brouwer Parret; vlg. oude foto vroeger met l. aanpalend laag koetshuis, nu vervangen door nieuwe bouw met o.m. garages. Nr. 41, 43 eveneens met vernieuwd bakstenen gevelparement, doch behouden scherpe dakhelling wijzend op de oude XVIII-kern.

Eenvoudige doorsnee-architectuur uit XIX en begin XX. Bakstenen lijstgevels, soms beschilderd en sporadisch met houten kozijnconstructies voor ramen en deuren (nr. 58, 61, 62, 147 / Switch Road nr. 73-75); nr. 96 met gebogen dakkapellen voorzien van vorkverdeling.

Nr. 213 met typerend gebruik van gele bakstenen voor hoekbanden en omlijstingen van de muuropeningen; recent vernieuwd houtwerk o.m. met uitgewerkte rolluikkasten naar het vroegere patroon, echter verdwenen gestileerd gietijzeren hek voor het deurbovenlicht. Nr. 95-135: oorspronkelijk een lage eenheidsbebouwing met enkelhuizen van drie trav. onder geknikt zadeldak (n // straat). Behouden nr. 95-103, 109, 133 met aflijnend baksteenfries en panelen; nr. 139 met soortgelijke baksteenversieringen (cf. infra).

Bebouwing uit XXa, o.m. tengevolge van beschadiging of vernieling van enkele panden tijdens W.O. I, soms gekenmerkt door een meer uitgesproken eclectische vormentaal. Nr. 45, 47 in aansluitende bouwtrant, resp. met jaartal 1925 en 1923 in gevelsteen; centraal dakvenster onder hoog leien schilddak met gietijzeren vorstkam voorzien van de initialen A.L., bij nr. 47 vervangen door driehoekig fronton met ronde oculus. Nr. 54: tuitgevel bekroond met sierkruiken, en initialen L.S. in het topstuk. Nr. 56: voormalige herberg vlg. verweerd opschrift z.g. "In de lelie", met in schijnvoegen gecementeerde lijstgevel versierd met festoenen en medaillons. Nr. 69 met Art Nouveau getinte faïencetegels voorzien van de jaartallen 1911-1922.

Interbellumarchitectuur met inslag van de Art Decostijl cf. o.m. de typische muuropeningen met afgeschuinde hoeken van nr. 165 en de eenheidsbebouwing nr. 146-148. Anderzijds modernistisch getinte bebouwing vnl. naar het straatuiteinde toe, cf. nr. 171, 173, 182, 188, 190-204 naar verluidt n.o.v. architect J. Desaegher (Poperinge) uit de late jaren 1930, en gekenmerkt door wisselende metselverbanden en horizontaal benadrukte vensterregisters o.m. d.m.v. banden in samenspel met het houtwerk.

Aansluitende, vereenvoudigde naoorlogse architectuur o.m. enkele wederopgebouwde panden cf. nr. 24, 26; anderzijds nr. 31 in een eclectische, "Vlaams-Normandisch" geïnspireerde bouwtrant. Ook recentere nieuwe bouw o.m. nr. 22, 37.

  • DENUT E., Poperinge in oude prentkaarten, Zaltbommel, 1972, nr. 47.
  • DEPOORTER C., COSSEY S., TILLIE W., 1914-1918. De oorlog achter het front, Poperinge, 1987, p. 92.
  • TILLIE W., COSSEY S., Terugblik. Oude straatgezichten in de hoppestad, Poperinge, 1983, p. 42-43.

Bron     : Delepiere A.-M. & Huys M. 1989: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie West-Vlaanderen, Arrondissement Ieper, Kanton Poperinge, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 11N2, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties

  • Omvat
    Arbeiderswoningen

  • Omvat
    Burgerhuis

  • Omvat
    Herberg "In de Warande"

  • Omvat
    Herenhuis De Ster

  • Omvat
    Kasteel van Merris

  • Omvat
    Politiekantoor, eertijds "Maison de Charité"

  • Omvat
    Woning met magazijn

  • Is deel van
    Poperinge