Geografisch thema

Enameplein

ID: 4468   URI: https://id.erfgoed.net/themas/4468

Beschrijving

Vroeger zogenaamd "Grote Plaats". Ruim rechthoekig dorpsplein met bewaard drieskarakter, namelijk grotendeels ingenomen door een grasveld beplant door twee rijen platanen. Het Enameplein zou aanvankelijk één langgerekte ruimte gevormd hebben met de achterliggende Lijnwaadmarkt. Circa 1576 respectievelijk aangeduid als "den grooten ende cleynen driessche". G. Berings veronderstelt dat deze centrale dorpsplaats in oorsprong een typische dries was met typische functies als verzamelplaats voor vee bij nacht en drenkplaats. In de 15de eeuw was het plein omheind en van hekken voorzien, drinkpoel naast het vroegere "hof Horie", later ingenomen door het zogenaamde "Huis Beernaert" op de scheiding tussen Enameplein en Lijnwaadmarkt. Officiële afkondigingen vonden er plaats aan het kruis op het plein (vermelding in 1577). Bovendien gebruikt als marktplaats van een belangrijke wijdvermaarde jaarmarkt zogenaamd "feeste t' Ename" die plaats vindt op Sint-Laurentiusdag (10 augustus) en in oorsprong minstens opklimt tot de eerste helft van de 11de eeuw. Noordoostelijke pleinwand thans Beaucarnestraat geheten. Zuidwestelijke pleinwand zou volgens G. Berings de oudst bewoonde zone zijn in de dorpskern nabij de achterin liggende parochiekerk, ter hoogte van de overgang van Enameplein naar Lijnwaadmarkt.

Huidige regelmatige rechthoekige vorm van het plein ontstaan na heraanleg door de rechttrekking van de Westelijke pleinkant in midden 17de eeuw. Van noord naar zuid staan in dezelfde lengte-as van het plein volgende kleine hardstenen monumenten opgesteld: een schandpaal een marktkruis; daartussen een openbare pomp en een obeliskvormige korte pijler; laatstgenoemde bij heraanleg van het plein in 1986 hier opgegraven en opgesteld, naar verluidt bovenste rest van een monumentale hardstenen openbare pomp, waarvan bewaarde afbeelding op prentkaart. Volgens E. Beaucarne richtte Charles de Colins d'Heetvelde van de Enaamse abdij op het einde van zijn abbatiaat (1745-1780) op het plein een monumentale pomp op; mogelijk vormen de nog aanwezige resten daarvan een overblijfsel.

  • Universiteitsbibliotheek RUG, Kaarten en plans, Kaart 884.
  • BEAUCARNE E., Notice historique sur la commune d'Eename, II, Gent, 1895, p. 502.
  • BERINGS G., Ename: meer dan een abdij. Historische schets van een dorpsontwikkeling, in H.G.O.K.O., XXIX, 1992, p. 62-63, 75.
  • DHOOP E., Ename in oude prentkaarten foto's en doodsbeeldekens, Oudenaarde, 1978.
  • JAMAER V., Le pilori d'Eenaeme, in Annales de la Société d'Archéologie de Bruxelles, VII, 2, 1893, p. 232-233.

Bron     : Bogaert C., Lanclus K., Tack A. & Verbeeck M. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Oudenaarde, Stad Oudenaarde met fusiegemeenten, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N1, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Bogaert, Chris, Lanclus, Kathleen, Verbeeck, Mieke
Datum  : 1996


Relaties

  • Is deel van
    Dorpskom Ename
    Abdijsteeg 1-4, Abdijstraat 1-45, 2-14, 32-42, Beaucarnestraat 1-31, Enameplein zonder nummer, 2-...

  • Omvat
    Burgerhuis
    Enameplein 14 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Enameplein 8, 8A (Oudenaarde)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Enameplein 12 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Enameplein 16 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Gekandelaarde platanenrijen Enameplein
    Enameplein zonder nummer (Oudenaarde)

  • Omvat
    Marktkruis
    Enameplein zonder nummer (Oudenaarde)

  • Omvat
    Openbare pomp
    Enameplein zonder nummer (Oudenaarde)

  • Omvat
    Parochiekerk Sint-Laurentius
    Enameplein zonder nummer (Oudenaarde)

  • Omvat
    Pastorie van de Sint-Laurentiusparochie
    Enameplein 18 (Oudenaarde)

  • Omvat
    Schandpaal
    Enameplein zonder nummer (Oudenaarde)