Sint-Pieterskerk
archeologisch element- ID
- 101470
- URI
- https://id.erfgoed.net/waarnemingen/101470
Beschrijving
Algemeen
Bij restauratiewerken aan de Sint-Pieterskerk te Puurs werd in 1985 archeologisch en bouwhistorisch onderzoek uitgevoerd.
Resultaten
In schip en dwarsbeuk kwamen talrijke kistbegravingen aan het licht.
De oorsprong van de parochie wordt op historische gronden mogelijk in de 9de eeuw geplaatst, maar een Karolingische kerk werd archeologisch niet aangetoond. De oudste aangetroffen steenbouw bestaat uit een beperkt natuurstenen funderingsfragment van een gebouw met onbekend grondplan. Een eventuele voorafgaande houten kerk blijft hypothetisch.
Een volgende fase bestaat uit een omvangrijke romaanse éénbeukige kerk met een schip van ca. 23,60 × 12,50 m en een smaller koor van 8,25 m breed en minimaal 10 m lang. De totale lengte bedroeg minstens 33,60 m. Het koor was bepleisterd en voorzien van rode figuratieve beschildering. De bouw wordt vermoedelijk in de 12de eeuw geplaatst, mogelijk rond de overdracht van het patronaatsrecht aan de abdij van Affligem in 1138-1139.
Uiterlijk in de late 14de eeuw werd tegen het koor een vierkante zuidertoren gebouwd. In de tweede helft van de 15de of het begin van de 16de eeuw werd het romaanse koor vervangen door een groter gotisch koor en werd een kruisbeuk aangevat. De noordelijke kruisbeuk werd in 1640 voltooid. Vanaf 1665 werd een barokke westtoren gebouwd. In 1742-1756 werd het romaanse schip vervangen door het huidige driebeukige classicistische schip en werd de oude zuidertoren afgebroken. In 1795 volgde de sacristie en in 1855 een catecheselokaal. Het onderzoek toont een langdurige, stapsgewijze ontwikkeling van het kerkgebouw, waarvan elementen van zeven bouwfasen bewaard bleven.
Auteurs: Meylemans, Erwin
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Begravingen
Datering: late middeleeuwen, nieuwe tijdTypologie: inhumatiegraven
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Archeologische opgravingen Puurs-Sint-Amands
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Rassalle T. 2006-2007: De pre-Romaanse kerk in Vlaanderen: een archeologische inventarisatie, onuitgegeven licentiaatsthesis, Gent.
Literatuur () - C.K.:Rassalle:2007a
- Bron: De Donder J. & Segers G., 1989: De geschiedenis van de Puurse Sint-Pieterskerk, Puurs.
Literatuur () - Bron: Segers G. 1987: Een streekverkennende beschrijving: Klein-Brabant van de metaaltijden tot de vroege-middeleeuwen (lic.thesis KULeuven), p. 232-233.
Literatuur () - C.K.: Segers:1987aa
- Bron: Roosens B: De St.-Pieterskerk te Puurs (Antw.), Archeologie 1985/2, p 144-145.
Literatuur () - C.K.:Roosens:1985a
- Bron: SEGERS G. 2017: De Sint-Pieterskerk te Puurs: kunst in overvloed, in Binnenkijken in de kerken van Klein-Brabant, vroeger en nu, p. 17-70.
Literatuur () - Bron: Mail G. Segers met aanvullingen en aanpassingen vindplaatsen Klein-Brabant
Interne informatie () - Bron: ROOSENS B. 1991: Archeologisch en bouwhistorisch onderzoek van de Sint-Pieterskerk te Puurs, Archeologie in Vlaanderen I, 237-256.
Literatuur ()
Karolingische periode
Datering: Karolingische periodeTypologie: kerken
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Archeologische opgravingen Puurs-Sint-Amands
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Rassalle T. 2006-2007: De pre-Romaanse kerk in Vlaanderen: een archeologische inventarisatie, onuitgegeven licentiaatsthesis, Gent.
Literatuur () - C.K.:Rassalle:2007a
- Bron: De Donder J. & Segers G., 1989: De geschiedenis van de Puurse Sint-Pieterskerk, Puurs.
Literatuur () - Bron: Segers G. 1987: Een streekverkennende beschrijving: Klein-Brabant van de metaaltijden tot de vroege-middeleeuwen (lic.thesis KULeuven), p. 232-233.
Literatuur () - C.K.: Segers:1987aa
- Bron: Roosens B: De St.-Pieterskerk te Puurs (Antw.), Archeologie 1985/2, p 144-145.
Literatuur () - C.K.:Roosens:1985a
- Bron: SEGERS G. 2017: De Sint-Pieterskerk te Puurs: kunst in overvloed, in Binnenkijken in de kerken van Klein-Brabant, vroeger en nu, p. 17-70.
Literatuur () - Bron: Mail G. Segers met aanvullingen en aanpassingen vindplaatsen Klein-Brabant
Interne informatie () - Bron: ROOSENS B. 1991: Archeologisch en bouwhistorisch onderzoek van de Sint-Pieterskerk te Puurs, Archeologie in Vlaanderen I, 237-256.
Literatuur ()
Beschrijving:
mogelijk al een houten kerkje in de 9de eeuw
Laatmiddeleeuwse kerk
Datering: late middeleeuwenTypologie: kerken
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Archeologische opgravingen Puurs-Sint-Amands
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Rassalle T. 2006-2007: De pre-Romaanse kerk in Vlaanderen: een archeologische inventarisatie, onuitgegeven licentiaatsthesis, Gent.
Literatuur () - C.K.:Rassalle:2007a
- Bron: De Donder J. & Segers G., 1989: De geschiedenis van de Puurse Sint-Pieterskerk, Puurs.
Literatuur () - Bron: Segers G. 1987: Een streekverkennende beschrijving: Klein-Brabant van de metaaltijden tot de vroege-middeleeuwen (lic.thesis KULeuven), p. 232-233.
Literatuur () - C.K.: Segers:1987aa
- Bron: Roosens B: De St.-Pieterskerk te Puurs (Antw.), Archeologie 1985/2, p 144-145.
Literatuur () - C.K.:Roosens:1985a
- Bron: SEGERS G. 2017: De Sint-Pieterskerk te Puurs: kunst in overvloed, in Binnenkijken in de kerken van Klein-Brabant, vroeger en nu, p. 17-70.
Literatuur () - Bron: Mail G. Segers met aanvullingen en aanpassingen vindplaatsen Klein-Brabant
Interne informatie () - Bron: ROOSENS B. 1991: Archeologisch en bouwhistorisch onderzoek van de Sint-Pieterskerk te Puurs, Archeologie in Vlaanderen I, 237-256.
Literatuur ()
Romaanse kerk
Datering: volle middeleeuwenTypologie: kerken
Stijl: romaans
Thema: Archeologie van Kerken en Kerkhoven
Gebeurtenis:
- Archeologische opgravingen Puurs-Sint-Amands
- archeologische opgravingen: van tot
- Bron: Rassalle T. 2006-2007: De pre-Romaanse kerk in Vlaanderen: een archeologische inventarisatie, onuitgegeven licentiaatsthesis, Gent.
Literatuur () - C.K.:Rassalle:2007a
- Bron: De Donder J. & Segers G., 1989: De geschiedenis van de Puurse Sint-Pieterskerk, Puurs.
Literatuur () - Bron: Segers G. 1987: Een streekverkennende beschrijving: Klein-Brabant van de metaaltijden tot de vroege-middeleeuwen (lic.thesis KULeuven), p. 232-233.
Literatuur () - C.K.: Segers:1987aa
- Bron: Roosens B: De St.-Pieterskerk te Puurs (Antw.), Archeologie 1985/2, p 144-145.
Literatuur () - C.K.:Roosens:1985a
- Bron: SEGERS G. 2017: De Sint-Pieterskerk te Puurs: kunst in overvloed, in Binnenkijken in de kerken van Klein-Brabant, vroeger en nu, p. 17-70.
Literatuur () - Bron: Mail G. Segers met aanvullingen en aanpassingen vindplaatsen Klein-Brabant
Interne informatie () - Bron: ROOSENS B. 1991: Archeologisch en bouwhistorisch onderzoek van de Sint-Pieterskerk te Puurs, Archeologie in Vlaanderen I, 237-256.
Literatuur ()
Beschrijving:
-aanbouw van de romaanse toren (12de eeuw);
-toevoeging kruisbeuk (romaans 13de eeuw);
-in de fundering van de romaanse kerk: Romeinse tegula zichtbaar (herbruik).