Geografisch thema

Kerkstraat

ID: 6709   URI: https://id.erfgoed.net/themas/6709

Beschrijving

Hoofd- en winkelstraat van Wenduine in het verlengde van de Brugsesteenweg. Recht tracé met noord-zuid verloop vanaf het kruispunt met de Leopold II-laan/de Smet de Naeyerlaan tot aan de Ringlaan. Op het einde van de straat bevindt zich de Heilige Kruisverheffingskerk die tot de woonuitbreiding, vanaf de jaren 1900, buiten de dorpskern staat ingeplant. Beschermd als monument: toren bij K.B. van 19/04/1937, koor en sacristie bij B.V.E. van 03/02/1983, volledige kerk bij M.B. van 20/01/2003.

Circa 1300 wordt de weg vermeldt als "de herewech die vander kercke gaet ten dorpeward". De straat behoort tot het historisch stratenpatroon van de gemeente. Het traject komt voor op de Grote Kaart van het Brugse Vrije door Pieter Pourbus (1571) en gekopieerd door Pieter Claeissens (1601), de kerk staat er afgebeeld ten zuiden van de dorpskom. De straat is samen met de Brugsesteenweg onderdeel van de aloude Brugse Heirweg die het binnenland met de kust verbindt. Vanaf 1800 tot aan de sloop circa 1900 staat op de hoek met de Oostlaan de zogenaamde "Pauwaertmolen" tegenover de huidige Pauwaertstraat. De laatste molenaar van deze houten staakmolen was Karel Pauwaert uit Brugge.

Op de Ferrariskaart (1770-1778) is de kerk, de omwalde rentmeesterswoning (nu de pastorie, nummer 67) en aan de kustlijn enkele huizen te zien. De weg maakt een scherpe knik ter hoogte van de kerk. Nagenoeg dezelfde situatie op de Atlas der Buurtwegen (1844) waar de straat samen met de Brugsesteenweg staat aangeduid als Chemin n° 1, "Jokweg. Chemin de Nieuwmunster à Wenduyne". In de dorpskom bestaat de bewoning slechts uit kleine boerderijen en/of vissershuisjes en enkele herbergen. Verder in de straat ligt de omwalde pastorie, de molen en de kerk. Door het opkomend kusttoerisme vanaf 1886 zal de oude landweg ingrijpend veranderen. In 1902 wordt de straat rechtgetrokken en verbreed. De kleine huisjes, het oude gemeentehuis en de dorpsmolen verdwijnen. Vrij snel wordt de straat volgebouwd met winkels, hotels (nummer 47), pensions en woningen zoals te zien op een foto van 1910. De gevels in neoclassicistische of eclectische stijl zorgen voor een allurevol straatbeeld.

Vanaf circa 1900 beeldbepalende aanwezigheid van een klooster met school (nummer 70-72) nu in gebruik als pensionaat voor de Brugse hotelschool Spermalie. Rechts ervan stond al sinds 1896 de "Home du Grand Air", een vakantiekolonie voor zwakke kinderen opgericht door het echtpaar Carlier-Detienne uit Bergen. Het klooster en de kolonie zullen in de loop der jaren dikwijls samenwerken. In 1962 worden de activiteiten stopgezet, een bronzen beeld met de voorstelling van twee kinderen stond vroeger in de eetzaal van de instelling en werd verplaatst naar het plantsoen op de kruising van de Zeevillalaan en de Coppietersstraat. Het gebouw zal nog dienen voor zeeklassen waarna het vanaf 1985 leegstaat en in de jaren 1990 wegens verkrotting wordt gesloopt en vervangen door een residentieel gebouw. De ontspanningszaal van 1910, uitgevend op de Goedeluchtstraat bestaat nog steeds (Goedeluchtstraat nummer 10).

Na de Tweede Wereldoorlog blijkt het hotelwezen niet meer rendabel en vanaf de jaren 1950 worden de meeste hotels vervangen onder meer door appartementen. Voorts moeten steeds meer gebouwen wijken voor nieuwbouw, worden gevelparementen gewijzigd en de begane grond meestal aangepast aan winkel- of horecafunctie. Heden straat met meerdere functies. Overwegende aanwezigheid van horeca en winkels vooral geconcentreerd in het eerste straatdeel tot aan de dwarsas Oostlaan-Pauwaertstraat. Oorspronkelijke bebouwing van twee à drie bouwlagen onder zadeldak of plat dak. Oudste bewoning opklimmend tot het begin van de 20ste eeuw. Enkele sterk aangepaste gevels enerzijds met neoclassicistische elementen (nummers 50 en 96), anderzijds met invloed van de art nouveau bij de hoekhuizen nummer 21 en nummer 84. Voorts enkele opvallende parementen met geglazuurde baksteen (nummers 16 en 27). Enkele modernistische woningen bevinden zich in het twee straatdeel. Op het einde van de straat omschrijft een V-vormige splitsing een driehoekig plantsoen met het oorlogsmonument van 1923 waarachter de beeldbepalende ligging van de Heilige Kruisverheffingskerk.

  • ARCHIEF ONROEREND ERFGOED – AFDELING WEST-VLAANDEREN, Archiefnummer W/00272 en W/02053.
  • MONTEYNE G., VANDAELE R., Wenduine, van middeleeuws vissersdorp tot familiebadplaats, Beernem, 2008, p. 56, p. 104, p. 162, p. 228, p. 232, p. 238, p. 250-251.
  • MOUTON R., WAUTERS B., Archiefbeelden Wenduine, Stroud (Groot-Britannië), 2004, p. 44-50, p. 98.

Bron     : -
Auteurs :  Van Vlaenderen, Patricia
Datum  : 2012


Relaties

  • Omvat
    Beenhouwerij
    Kerkstraat 10 (De Haan)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Kerkstraat 3 (De Haan)

  • Omvat
    Hoekhuis Le Cagiby
    Kerkstraat 79 (De Haan)

  • Omvat
    Hotel Cosmopolite
    Kerkstraat 33 (De Haan)

  • Omvat
    Hotel du Centre
    Kerkstraat 41 (De Haan)

  • Omvat
    Hotel Moderne
    Kerkstraat 47 (De Haan)

  • Omvat
    Interbellumwoning
    Kerkstraat 81 (De Haan)

  • Omvat
    Klooster en meisjesschool
    Kerkstraat 70-72 (De Haan)

  • Omvat
    Modernistisch hoekpanden
    Kerkstraat 44, Oostlaan 2 (De Haan)

  • Omvat
    Modernistisch winkelhuis
    Kerkstraat 89 (De Haan)

  • Omvat
    Neoclassicistisch hoekhuis
    Kerkstraat 85 (De Haan)

  • Omvat
    Neoclassicistisch winkelhuis
    Kerkstraat 4 (De Haan)

  • Omvat
    Neoclassicistische winkelhuizen
    Kerkstraat 18-20 (De Haan)

  • Omvat
    Oorlogsgedenkteken
    Kerkstraat zonder nummer (De Haan)

  • Omvat
    Parochiekerk Heilige Kruisverheffing
    Kerkstraat 87 (De Haan)

  • Omvat
    Pastorie
    Kerkstraat 67 (De Haan)

  • Omvat
    Rijtje eclectische winkelhuizen
    Kerkstraat 13-17 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 2 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 11 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 23 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 28 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 29 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 62 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 75 (De Haan)

  • Omvat
    Winkelhuis
    Kerkstraat 80 (De Haan)

  • Is deel van
    Wenduine
    Wenduine (De Haan)