Beschrijving

Auteurs: Brion, Marc
Datum: 23-03-2020
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)

Citadel

• Kaartstudie Kortrijk
  • kaartstudie
  • Bron: Drawnings of fortifie[d] places / H. Finch Bibliothèque nationale de France, département Cartes et plans, GE DD-6105 (RES)
    Cartografie/iconografie/fotografie (1698)
  • https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b531038908/f115.item.r=courtrai.zoom
• Historische studie Kortrijk
  • historische studie: 2020
  • Bron: https://id.erfgoed.net/themas/14445
    Interne informatie (2020)
• Kaartstudie Kortrijk
  • kaartstudie: 2020
  • Bron: Plan de la ville et citadelle de Courtray, fortifiée en 1646, Bibliothèque nationale de France, P155021.
    Cartografie/iconografie/fotografie (1646)
  • https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b6903730b?rk=42918;4
• Historische studie Kortrijk
  • historische studie: 2020
  • Bron: Schilderij van Kortrijk door Petrus Snayers. Petrus Snayers (1592-1667) schilderde een panorama van de stad Kortrijk tijdens de Spaanse belegering van mei 1648. De citadel is duidelijk merkbaar op dit schilderij.
    Cartografie/iconografie/fotografie (1648)
  • https://beeldbank.kortrijk.be/index.php/embed/7d584e447c9143468a4f217a00a86925a167541569c84e9a947890356ad32214cl5tp2vvimvu4ju6nrx8qvl3gwqwoahh

Beschrijving:
Na een kortstondig beleg wordt Kortrijk op 28 juni 1646 door de Franse troepen ingenomen. Om de stad beter te kunnen verdedigen beginnen de Fransen met de bouw van een indrukwekkende citadel ter hoogte van de huidige Vestingstraat, Gentsestraat, Harelbekestraat, Gentsesteenweg, Stasegemstraat, Veldstraat, Vaartstraat, Groeningenlaan en Jacob van Arteveldelaan. Daarnaast worden er nog verschillende buitenwerken aangelegd. Het geheel (citadel en buitenwerken) beslaat een oppervlakte van circa 21 ha. Een jaar later, op 19 mei 1648, wordt de stad echter opnieuw ingenomen door de Spanjaarden. In 1667 wordt de stad wederom belegerd door het Franse leger. Op 18 juli moeten de Spaanse troepen zich gewonnen geven. Met de Vrede van Aken (2 mei 1668) wordt de overwinning ook diplomatiek bevestigd en wordt Kortrijk Frans grondgebied. Vrijwel onmiddellijk na de verovering van de stad legt de Franse bezetter voor haar citadel een grote open ruimte aan om de vijand te zien naderen. Deze ruimte wordt de Esplanade (huidig Plein) genoemd. Bij de aanleg ervan worden in het noordelijke deel van de wijk Overbeke ca. 300 huizen gesloopt waaronder het Capucijnen- en Capucinessenklooster.
Met de wapenstilstand van Regensburg (15 augustus 1684) worden de Fransen verplicht Kortrijk opnieuw over te dragen aan de Spanjaarden. Bij de overdracht worden alle stadsversterkingen afgebroken: het nieuwe kasteel, de citadel en praktisch alle muren en torens worden tussen 25 november en 23 december opgeblazen of met houwelen vernield. Enkel de poorten en de Broeltorens bleven gespaard. Tevens worden een aantal grachten gedempt. Op een maand tijd worden de versterkingswerken met de grond gelijk gemaakt.
(Overgenomen uit: https://id.erfgoed.net/themas/14445)