Geografisch thema

Vrijheid

ID: 8453   URI: https://id.erfgoed.net/themas/8453

Beschrijving

Hoofdstraat van de gemeente, eertijds aangeduid als Plaats, Dorpsstraat of Gasthuisstraat, begrepen tussen De Valken aan westelijk- en Begijnhof/Wezenstraat aan oostelijke zijde.

De namen "Plaats" en "Dorpsstraat" verwijzen naar het aloude marktplein waarrond het dorp zich gevormd heeft, de naam "Gasthuisstraat" refereert aan het vroegere gasthuis in 1857-1860 opgericht op het einde van de straat ter hoogte van de voormalige pachthoeve zogenaamd Het IJzeren Kruis.

Huidige naamgeving in 1937, verwijzend naar de Arendonkse geschiedenis. Van 1212 tot aan de Franse Revolutie was Arendonk een "vrijheid", dit is een rechtstreeks van de hertogen van Brabant afhangende en van alle verplichtingen als laat of lijfeigene vrijgestelde gemeente.

Groot driehoekig plein, grotendeels ingenomen door de kerk en het monument der gesneuvelden, vanaf nrs. 31/38 versmallend tot een straat. Heterogene, tot de 19de eeuw opklimmende doch sterk aangepaste lintbebouwing met onder meer gemeentehuis, enkele voornamere herenhuizen, winkels en horecazaken. Kleinere huizen naar het einde van de straat toe, eertijds veelal arbeiders- en boerenarbeidershuizen.

Vrijheid nummer 20: in 1964 naar ontwerp van J. Keustermans vernieuwde pastorie; skyline en gevelritmering van de oude tot 1613 opklimmende en later vergrote pastorie, bleven in het nieuwe concept bewaard.

Vrijheid/Schoolstraat nummer 2: Sint-Jansinstituut van 1960 en volgende naar ontwerp van J. Keustermans, opgericht ter vervanging van de lagere jongensschool van 1867 naar ontwerp van J. Van Gastel en vergroot in 1891, 1901 en 1907 naar ontwerp van P.J. en J. Taeymans.

Vrijheid nummer 100: rustoord Sint-Isabella van circa 1970 naar ontwerp van K. Van Riel (Berchem), opgericht ter vervanging van het oude gasthuis van 1857-1860 en volgende naar ontwerp van J. Van Gastel.

  • Provinciaal Archief Antwerpen, Schoolgebouwen Centrum, dossiers 3, 6, 7, 8, 16.

Bron     : De Sadeleer S. & Plomteux G. 2004: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Turnhout, Kanton Arendonk, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 16N6, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Plomteux, Greet
Datum  : 2004


Relaties

  • Omvat
    Apotheek en woning
    Vrijheid 62 (Arendonk)

  • Omvat
    Boerenarbeidershuizen
    Vrijheid 83, 89 (Arendonk)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Vrijheid 12 (Arendonk)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Vrijheid 64-66 (Arendonk)

  • Omvat
    Dokterswoning Gustave Deroissart
    Vrijheid 29 (Arendonk)

  • Omvat
    Dorpswoning
    Vrijheid 82 (Arendonk)

  • Omvat
    Eclectisch café
    Vrijheid 38 (Arendonk)

  • Omvat
    Eclectisch herenhuis
    Vrijheid 43 (Arendonk)

  • Omvat
    Eclectische dorpswoning
    Vrijheid 81 (Arendonk)

  • Omvat
    Gemeentehuis en vredegerecht Arendonk
    Vrijheid 29 (Arendonk)

  • Omvat
    Herenhuis met aanhorigheden
    Vrijheid 22 (Arendonk)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Vrijheid 2 (Arendonk)

  • Omvat
    Huis Walravens
    Vrijheid 32 (Arendonk)

  • Omvat
    Neoclassicistisch herenhuis
    Vrijheid 51 (Arendonk)

  • Omvat
    Neoclassicistische notariswoning
    Vrijheid 26 (Arendonk)

  • Omvat
    Onderpastoorswoning
    Vrijheid 50 (Arendonk)

  • Omvat
    Oorlogsmonument
    Vrijheid zonder nummer (Arendonk)

  • Omvat
    Park Deroissart
    Vrijheid zonder nummer (Arendonk)

  • Omvat
    Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw en Sint-Job
    Vrijheid zonder nummer (Arendonk)

  • Omvat
    Sigarenfabriek Van der Pas
    Vrijheid 58 (Arendonk)

  • Omvat
    Villa G. Deroissart-Stercken
    Vrijheid 31 (Arendonk)

  • Omvat
    Villa Malakof
    Vrijheid 1 (Arendonk)

  • Omvat
    Villa Marguerite
    Vrijheid 56 (Arendonk)

  • Is deel van
    Arendonk
    Arendonk (Antwerpen)