waarneming

Aarsele-dorp Kerkhof

archeologisch element
ID
219688
URI
https://id.erfgoed.net/waarnemingen/219688

Beschrijving

De locatie is gelegen op het parkeerplein (openbaar domein) ten zuiden van de Sint-Martinuskerk in het centrum van Aarsele, deelgemeente van de stad Tielt en heeft een totale oppervlakte van 92 m2. De oudste delen van deze kerk, de toren, dateren vermoedelijk uit de eerste helft van de 13de eeuw. Het is een vroeggotische kruiskerk met vieringtoren, toegewijd aan Sint-Martinus of Sint-Maarten. In de tweede helft van de 16de eeuw zou het omringd zijn geweest door oude vervallen grachten. In 1571 werd het kerkhof opgemeten, het bevatte 108 Kortrijkse roeden. Eén Kortrijkse roede was gelijk aan 8,86 m2, dus was het kerkhof net geen 1000 m2 groot. Tevens werden bij de opmeting ook zes paalstenen of grensstenen geplaatst. Het oude kerkhof wordt opgegeven in 1909.

Auteurs: Brion, Marc
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Inhumatiegraven

Datering: nieuwe tijd, nieuwste tijd
Typologie: bevestigingselementen, funeraire, rituele en religieuze objecten, grachten (infrastructuur), inhumatiegraven, kerkhoven, kleding en -accessoires, omheiningsmuren, vingerringen
Materiaal: bot (menselijk), glas, hout, ijzer
Gebeurtenis:

Beschrijving:
Tijdens het archeologische onderzoek, uitgevoerd door BAAC in 2016, werd een deel van het historische kerkhof van Aarsele opgegraven. Hierbij werden 135 skeletten gedocumenteerd. Van de begravingen werden verschillende kenmerken, zowel van de grafcontext als van het individu zelf, gedocumenteerd en beschreven. Op een selectie van 42 individuen werd een fysisch antropologische analyse uitgevoerd. De begravingen werden gedateerd tussen het begin van de 17de eeuw en het jaar 1909.
Er werden enkele sporen aangetroffen die verband houden met de afbakening van het kerkhof. In het uiterste westen van de werkput werden namelijk een bakstenen funderingsmuur en een gracht gedocumenteerd.
De opvulling van de gracht kon op basis van aardewerk gedateerd worden tussen de 14de en 15de eeuw. Deze datering sluit zeer goed aan bij de beschrijving door pastoor de Clercq van hoe het kerkhof eruitzag, toen het in 1571 werd opgemeten. In deze beschrijving is namelijk sprake van oude vervallen grachten die het grafveld omringen. Er kan dus worden aangenomen dat het kerkhof van Aarsele in de oudste fase omgracht was en dat deze grachten langzaam in verval raakten en omstreeks de 14de/15de eeuw werd gedempt. Nadien werden deze grachten vervangen door een afscheidingsmuur. Deze muur werd waarschijnlijk pas gebouwd na de 16de eeuw en werd vermoedelijk weer afgebroken en vervangen bij de uitbreiding van de marktplaats in 1838.
Er werden in totaal 124 enkelvoudige primaire begravingen aangetroffen en 10 meervoudige primaire begravingen.
In totaal kon bij 107 van de 135 grafcontexten aangetoond worden dat het individu begraven was in een houten grafkist.
Uit negentien grafcontexten werden intentionele bijgaven ingezameld. Het betreft dan voornamelijk religieuze voorwerpen zoals medaillons en kruisjes en sieraden zoals ringen.
In relatie met 41 skeletten werden ook elementen aangetroffen die toebehoorden aan de kledij van de overleden persoon (bv. meerdere witte glazen knoopjes).
Van de 135 opgegraven individuen werden er 43 geselecteerd voor een fysisch antropologische basisanalyse. In het algemeen kan gesteld worden dat de mondhygiëne van de toenmalige bevolking niet ideaal was; er zijn veel cariës en calculus aangetroffen alsook abcessen en verloren tanden. Bij meerdere individuen werden ook tekenen van ondervoeding geattesteerd op het gebit. Er werden tijdens de analyse van de skeletten heel wat verschillende pathologieën geregistreerd van verschillende etiologie en in verschillende gradaties. Het merendeel van de aangetroffen pathologieën zijn artropathieën en specifiek artrose. Verder zijn er meerdere traumata teruggevonden waarbij het vaak ging om slecht geheelde fracturen en werden ook enkele zware infecties geattesteerd.


Relaties


Je kan deze pagina citeren als: INVENTARIS ONROEREND ERFGOED 2026: Aarsele-dorp Kerkhof [online], https://id.erfgoed.net/waarnemingen/219688 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Agentschap Onroerend Erfgoed

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.