Geografisch thema

Spegelsweg

ID: 9341   URI: https://id.erfgoed.net/themas/9341

Beschrijving

Landelijke weg tussen de Zuidbroekstraat en Damse Vaart-Noord. Onverharde weg met pittoresk karakter, afgezoomd met knotwilgenrijen. De Spegelsweg loopt ten oosten langs het Kasteel van Oostkerke, en splitst daar af naar de dorpskern, tussen de historische pastorie en kosterwoning door uitgevend op de westtoren van de Sint-Kwintenskerk (cf. Sint-Kwintensstraat). Het stukje dat vanaf het kasteel naar de Zuidbroekstraat loopt, liep oorspronkelijk met een bocht ten westen van de Oude Molen, maar werd in 1939 door Baron Jo van der Elst een stuk naar het oosten verschoven, om de integratie van de molen in een groot tuinproject op het kasteeldomein mogelijk te maken (cf. Spegelsweg nr. 3).
Het oorspronkelijke, historische tracé van de Spegelsweg loopt verder in noordelijke richting, om ten westen van de dorpsmolen samen te komen met de Eienbroekstraat; verder het tracé van de Eienbroekstraat volgend tot aan Eienbrug, maakt ze een kronkel ter hoogte van Stropuitstraat en eindigt op Heernisstraat. Het begin van de weg is te situeren ten noordoosten van Sijsele op de Antwerpse Heerweg. Dit tracé is één van de oudste schaapswegen van de polderstreek. De weg bestond reeds voor de overstroming in 1134 waarbij het Zwin ontstond, want ze wordt door het Zwin doorgesneden. Het was een ontginningsweg van de Gentse Sint-Pietersabdij die door de uitgestrekte schorrevlaktes werd getrokken tussen de bezittingen van de abdij, nl. het Spermalieklooster in Sijsele en de schapenweide (heirnis) op Oostkerke. De Spegelsweg is tevens een verbindingsweg tussen de vijf eigendommen van de Heren van Oostkerke: het domein Spermalie op Sijsele, tot 1228 in eigendom van Willem van Oostkerke; het landgoed Bonem, tussen Damme en Vivenkapelle, in 1247 eigendom van Willem van Oostkerke; het Kasteel van Oostkerke met bijhorende erfgronden; de dorpsmolen van Oostkerke, reeds in 1336 vermeld als eigendom van de familie van Oostkerke; en tenslotte de gronden in de heernis van de Sint-Pietersabdij op Oostkerke, die de familie bezat in de 14de-15de eeuw. De Spegelsweg wordt voor het eerst bij naam genoemd in een document van 1268.
Langs de huidige Spegelsweg vinden we enkel het Kasteel van Oostkerke (cf. nr. 3) en op nr. 1 een begin-20ste-eeuwse woning in een kleine omhaagde tuin, z.g. "Villa Marie-Louise", in de geveltop voorzien van naam en gedateerd "191.".

DE FLOU K., Woordenboek der toponymie van westelijk Vlaanderen, Vlaamsch Artesië, het land van den Hoek, de graafschappen Guines en Boulogne, en een gedeelte van het graafschap Ponthieu, deel XV, Brugge, 1934, kl. 27-29.
DE KEYSER R., Boomkwekerijen van de Heren van Oostkerke in de 17de eeuw, in Rond de poldertorens, jg. 26, nr. 1, 1984, p. 9-12.
DE KEYSER R., Een verdwenen stuk van de Spegelsweg te Oostkerke, in Rond de poldertorens, jg. 26, nr. 2, 1984, p. 47-50.
DE KEYSER R., Pieter Pourbus in verband met Oostkerke, in Rond de poldertorens, jg. 26, nr. 4, 1984, p. 187-188.
DE KEYSER R., Dorpsmolen Oostkerke, in De kleine kroniek, nr. 1, jg. 11, 2003, p. 896-897.
HILLEWAERT B., Archeologische inventaris Vlaanderen. Band II: Oostkerke-bij-Brugge, Gent, 1984, p. 505 e.v.


Bron     : Callaert G. & Hooft E. met medewerking van Santy P. & Snauwaert L. 2006: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Damme, Deel I: Stad Damme, Deelgemeenten Hoeke, Lapscheure en Moerkerke, Deel II: Deelgemeenten Oostkerke, Sijsele en Vivenkapelle, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL17, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Agentschap Onroerend Erfgoed


Relaties