Tranendal
archeologisch element- ID
- 150191
- URI
- https://id.erfgoed.net/waarnemingen/150191
Beschrijving
Dankzij de nauwkeurige en vierledige onderzoeksmethodologie werd heel wat relevante informatie verkregen. Uit de analyse van historische kaarten is gebleken dat met enige zekerheid gezegd kan worden dat de heuvel aan de oostelijke zijde van de structuur reeds sinds 1873 aanwezig is. De LiDAR-analyse doet vermoeden dat de structuur wellicht nog maar enkele eeuwen oud is, gezien de scherpe aflijning van gracht en wal op de verschillende visualisaties en spoor 1 met de interpretatie als oude weg of karrenspoor dat zich onder de wal en gracht bevindt. De vondsten uit het metaaldetectie-onderzoek lijken de structuur terug te dateren tot de periode van de Eerste Wereldoorlog. Tot slot wijst ook het booronderzoek op een eerder jonge datering. Hoewel geen enkele onderzoeksmethode definitief uitsluitsel biedt over invulling van de structuur, lijken ze toch alle vier de interpretatie en dus ook datering als Viereckschanze (of gelijkaardige enclosurestructuren) te verwerpen.
Gezien het feit dat de structuur in potlood aangeduid staat op twee verschillende kaarten uit het kaarten- en plannenarchief van de Arenbergs werd besloten om deze onderzoekspiste nog wat verder uit te diepen.
Dit gebeurde voor het zogeheten ‘Plan de la coupe à exploiter au bois de Hal pour l’ordinaire de 1841’. Op dit plan bevindt zich precies op de plaats waar zich vandaag de vierhoekige omwalling bevindt, een rechthoek. Deze keer bevat deze rechthoek ook een bijschrift, namelijk ‘pépinière’ ofwel Frans voor een boomkwekerij. Op het ‘Plan de la coupe à exploiter au bois de Hal 1855’ staat ook opnieuw het gebied van de omwalling aangeduid als ‘pépinière'.
Auteurs: Reynaert, Pieter-Jan
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
Antropogeen Reliëfverschil
Datering: 19de eeuwTypologie: tuinbouwbedrijven
Gebeurtenis:
- Archeologisch vooronderzoek Hallerbos
- Bron: REYNAERT P.-J. 2021: Archeologisch onderzoek naar een vierhoekige omwalling in het Hallerbos Studie op basis CAI gegevens, historische kaarten, een LiDAR- analyse & een metaaldetectie- en booronderzoek. Bachelorpaper aangeboden binnen de opleiding bachelor in de Archeologie, Leuven
Literatuur ()
- Bron: REYNAERT P.-J. 2021: Archeologisch onderzoek naar een vierhoekige omwalling in het Hallerbos Studie op basis CAI gegevens, historische kaarten, een LiDAR- analyse & een metaaldetectie- en booronderzoek. Bachelorpaper aangeboden binnen de opleiding bachelor in de Archeologie, Leuven
- Archeologische veldkartering Hallerbos
- Bron: via mail
Vondstmelding ()
- Bron: via mail
Beschrijving:
Een exacte datering wanneer deze kwekerij is opgericht is niet duidelijk. Wat wel zo goed als zeker is, is dat ze in het begin van de 19de eeuw reeds aanwezig was. De eerste kaart waarop ze te zien is, zij het wel in potlood bijgetekend, is het Plan et Figure du grand Bois d’Hal. Deze kaart dateert dan wel uit 1779, maar wellicht zijn de potloodtekeningen later aangebracht.
De vertaling van ‘pepinière’ slaat vooral op plant- en boomkwekerijen en dus niet op dieren. Wat er precies gekweekt werd op deze locatie, midden in het bos, is onduidelijk. Het feit dat er een gracht en een wal zijn opgericht, doet wellicht vermoeden dat deze planten- of boomsoort beschermd moest worden. Eventueel tegen vertrappeling door mensen of dieren of tegen het consumeren ervan door dieren. De rol die de heuvel heeft gespeeld in deze kwekerij is onbekend net als de datum wanneer deze kwekerij in onbruik is geraakt. De laatste historische, topografische kaart waarop het doodlopende pad richting heuvel (het midden van de kwekerij) zichtbaar is, is de ‘Chronologische mozaïek van de kaart van België voor het jaar 1904’.
Metalen voorwerpen
Datering: eerste helft 20ste eeuw, WO ITypologie: bevestigingselementen, kleding en -accessoires, munten, wapens en munitie
Materiaal: aluminium, ijzer
Gebeurtenis:
- Archeologisch vooronderzoek Hallerbos
- Bron: REYNAERT P.-J. 2021: Archeologisch onderzoek naar een vierhoekige omwalling in het Hallerbos Studie op basis CAI gegevens, historische kaarten, een LiDAR- analyse & een metaaldetectie- en booronderzoek. Bachelorpaper aangeboden binnen de opleiding bachelor in de Archeologie, Leuven
Literatuur ()
- Bron: REYNAERT P.-J. 2021: Archeologisch onderzoek naar een vierhoekige omwalling in het Hallerbos Studie op basis CAI gegevens, historische kaarten, een LiDAR- analyse & een metaaldetectie- en booronderzoek. Bachelorpaper aangeboden binnen de opleiding bachelor in de Archeologie, Leuven
Beschrijving:
55 vondsten in het gebied van de omwalling.
Een deel van de vondsten is te linken aan activiteiten in WOI:
- 10 centstuk Belgische frank
- Duitse bezettersmunt 1916
- 1 of 2 centstuk Belgische frank 1915 - Albert I
- patroon jachtgeweer
- zakmes; aansteker
- munitieclip
- knoop
- drijfband obus
- aluminium sluiting voeding
Een deel is onzeker qua datering en determinatie omwille van corrosie: waarschijnlijk zijn het nagels/spijkers